Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Zwarte Piet en de tijdgeest

Zwarte Piet en de tijdgeest

Medewerkerscolumn

Jaren heb ik Zwarte Piet gespeeld, en dat was altijd een hele belevenis. Eind november in een maillot anderhalf uur afzien op een boot. Moeilijke vragen als: Piet, hoe slaapt Amerigo op de boot? Piet, wat zit er in de zak van Sinterklaas? Piet, hoe lang duurt de reis? ‘Staand’, ‘welke bedoel je?’ en ‘even lang als de terugreis’, waren trouwens mijn vaste antwoorden. ‘s Avonds moest dan die zwarte aanraak- en waterproof schoensmeer van je gezicht. Na een uur met babyshampoo (die prikt niet) de ogen schoonmaken, leek ik nog steeds op een rouwende panda. Het leuke was om (voornamelijk) kinderen blij te maken met pepernoten en schuimpjes. Vervelende kinderen, die kleutertjes opzijschoven om op maximaal volume ‘PIET!’ te schreeuwen, kregen de onpopulaire mandarijntjes.

Het punt is: alle kinderen schreeuwen Piet, niet Zwarte Piet. Kinderen interesseren zich niet in de kleur van Piet. De jaarlijkse discussie over dit onderwerp lijkt meer gebaseerd op een projectie van volwassenen, op de angst dat onze herinneringen vervagen als Piets kleur niet meer overeenkomt met die van vroeger. Dat Piets uiterlijke kenmerken sterk overeenkomen met de racistische stereotypering van negroïde mensen uit de 18e eeuw, lijkt niet zwaarder te wegen dan onze traditie.

Zwarte Piet is inderdaad traditie, een van generatie op generatie doorgegeven gebruik. Slavernij was ook een generatieslang gebruik in de Verenigde Staten, totdat Abraham Lincoln inzag dat alle mensen gelijk geschapen zijn. Evengoed viel ook Lincoln, progressief en liberaal, ten prooi aan de toen heersende tijdgeest. Voor hem betekende dit dat Afro-Amerikanen en blanke Amerikanen sociaal en politiek gezien niet gelijk waren, dat de Afro-Amerikanen niet mochten stemmen en dat ze niet mochten trouwen met blanke Amerikanen (Lincoln-Douglas debates, 1858). Desondanks bekommerde hij zich niet om het vervagen van zijn herinneringen en zette men onder zijn leiding een stap in de goede richting door slavernij wettelijk af te schaffen.

Door te breken met slechte tradities kunnen wij ook aan onze tijdgeest ontsnappen. We redden ons wel met onze mogelijk vervaagde herinneringen, en voor of tegen Zwarte, we zijn allemaal wel gewoon pro-Piet. Alhoewel, Piet is natuurlijk geen genderneutrale naam.

Thijs Compeer, docent faculteit Health Medicine and Life sciences

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

2018-10-31: Dennis
Leuk stuk Thijs! De carnavals make-up voor de regenboogpieten is sowieso makkelijker te verwijderen dan de schoensmeer :)

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)