Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Laat blijken dat je ons waardeert en voor vol aanziet, dat helpt enorm”

“Laat blijken dat je ons waardeert en voor vol aanziet, dat helpt enorm” “Laat blijken dat je ons waardeert en voor vol aanziet, dat helpt enorm” “Laat blijken dat je ons waardeert en voor vol aanziet, dat helpt enorm”

Participatiewet: zoektocht naar banen binnen UM voor arbeidsbeperkten

Huismeester, medewerker postkamer, administratief medewerker, fietstoezichthouder. Meer dan veertig mensen die om allerlei redenen moeilijk aan het werk komen, hebben via de participatiewet een baan binnen de Universiteit Maastricht. Dat moeten er veel meer worden en dat kan ook met een beetje inventiviteit en soepelheid, zeggen kartrekkers Annemie Capellen en Fred Zijlstra. Observant sprak hen én drie medewerkers die via de participatiewet bij de UM terecht kwamen.

Het gaat om een groep die “wel wil werken, maar dit vaak niet kan of mag. Er is geen plek voor ze op de reguliere arbeidsmarkt omdat ze een lichamelijke of mentale beperking hebben ”, vertellen de Maastrichtse coördinator participatiewet Annemie Capellen en prof. Fred Zijlstra, hoogleraar arbeids- en organisatiepsychologie en directeur van het Maastrichtse Expertisecentrum Inclusieve Arbeidsorganisatie.

Hun aantal stijgt snel, van ongeveer 700 duizend in 2007 naar één miljoen in 2018. Zijlstra: “Ons werk wordt complexer en intensiever, niet in de laatste plaats door het gebruik van computers en mobiele telefoons. De moderne technologie vraagt om alertheid, concentratie en snelheid. Hoeveel e-mails krijg je niet op een dag? Vergelijk dat eens met dertig jaar geleden. Tegelijkertijd rekt mede door de computer en telefoon de arbeidsduur verder op: niet acht maar vaak tien tot twaalf uur per dag. Ook wat betreft sociale vaardigheden ligt de lat steeds hoger. Tel daarbij op dat alles in onze maatschappij zo efficiënt mogelijk moet, lees: kostenbesparend. Iedereen moet door die nauwe pijplijn, daardoor vallen veel mensen buiten de boot.”

Krapte

Tegelijkertijd is de krapte op de arbeidsmarkt nijpend en stijgt de werkdruk binnen veel sectoren – onder andere in de zorg, maar ook in het onderwijs. Zijlstra: “Er is een oplossing voor die twee bewegingen: maak werk weer simpel. De lagere loonschalen zijn vaak verdwenen, maar het werk dat deze mensen deden niet, dat wordt nu gedaan door hoger opgeleiden. Zij doen 20 tot 30 procent van hun tijd werk waarvoor ze te duur zijn. Ik ben arbeids- en organisatiepsycholoog, een van onze basisdisciplines is job design. In dit geval: het creëren van vacatures op laag niveau.”

De ervaring die hij opdeed in het Slotervaart Ziekenhuis gebruikt hij nu voor de UM. “Wij hebben daar ziekenhuisafdelingen geanalyseerd. Welk werk moet er gedaan worden? Hoe is dat georganiseerd? Dan zie je dat de verpleging bedden opmaakt, de kamer schoonmaakt en drie keer per dag eten rondbrengt. Taken die ook lager geschoolden aankunnen. Wij hebben een klasje gemaakt en assistent-verpleegkundigen opgeleid. Zo komen verpleegkundigen meer toe aan het werk waarvoor ze zijn opgeleid, is er meer aanspraak voor de patiënt, en gaat de hygiëne vooruit want er kan meteen worden ingegrepen als er een ongelukje gebeurt.” Uiteindelijk konden tussen de zeventig en tachtig jonge arbeidsbeperkten aan de slag.

Nietjes

De UM heeft deze mensen vooral binnen de servicecentra aan het werk. Maar Zijlstra en Capellen zien ook kansen in het onderwijs. “Bij de start en aan het einde van onderwijsblokken zie je veel logistieke taken. Ik denk aan het invoeren van cijfers, het vervoer van tentamens naar het Mecc, surveilleren bij tentamens, maar ook een tijdrovende klus als het letterlijk uit elkaar halen van tentamens. Docenten verwijderen nietjes zodat ieder staflid een bepaalde vraag kan nakijken, om het geheel vervolgens weer in elkaar te nieten.” Het mes snijdt aan twee kanten, benadrukken ze: “Je creëert nieuwe banen voor arbeidsbeperkten  - een fulltime baan beslaat 25,5 uur - en je verlaagt de werkdruk voor het wetenschappelijk personeel.”

De verschillen tussen mensen zijn erg groot, benadrukt Zijlstra, “en dit geldt ook voor de capaciteiten. Maar dit laat onverlet dat ze mogelijkheden hebben om te werken, en ook graag willen meedoen.” “Het gaat om een goede match”, vult Capellen aan. Drie zaken zijn belangrijk: kan de betrokkene het werk aan, past die in het team en is er voldoende begeleiding.

Weerstand

Natuurlijk stuiten de twee op weerstand. “Men is bang voor fouten, dat speelt overal. Maar je leidt mensen goed op en zorgt dat het werk in kleine overzichtelijk stapjes wordt opgedeeld en waar nodig bouw je een controlemoment in.”

Is er een match, dan wordt het salaris uit een centrale UM-pot betaald waardoor het niet op de begroting van de desbetreffende faculteit of servicecentrum drukt.

“Ik viel tussen wal en schip”

Marianne Sepp (31), werkt als Eleum-ondersteuner/coördinator bij de Graduate School of Governance/UNU Merit

Aan haar opleiding ligt het niet: ze studeerde af als bachelor European Law School, haalde tal van vakken op masterniveau, spreekt vier talen. Wat wel zorgde voor een moeizame start op de arbeidsmarkt: Marianne Sepp werd tijdens haar masterstudie European Law School heel ernstig ziek. Zo ziek dat ze niet alleen de studie net voor de eindstreep moest afbreken, maar ook lange tijd volledig uit de running raakte. “Ik heb nog een paar keer geprobeerd om de studie af te ronden, maar het lukte niet meer. Ik zou in de Wajong-regeling (uitkering voor jonge mensen met een ziekte of handicap, red.) terecht zijn gekomen, maar mijn ouders vonden het niet nodig om een beroep op de staat te doen. Zij konden immers financieel voor mij zorgen. Ik krijg nu ook geen uitkering via het UWV omdat ik nog thuis woon.” Met alle gevolgen van dien. “Ze hoeven geen moeite voor je te doen, ik kreeg geen uitkering en daarmee verdween de noodzaak om mij actief aan een passende baan te helpen. Ik viel tussen wal en schip.” Maar ze liet het er niet bij zitten. Ze schreef op vacatures, zocht een stageplek, ging aan het werk als postsorteerder en postbode en klopte aan bij Jobstap, een landelijk bureau dat mensen bemiddelt die binnen de participatiewet vallen. “Alles om werkervaring op te doen, want dat is wat werkgevers vragen.” Zo kwam ze in contact met de Universiteit Maastricht, waar ze nu is aangesteld als Eleum-ondersteuner/coördinator van het parttime PhD-programma en de online cursussen bij de School of Governance/UNU Merit. “Ik heb veel geluk gehad met deze baan. Het is erg leuk werk, de studenten komen uit alle windstreken, ik houd samen met de coördinator van de programma’s Eleum actueel. Dit werk is meer op mijn niveau. Ik voel me hier thuis.”

Maar het is niet haar eindstation, weet Sepp. Ze droomt van een beleidsfunctie bij de gemeente, provincie of universiteit op het gebied van natuur- en milieurecht. “Daar ging mijn scriptie over.”

Tip van Marianne Sepp voor werkgevers: “Geef mensen met een rugzakje de kans, we hebben veel potentieel en willen graag aan de slag. Het is een win-win-situatie: wij kunnen ervaring opdoen en de werkgever haalt een goede arbeidskracht in huis die (mede) betaald wordt uit de centrale middelen. De werkgever heeft een ‘no-risk polis’.”

 

 

“Soms, als er tijd is, kijk ik mijn werk wel vijf keer na”

Olof van Doorn (36), werkt bij de Postkamer (ADP)

Olof van Doorn weet het nog precies - “dat is typisch voor autisme, mijn geheugen voor getallen is heel goed”: op 10 maart 2014 was zijn eerste werkdag bij de Postkamer van de Universiteit Maastricht. Hij sorteert daar onder andere de interne post en frankeert de uitgaande. “Ik ben heel nauwkeurig en secuur. Soms, als er tijd is, kijk ik mijn werk wel vijf keer na. Ik ben bang dat dingen fout lopen: een poststuk dat op de verkeerde plek terecht komt, of post die zoekraakt tijdens het sorteerproces.” Niet dat dat vaak gebeurt, integendeel.

Toen Van Doorn in 2004 zijn MEAO-studie afrondde (niveau 4 - daarna volgde nog Administratie en Boekhouden en Computerboekhouden), probeerde hij een carrière op te bouwen “in de reguliere arbeidsmarkt, zonder vangnet. Ik vond het heel erg dat mensen met een beperking meteen een stempel krijgen. Dat wilde ik niet.” Hij verzweeg tijdens sollicitaties zijn autisme en werkte korte tijd in de afwaskeuken van een hotel, in een call center, en op een administratie. Iedere keer liep het spaak. “Ze vonden me te langzaam, een baas dacht dat ik doof was. Mijn gehoor is prima, maar ik heb tijd nodig om informatie te verwerken en vaardigheden te leren. Multitasking is ook een probleem. En ik kan slecht omgaan met stress, veranderingen en een vol bureau.”

Op aanraden van vrienden vroeg hij uiteindelijk toch een Wajong-uitkering (Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten) aan. Hij kwam terecht bij de MTB, werkte daar als onder andere als papierprikker (“Niet lang want het was onder mijn niveau”), als pallet sealer (“dat kon ik goed: pallets in plastic inpakken”), bij de boekbinderij en de mailservice. Toen er iemand op de Postkamer van de UM met pensioen ging, besloot hij te solliciteren. Met succes. “We hadden een klik. Ik werk in deeltijd, het gaat goed. Al raak ik nog snel in de stress, maar daar houden ze rekening mee. Als je autisme hebt, kun je soms uitspraken niet plaatsen en dan word ik boos. Ik ben niet op mijn mondje gevallen en dat leidt wel eens tot een conflict met een collega. Ik heb nu gesprekken met een begeleider van de MTB – ik ben vanuit de MTB gedetacheerd - en leer minder defensief te zijn en meer oplossingsgericht.”

Tip van Olof van Doorn aan werkgevers: “In het begin gaat het vaak moeizaam en heeft iemand ‘met een vlekje’ veel begeleiding nodig, maar eenmaal gewend komen we goed uit de verf. Laat blijken dat je ons waardeert en voor vol aanziet, dat helpt enorm. En accepteer ons zoals we zijn.”

 

“Ik zal wel iets hebben, maar iedereen heeft wel iets”

Rick Koll (28), projectmedewerker en ervaringsdeskundige bij @ease

Hij is 28 en heeft sinds 1 februari de baan waar hij van droomde. Hij is projectmedewerker en ervaringsdeskundige bij de Maastrichtse vestiging van @ease die sinds 14 maart officieel open is. Het is een laagdrempelig centrum voor jongeren tussen de 12 en 25 met (psychische) problemen, vragen of klachten: of het nu gaat over geld, relaties, seksualiteit, drugs, alcohol, school, ruzie met ouders, huiselijk geweld, niet lekker in je vel of ernstigere psychische problemen. “Je kunt gewoon bij ons in de Bogaardenstraat 35a binnenlopen, gratis en zonder afspraak”, vertelt Rick Koll. “Er is altijd iemand aanwezig. Onze belangrijkste rol is luisteren. We nemen jongeren serieus.”

“Ik heb veel meegemaakt”, vertelt Koll. Hij verloor zijn baan bij La Place, zat niet goed in zijn vel, kreeg “het stempel autisme” van een psycholoog, raakte dakloos, zat tijdje in de crisisopvang, had relatieproblemen en werd voor iedere baan afgewezen. “Ik had op het laatst geen vertrouwen meer in mezelf”, zegt hij. Hij besloot te gaan reizen en verbleef twee jaar in Zuidoost- Azië waar hij vrijwilligerswerk deed met jongeren. “Ik gaf Engelse les en sportte met hen. Ik deed daar wat ik zou willen doen als werk: iets betekenen voor jongeren.” Eenmaal terug in Nederland sloot hij zich als trainer/coach aan bij een vrijwilligersproject voor jongeren. “Ik werd sterker in de communicatie en had zin in meer.” En zo stuitte hij in januari 2017 op @ease, een project dat is overgewaaid uit Australië (Headspace) en in Maastricht is opgezet door prof. Thérèse van Amelsvoort en dr. Rianne Klaassen. “Ik zag mogelijkheden om mezelf verder te ontwikkelen en misschien zelfs betaald werk te krijgen.”

Koll is heel blij dat hij deze kans krijgt. “Het team is heel leuk, ik ben blij dat het UWV achter dit project staat en superblij dat Annemie Capellen dit samen met Jobstart (bemiddelingsbureau, red.) voor mij heeft bereikt.”

Hij mag dan zijn droombaan hebben, klaar is hij nog lang niet: “Ik wil mezelf verder ontwikkelen via trainingen en cursussen.” En wat het stempel autisme betreft: “Ik zal wel iets hebben, maar iedereen heeft wel iets.”

Tip van Rick Koll aan werkgevers: “Luister naar de kandidaat, kijk wat iemand kan en probeer bruggen te bouwen.”

 

 

 

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)