Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Mythe: alle advocaten zijn zakkenvullers

Mythe: alle advocaten zijn zakkenvullers

Photographer:Fotograaf: Bas van Zelst

Naar het rijk der fabelen

Snelle jongens die werken op de Zuidas, in een luxe penthouse wonen en in de laatste Tesla’s en Jaguars scheuren – dit alles over de rug van ‘de gewone man’ die ze lachend hoge uurtarieven rekenen. Dat beeld van advocaten blijkt vrij hardnekkig. Maar met de realiteit heeft het weinig te maken, zegt Bas van Zelst, hoogleraar Dispute Resolution and Arbitration.

“Ten eerste valt het, ook op de Zuidas, wel mee hoe puissant rijk de advocaten zijn. In die uurtarieven zitten ook de kosten voor huisvesting, ondersteunend personeel, enzovoort. Wat ervan overblijft is beperkt. Daarbij zijn de cliënten die door deze kantoren worden bediend, grote bedrijven die heel goed kunnen beoordelen of het werk dat geld waard is.” Zo erg is het dus allemaal niet en dan is deze groep ook nog een uitzondering, zegt Van Zelst. “De meeste advocatenkantoren zijn eenpitters of bestaan uit 2-5 advocaten, zij hebben bijvoorbeeld die hoge huurkosten niet en rekenen doorgaans een lager uurtarief. Zakkenvullers zou ik ze niet willen noemen.”

Van een grote groep advocaten kan zelfs het omgekeerde worden gezegd: zij verdienen minder dan eigenlijk zou moeten. Het gaat dan om de gefinancierde rechtshulp: advocaten die op toevoegingsbasis werken. Zij worden door de overheid betaald als een cliënt de kosten zelf niet kan opbrengen. In Nederland heb je daar – afhankelijk van je inkomen – recht op bij een strafzaak, maar ook bij een echtscheiding, asielbijstand of een huurconflict.

“De overheid vindt zelf dat deze advocaten – ongeveer de helft van de 17.500 die we in Nederland hebben – 43 duizend euro per jaar zouden moeten verdienen, gelijk aan een ambtenaar in schaal 12. Maar in de praktijk verdienen veel van hen een derde minder. Carrie Jansen, een van de boegbeelden van de sociale rechtshulp, liet onlangs weten dat ze 120 zaken per jaar heeft, 60 uur per week werkt en nooit meer dan 2500 euro per maand verdient.” Dat komt neer op een jaarsalaris van 30 duizend euro.

Een verklaring voor het feit dat advocaten die gefinancierde rechtshulp bieden minder verdienen dan de norm die de overheid stelt is dat men bij het bepalen van de vergoeding gebruik maakt van een twintig jaar oud puntensysteem. “Je krijgt betaald per punt. Het recht is in de afgelopen jaren echter vele malen ingewikkelder geworden. Het kost veel meer tijd om een brief of processtuk op te stellen of een pleidooi voor te bereiden dan de punten die ervoor worden toegekend.” Dat maakt het minder aantrekkelijk voor juristen om voor de sociale rechtshulp te kiezen. “We vragen van deze mensen te investeren om anderen rechtsbijstand te bieden. Dat is geen houdbare situatie.”

De kwetsbare mensen in de samenleving draaien uiteindelijk op voor de gevolgen. “Straks is er geen advocaat beschikbaar voor mensen die het niet zelf kunnen betalen. Dat is een serieus probleem. Rechtsvragen zijn lastig, je hebt bijstand nodig. Dat is geen luxeartikel, maar een grondrecht.”

De commissie Van der Meer die onlangs onderzoek deed naar de kwestie, komt tot dezelfde conclusie als Van Zelst. Ze adviseert de overheid om jaarlijks 125 miljoen meer te investeren (bovenop de huidige begroting van 270 miljoen) en het puntensystem te vernieuwen. “Een paar jaar geleden was de sociale rechtshulp nog bijna afgeschaft, daar heeft de Eerste Kamer toen een stokje voor gestoken. Je kunt wel denken: ‘ik hou die miljoenen lekker in mijn zak’, maar zonder juridische bijstand raken mensen alleen maar dieper in de problemen. Dat kost uiteindelijk meer geld.”

Andere oplossingen zoals het eigen risico dat iedereen die gebruik maakt van de sociale rechtshulp moet betalen verhogen of advocaten laten compenseren door meer zaken aan te nemen van goed betalende cliënten, werken volgens Van Zelst niet. “Het eigen risico is een paar jaar geleden al met 100 euro verhoogd naar 340 euro, wat kan oplopen tot 900 euro. Dat zijn serieuze bedragen. Compenseren klinkt leuk, maar het recht is steeds specialistischer geworden. Een asielrechtadvocaat heeft bijvoorbeeld nul betalende cliënten. Moet hij er dan maar echtscheidingen bij gaan doen? Dan gaat hij buiten zijn specialisatie, daar heeft helemaal niemand wat aan.”

Van Zelst denkt wel dat vaker een mediator inschakelen kan helpen, bijvoorbeeld bij een echtscheiding. “Dan heb je maar één advocaat nodig, in plaats van twee.” Maar daarmee verdwijnt het probleem niet. “De gang naar de rechter moet gewoon altijd voor iedereen mogelijk zijn, net als jezelf kunnen verdedigen tegen de overheid.”

Dit is een serie waarin wetenschappers misvattingen op hun vakgebied naar het rijk der fabelen verwijzen

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)