Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Geluiden uit de Centraal Afrikaanse Republiek in een Heerlens klaslokaal

Geluiden uit de Centraal Afrikaanse Republiek in een Heerlens klaslokaal

Theatervoorstelling over onderzoek Marieke Hopman

Pats! Theatermaker Daniel van den Broeke slaat met een chicotte, een zweep van hout en meerdere slierten rubber die gebruikt wordt op scholen in de Centraal Afrikaanse Republiek (CAR), op een ouderwets schoolbankje. De drie VWO4-leerlingen van het Sintermeertencollege in Heerlen die erachter zitten schrikken op. Zij en hun klasgenoten krijgen vandaag niet alleen een beeld van hoe het is om kind in de CAR te zijn, maar ook van het onderzoek dat Marieke Hopman er deed naar het recht op onderwijs.

Toen Hopman, van huis uit filosoof en in Maastricht ondergebracht bij de rechtenfaculteit, terugkwam uit de CAR wilde ze haar onderzoek – ze vroeg leraren, ouders, maar vooral kinderen naar wat het recht op onderwijs voor hen betekent – delen met de wereld. Natuurlijk zijn er de geijkte methodes: artikelen en lezingen. “Maar daar komt vooral een bepaald publiek op af dat al geïnteresseerd is in het onderwerp”, zegt Hopman. Het idee voor een theatervoorstelling ontstond tijdens het afstuderen van haar broer, die theatermaker is. Toen ze Van den Broeke spotte op De Parade met een geëngageerde voorstelling, wist ze dat ze met hem samen wilde werken. “Gelukkig dat Marketing en Communicatie dit ook als een goede manier ziet om scholieren inzicht te geven in het werk van een wetenschapper en er geld in wilde steken.”

De Heerlense 4VWO-leerlingen zijn stil als Van den Broeke vertelt dat 88 procent van de kinderen in het Afrikaanse land regelmatig met een chicotte geslagen wordt. Ze staan in een kring om hem en zijn schoolbankje heen, een koptelefoon op het hoofd. Daaruit komen geluiden van het Afrikaanse schoolplein die Hopman opnam tijdens haar onderzoek. We horen vogelgeluiden, geroezemoes van kinderen en Van den Broeke’s stem die verschillende rollen aanneemt. Die van leraar, kind, schoolinspecteur en Westerse verslaggever. Maar er is ook muziek; drums, zingende kinderen en rapper Umberto die met met zijn nummers aandacht vraagt voor de situatie in zijn land.

Want die is niet best, vertelt Hopman de leerlingen in het nagesprek. “Het is het armste en onveiligste land ter wereld. Je kunt beter naar Syrië gaan.” De voorstelling heeft veel bij hen losgemaakt. “Wat moet je doen om die lijfstraffen te verdienen?”, vraagt een meisje. “Dat verschilt per leraar, maar bijvoorbeeld een fout antwoord geven”, zegt Hopman. “Maar daarvoor ben je toch juist op school?”, reageert het meisje beduusd. In de CAR wordt een student die het foute antwoord geeft als lui gezien, legt Hopman uit. “Men denkt dat door te slaan ze het beter onthouden. Er wordt zelden geslagen uit boosheid of frustratie, het is echt een opvoedkundige methode. Ze denken dat ze een kind tekort doen als ze het niet slaan, dat het dan niet het maximaal uit de studie haalt.”

Er is een moment in de voorstelling dat Van den Broeke in de rol van leraar tegen een meisje zegt dat ze na school maar even moet blijven. Dat roept veel reacties op. Seksueel misbruik is een groot probleem op scholen daar, zegt Hopman. “Seksueel overdraagbare cijfers noemen ze het daar. Meisjes gaan naar bed met hun leraar voor een hoger cijfer zodat ze dat jaar overgaan. Een extra complicatie – behalve zwangerschappen – is dat veel leraren hiv/aids hebben.”

Moeten wij hier iets aan doen, vraagt Hopman de groep. Een jongen is stellig: “Het is niet onze verantwoordelijkheid en ook niet van de politiek hier. Die moet zich op onze eigen problemen richten.” Anderen denken dat er wel iets moet gebeuren, maar wat dan en door wie, dat is de grote vraag. “Als individu kun je niet veel doen”, merkt iemand op. Een klasgenoot is het er niet mee eens. “Het begin van een oplossing begint altijd bij één persoon. Iemand moet het initiatief nemen.” Hopman zegt zelf ook iedere dag te twijfelen of haar bijdrage wel zin heeft. “Ik wil heel goed luisteren, de verhalen delen, mensen bewust maken en praten met de mensen daar over bijvoorbeeld een alternatief voor de chicotte. Maar verandert dat uiteindelijk iets? Ik weet het niet.”

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: