Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Over de Tefaf, heemkunde, en je leven omgooien

Over de Tefaf, heemkunde, en je leven omgooien

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Afscheid GROW-directeur Frans Ramaekers

We don’t grow when things are easy; we grow when we face challenges. Deze wijsheid hangt in de gang van onderzoeksinstituut GROW. “En nu wil je zeker weten wat die uitdagingen zijn”, vraagt wetenschappelijk directeur Frans Ramaekers. Begin juli neemt hij afscheid.

Kerngezond!! Zo heet zijn afscheidsrede. Ja, met de twee uitroeptekens. Dit om het verschil te onderstrepen met Kerngezond?, de titel van zijn inaugurele rede tot hoogleraar moleculaire celbiologie in 1991. Toen stond het DNA-onderzoek nog in de kinderschoenen, nu kunnen we er erfelijke ziekten mee uitbannen en is het niet meer weg te denken uit de dagelijkse diagnostiek.

In 2010 trad je aan als directeur van GROW. Hoe laat je het instituut na acht jaar achter?

“Ik heb basale onderzoekers en clinici steeds gestimuleerd om samen te werken. Dat is in de afgelopen jaren ook verbeterd. Buitengewoon belangrijk, want zo raakt de kennis in het lab sneller aan het bed van de patiënt. Ondertussen is ook het aantal promovendi bijna verdubbeld, GROW heeft er nu ruim 250, in de faculteit en het ziekenhuis, met ongeveer veertig promoties per jaar. Qua subsidie halen we relatief veel EU-grants binnen maar, vergeleken met de zusterinstituten, minder NWO-beurzen. Hoe dat komt? Daar krijgen we niet goed de vinger achter. Wat misschien meespeelt is dat promovendi elders soms zeven jaar over hun proefschrift mogen doen en daarom meer en betere publicaties kunnen voorleggen. Wij houden de termijn van vier jaar aan.”

Is de jacht op NWO-subsidie een van de ‘challenges’ in de wijze spreuk?

“Zeker, en dat geldt ook voor het op peil houden van het onderzoek met een geringe formatie en krap budget. Iedereen wil steeds meer geld en personeel, maar ik moest de worst soms dun snijden voor de vakgroepen, waardoor ze minder onderzoekstijd per onderzoeker kregen. We halen gemiddeld zo’n acht miljoen aan extern geld binnen, maar we krijgen slechts een krappe drie miljoen van de faculteit.”

Landelijk moet GROW, dat onderzoek doet naar kanker en ontwikkelingsbiologie, opboksen tegen een paar zware oncologische centra, die veel geld wegvangen, zoals het recent opgerichte Oncode Instituut. Daarin hebben topwetenschappers de krachten gebundeld, onder wie Hans Clevers en Jan Hoeijmakers [beiden door Ramaekers aangesteld als Tefaf-hoogleraar]. Oncode krijgt de komende vijf jaar 120 miljoen van KWF en meerdere ministeries.

Dat kan een bedreiging zijn voor GROW, zegt Ramaekers, dat het academische epicentrum is van oncologisch Zuidoost-Nederland. Al hoeft dat niet per se. “Wat Oncode onder meer belangrijk vindt, is om behandelmethoden sneller in de kliniek te krijgen, en op dat vlak hebben wij dus een voorsprong.”

Ramaekers weet niet of hij het de kers op de taart zou noemen, maar hij genoot wel elk jaar van de voorbereidingen rond de inauguratie van de Tefaf-hoogleraar (die valt onder GROW). Steeds weer wist hij kopstukken naar Maastricht te halen, van Nobelprijswinnaars Aaron Ciechanover en Harald zur Hausen, voormalig KNAW-voorzitter Hans Clevers, Spinozaprijswinnaar Jan Hoeijmakers, tot Chris Wild, directeur van het internationale agentschap voor kankeronderzoek IARC.

Heeft de Tefaf-leerstoel ook iets opgeleverd voor de UM?

“Je zou verwachten dat jonge onderzoekers via de hotshots makkelijker binnenkomen in onderzoekscentra, en dat gebeurt ook wel, maar al met al vind ik de impact van de leerstoel toch nog te beperkt. Het komt erop aan dat onderzoekers de contacten warm houden. Met sommigen is dat niet gelukt, met anderen wel, zoals Chris Wild. We hebben deze week overleg met hem, we willen zijn enorme netwerk gebruiken om in bepaalde EU-circuits voet aan de grond te krijgen.”

Wat ga je doen na je afscheid?

“In de jaren negentig heb ik aan de UM een bedrijf opgericht, dat antilichamen voor kankeronderzoek produceert en verkoopt. Daar werk ik één dag per week, nu ga ik dat uitbreiden. Zo blijf ik bezig met onderzoek. Verder ben ik geïnteresseerd in de medische geschiedenis en in de heemkunde van Beek en omstreken, in boerderijen en dialect.”

Volgens de secretaresse zit je in een leesclub.

“Ach, dat mag geen naam hebben. Al bereid ik nu wel een bijeenkomst voor over Ilja Pfeiffer en zijn roman La Superba. Daarvoor ben ik pas geleden naar Genua geweest, heb zelfs op Pfeiffers favoriete terras een kop koffie gedronken, maar ik ben hem jammer genoeg niet tegengekomen. Intrigerend figuur, een echte vagebond die van de een op de andere dag naar Genua vertrok en zijn leven opnieuw begon. Wie zou dat nou niet willen?”

Jij ook?

“Je hebt toch je gezin en je werk, en ik ben iemand die zich verantwoordelijk voelt voor de volgende lichting, die het belangrijk vindt om zich als veteraan dienstbaar op te stellen tegenover jonge onderzoekers. Maar inderdaad, mensen die hun leven omgooien, fascineren me wel.”

De toekomst van kankeronderzoek

Van de elf Tefaf-hoogleraren die onderzoeksinstituut GROW afgelopen jaren heeft aangesteld, zullen er acht de speciale Tefaf Oncology Chair Summit bezoeken op 22 juni. Onder hen Nobelprijswinnaar Harald zur Hausen, Spinozaprijswinnaar Jan Hoeijmakers, en Chris Wild, hoofd van het internationale agentschap voor kankeronderzoek IARC. Op dit symposium (ingebed in een internationaal pathologiecongres) zullen de big shots een lezing houden over de toekomst van het kankeronderzoek.

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)