Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

OPINIE: BSA-norm van 40 studiepunten betekent: studieachterstand

OPINIE: BSA-norm van 40 studiepunten betekent: studieachterstand

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Opinie Henk van Berkel

Eindelijk heeft minister Van Engelshoven (OCW) ingegrepen in het bindend studieadvies (BSA). Studenten moeten minstens veertig studiepunten halen. Alleen heeft de minister voor de slechtste oplossing gekozen, vindt voormalig UM-onderwijskundige Henk van Berkel.

De opleidingen in het hoger hebben er een potje van gemaakt. Zij mogen zelf bepalen met hoeveel studiepunten een student de sprong mag maken naar het tweede jaar. De ene opleiding legt de grens op veertig van de maximaal te behalen zestig punten, een andere op 45 en zelfs de eis van zestig punten komt voor.

Opleidingen die een bsa hanteren, moeten ongeschikte studenten uit de studie verwijderen. Want daar gaat het bsa over. Het gaat niet, zoals Bert van der Zwaan [voormalig rector van de Universiteit Utrecht] laatst in NRC betoogde, om de geschikten te selecteren, maar om de ongeschikte studenten te verwijderen. De Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) is daar in Artikel 7.8b (3) duidelijk over. Het College van Beroep voor het Hoger Onderwijs, een soort hoger beroepsorgaan in Den Haag waar studenten in beroep gaan wanneer zij op hun eigen universiteit geen gelijk hebben gekregen, heeft dat recentelijk nog bevestigd en dwingend uitgesproken dat opleidingen niet aan cherry picking mogen doen. Dus niet de beste studenten alsnog toegang verlenen tot het tweede jaar.

Opleidingen moeten een met redenen omkleed besluit nemen en beargumenteren waarom een student ongeschikt is. Omdat dit een zeer moeilijke opdracht is, hebben opleidingen het zich gemakkelijk gemaakt door eenvoudigweg het aantal studiepunten te nemen dat een student heeft behaald als maat voor de ongeschiktheid. Is dit aantal lager dan een bepaalde grens, dan is de student volgens hen ongeschikt.

Opleidingen kiezen voor een puntenaantal omdat dat simpel is, maar vanzelfsprekend is dit niet. Ze mogen de selectieprocedure ook baseren op bijvoorbeeld het aantal behaalde kernvakken. Dat is in ieder geval zinvoller dan selecteren op behaalde studiepunten, want die kunnen zijn verkregen voor vakken die er in de rest van de studie niet toe doen.

 

Beroepszaken

Een niet-systematische inventarisatie, uitgevoerd in het kader van mijn komende proefschrift, toont dat opleidingen niet alleen verschillen in het aantal noodzakelijke punten, maar ook dat het aantal beroepszaken dat studenten aanspannen tegen de afwijzing, zeer fors is, zeker tientallen en misschien wel honderden per jaar.

Op het eerste oog lijkt een beroep een hopeloze zaak voor studenten. Je hebt een voldoende aantal punten behaalt, of niet. Maar opleidingen staan niet zeker in hun schoenen. Er zijn talloze uitzonderingen die te maken hebben met persoonlijke omstandigheden. Daar moeten de opleidingen rekening mee houden. Er zit dus rek in. Studenten ruiken dat en verweren zich tegen de in hun ogen onterechte verwijdering. Zo ontstaan juridisch geschillen die zowel studenten als opleidingen zeeën van tijd kosten. En die kunnen beter aan andere zaken worden besteed, zeker wanneer je weet dat studenten het overgrote deel van de beroepszaken verliezen.

 

Studieachterstand

De minister verklaarde onlangs dat veertig punten voldoende is voor toelating tot het tweede jaar. Dat is een soort compromis. Een student mag in het eerste jaar niet al te stressvol geraken, maar moet toch wat hebben uitgevoerd. Een Hollandser compromis is niet te bedenken. De minister gooit twee ongelijksoortige grootheden in de toverhoed, schudt ermee en voilà, de uitkomst is veertig punten.

Daarmee kiest de minister voor de slechtste oplossing. Het behoeft immers geen enkel betoog dat eerstejaars zich gaan richten op die norm. Zodra ze de veertig punten binnen hebben, gaan ze achteroverleunen. Iedereen blij. De student uiteraard, maar ook zijn ouders die trots zijn dat hun zoon of dochter het gaat redden, en de opleiding die denkt dat ze heeft bijgedragen aan de verhoging van het numeriek rendement.

De werkelijkheid zal echter totaal anders zijn. De student begint met een achterstand van twintig punten aan het tweede jaar. De onderwijskunde heeft weinig wetmatigheden, maar een ervan is dat je eenmaal opgelopen achterstand nooit meer inhaalt. De onderwijsprogrammering laat dat eenvoudigweg niet toe.

Het is in feite nog erger: de studieachterstand wordt groter in de loop van de studiejaren. Studenten zullen proberen toch hun vakken van het jaar eerder te halen door bijvoorbeeld meerdere tentamens in de tentamenweek af te leggen. De voorbereiding van de andere tentamens komt daardoor in de knel, met als gevolg: voor meer vakken een onvoldoende. Je hoeft geen helderziende te zijn om te concluderen dat de maatregel van de minister leidt tot meer studievertraging.

 

Hele gedoe

Is er dan een andere oplossing? Jawel. Het klinkt paradoxaal, maar de oplossing ligt bij het verhogen van de norm naar zestig punten. Aan onder andere de Erasmus Universiteit Rotterdam zijn daar positieve ervaringen mee opgedaan. De opleiding verlangt van studenten dat zij alle toetsen afleggen maar, en dat is cruciaal, verlangt niet dat alle vakken een voldoende moeten zijn. Hierbij kunnen studenten onvoldoendes compenseren met andere studieresultaten. We kennen dat systeem allemaal van de middelbare school, waar studieprestaties in samenhang worden bezien.

Opleidingen zouden ook kunnen overwegen dat hele gedoe met het BSA af te schaffen. Áls ze ermee in zee gaan, ze hoeven immers niet, verplicht het hen tot extra inspanningen en veel bureaucratische rompslomp, en de opbrengst - meer en betere afgestudeerden - is minimaal. Al die inspanningen kunnen beter worden besteed aan verhoging van de kwaliteit van hun onderwijs.

 

Henk van Berkel was hoofddocent bij de vakgroep Onderwijsontwikkeling en Onderwijsresearch van de Faculteit Health, Medicine and Life sciences. 

 

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: