Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Mythe: “Overheden moeten bezuinigen in tijden van economische crisis, en uitgeven in goede tijden”

Mythe: “Overheden moeten bezuinigen in tijden van economische crisis, en uitgeven in goede tijden”

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Naar het rijk der fabelen

Overheden moeten bezuinigen in tijden van economische crisis, en uitgeven in goede tijden. Het is precies andersom, zegt Tom van Veen, hoogleraar algemene economie. “Als het goed gaat met de economie, dan geven mensen hun geld uit en willen bedrijven investeren. De overheid hoeft de economie dan niet zelf aan te jagen, het loopt allemaal al. Gaat het slecht, dan houden mensen de knip op de beurs en gaan ze sparen. Het bedrijfsleven merkt dat meteen, de verkoopcijfers lopen terug en dus wachten ze met nieuwe investeringen.” Op dat moment moet de overheid in actie komen om de economische machine draaiende te houden. “Denk aan investeringen in nieuwe politieauto’s, aanleg van snelwegen of woningisolatie. En ja, de staatsschuld loopt dan op, maar die los je weer af als het economisch voor de wind gaat. Dat is de les die de Engelse econoom Keynes ons heeft geleerd.”

Waarom geloven we dan toch allemaal in de mythe? “Als individu is het verstandig om niet meer uit te geven dan er binnenkomt en te bezuinigen als de inkomsten achterblijven. Maar de overheid heeft een andere rol, die fungeert als een noodaggregaat als de andere motoren uitvallen.”

Van Veen behoort tot de post-keynesianen die lijnrecht tegenover de neoliberale economen staan. Die groep wil alles aan de vrije markt overlaten en de overheid zoveel mogelijk buiten beeld houden. Dat laatste kan bij “normale fluctuaties, maar niet in tijden van crises”, zegt Van Veen. Om grinnikend te vervolgen: “In de jaren negentig verklaarden Amerikaanse neoliberale denkers Keynes dood, maar inmiddels wordt er over ‘the return of the master’ gesproken.”

Van Veen wijst op een ING-rapport uit 2016 waarin het bezuinigingsbeleid van de kabinetten Rutte 1 en 2 (2010 en 2016) tegen het licht werd gehouden. “Er is 40 miljard bezuinigd en dat heeft ons in die jaren 5 procent aan economische groei en 360 duizend banen gekost. De crisis duurde volgens het rapport onnodig lang. Natuurlijk zaten we vast aan de norm van 3 procent staatsschuld van de Europese Unie, maar veel economen zijn het met me eens: die norm is veel te rigide, daar moet je flexibel mee om gaan. Het was dan ook niet handig dat Nederland met minister Dijsselbloem voorop zich opstelde als het strengste jongetje van de klas en keihard aan die norm vasthield.”

Wat moet het huidige kabinet doen? “Zorgen voor een overschot op de begroting en daarmee schulden afbetalen. Dat doet Rutte 3 terwijl het moeilijk is voor politici om niet uit te geven in goede tijden zoals nu. Het is een boodschap die je niet makkelijk verkoopt. Als het straks weer slechter gaat - het zijn cycli, na de vette jaren volgen de magere - mogen de tekorten weer oplopen.”

Dit is een serie waarin wetenschappers misvattingen op hun vakgebied naar het rijk der fabelen verwijzen

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)