Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Wat zou jij doen in onmenselijke omstandigheden?

Wat zou jij doen in onmenselijke omstandigheden?

Verplichte literatuur

Wie: Wybo Dondorp, ethicus

Wat: Nacht, van Edgar Hilsenrath

Voor wie: geneeskunde- en filosofiestudenten

“Stel dat je dit jaar maar één boek kunt lezen, lees dan dit”, zegt ethicus Wybo Dondorp over Nacht van Edgar Hilsenrath. “Het is een boek over wie wij als mensen zijn. Het gaat over de strijd om het naakte bestaan.”

Nacht speelt zich af in de Oekraïne tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Roemeense joden worden in groten getale in een getto samengebracht. “Ze zijn met veel te veel mensen op een kleine oppervlakte zodat er een voortdurende strijd is, zelfs om slaapplaatsen. Het is een buitengewoon verontrustend boek, dat laat zien dat beschaving uiteindelijk maar een heel dun laagje is.”

De belangrijkste vraag van het boek: hoe reageer je als je in een vreselijke situatie terecht komt? En hoe behandel je anderen? “Ranek, de hoofdpersoon, weet zich staande te houden door zich in de strijd te mengen. Hij pakt kleren van een stervende af, omdat hij weet dat anders een ander dat zal doen. Deborah, een vrouw voor wie hij veel respect heeft, houdt vast aan menselijkheid en compassie. Het is een heel indrukwekkend boek, ook omdat je ziet hoe zelfs hier een organisatie ontstaat. Sommige mensen komen bovendrijven als leiders.”

Geneeskundestudenten kunnen in dit boek lezen over de meest fundamentele vorm van medische zorg. “De artsen in het getto komen voor heel primitieve dilemma’s te staan. Bijvoorbeeld een arts die gevraagd wordt een vrouw te helpen met een abortus. Hij doet het, maar het loopt verkeerd af, de vrouw overlijdt.”

Het boek is vrij dik, zeshonderd pagina’s. “Omdat het zo goed geschreven is, blijf je doorlezen. Al ken ik ook mensen die zijn afgehaakt omdat ze het te ellendig vonden.” Nacht kreeg toen het in de jaren zestig in Duitsland uitkwam, kritiek van de joodse gemeenschap. Hilsenrath, die zelf tijdens de oorlog in zo’n getto woonde, zou van de slachtoffers daders hebben gemaakt. “Ik kan me die reactie voorstellen. Hij beschrijft eindeloos voorvallen zoals Ranek die de soep van een klein kind steelt als diens moeder even niet kijkt. Hij heeft zo’n honger dat zijn geweten verstomt. Het is Deborah die de menselijkheid in hem weer aanwakkert.”

Dondorp is het niet met de kritiek eens. “Het is niet de schuld van deze mensen dat ze in zo’n verschrikkelijke situatie zijn geplaatst. Ze blijven slachtoffers.”

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)