Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Op een mini-expeditie naar Zuid-Siberië

Op een mini-expeditie naar Zuid-Siberië

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Droomland

Stel, je krijgt als wetenschapper een zak met geld, onbeperkte tijd en personeel. Welk onderzoek zou je dan doen? Prof. Wouter van Marken Lichtenbelt zou naar de Russische republiek Tuva afreizen om te achterhalen hoe mensen met de extreme kou omgaan.

Als hij op een verjaardagsfeest zegt dat hij onderzoek doet naar thermoregulatie - of beter: naar de temperatuursregeling - van het lichaam, komen de verhalen los. Over vrouwen die het altijd kouder hebben dan mannen, over ouderen die de thermostaat steevast op 25 graden houden, kortom, over het binnenklimaat. “Dat is tegenwoordig onze dagelijkse omgeving”, zegt Van Marken Lichtenbelt, hoogleraar ecologische energetica en gezondheid. “We leven hoofdzakelijk in gebouwen, en de vraag is dan: hoe kunnen we die zo gezond mogelijk inrichten?”

Uit eerder Maastrichts onderzoek in kantoren is gebleken dat een stabiele temperatuur van 21 graden niet ideaal is. “Het is gezonder om de thermostaat iets lager te zetten en vooral meer te variëren: per dagdeel, waarbij het ’s ochtends bijvoorbeeld koeler is dan ’s middags, maar ook per kamer. Dan gaat de stofwisseling omhoog, verbetert de suikerhuishouding en verbrand je meer energie.”

Ook aangetoond: aan 18 graden kan een mens wennen, maar waar ligt de ondergrens? Van Marken Lichtenbelt zou een studie willen doen in Tuva, een republiek in Zuid-Siberië, dat sinds de Tweede Wereldoorlog deel uitmaakt van Rusland. “De inwoners zijn veehouders en werken dus een groot deel van de dag buiten. Het is er steenkoud, in de winter -32 graden gemiddeld. Bij welke temperatuur beginnen ze te rillen? Hoe hoog is hun energieverbruik? Tegelijk wonen ze in yurts waar het warm is, vergelijkbaar met iglo’s. Hoe gaan ze om met die extreme schommelingen? Wanneer voelt het nog comfortabel?”

Dat laatste is niet onbelangrijk, al spreekt Van Marken Lichtenbelt liever over ‘plezier’ dan ‘comfort’. Hij wil het binnenklimaat zo inrichten dat het niet alleen gezond is maar dat het er ook plezierig toeven is. Wisselingen in temperatuur kunnen hierbij een rol spelen. “Ga maar na: als je het koud hebt, en je loopt dan een kamer binnen met open haard, dan voelt dat heerlijk. Die wisseling is aangenaam, we noemen dat ook wel alliesthesia. Maar goed, er zijn natuurlijk grenzen aan hoe plezierig of onplezierig je het binnenshuis kunt maken.”

Nog iets om over na te denken: hoe meet je plezier? “Daarvoor heb ik de hulp van de psychologen nodig. Je kunt proefpersonen vragenlijsten laten invullen. Hoe ervaar je het? Ook relevant, zeker als je in kantoren onderzoek doet: wat zijn de consequenties voor de productiviteit? Ik denk dat een gezond en plezierig binnenklimaat leidt tot een hogere productie en minder ziekteverzuim. Bovendien, als je met de temperatuur varieert, bespaar je energie, wat een duurzame omgeving voor mens en gebouw creëert."

Het Tuva-onderzoek is minder denkbeeldig dan het lijkt. Van Marken Lichtenbelt kent een collega van wie de ouders in Zuid-Siberië wonen. Hij heeft al een soort mini-expeditie voor ogen, waarbij hij een tijdlang in het gebied bivakkeert. Het staat nog niet aangekruist in zijn agenda, maar januari 2020 zou kunnen.

Dit is een serie waarin wetenschappers vertellen over de studie die ze het liefst zouden doen

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)