Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Immens pijnlijk, maar op de röntgenfoto valt niets te zien

Immens pijnlijk, maar op de röntgenfoto valt niets te zien

Photographer:Fotograaf: Jonathan Jdesign84

Promotieonderzoek naar pijnbehandeling

Patiënten noemen het de meest pijnlijke aandoening, het complex regionaal pijn syndroom (CRPS-1). Arsten tasten echter in het duister, geven pijnstillers of verwijzen naar de fysiotherapeut. Maar (cognitieve) gedragstherapie blijkt vaak de oplossing. Psycholoog Marlies den Hollander, onlangs aan de UM gepromoveerd, heeft voor het eerst een grootschalige studie op poten gezet.

Hoe het ontstaat is niet duidelijk, maar het begint vaak met een verzwikte enkel of een gekneusde pols, die opzwelt en rood wordt. De pijn is immens, patiënten kunnen na verloop van tijd geen sokken en schoenen meer verdragen. Soms verplaatst de pijn zich naar andere extremiteiten. Ook de nagel- en haargroei kan van slag raken, waardoor een blonde patiënt ineens dikke zwarte haren op zijn voet aantreft.

De impact van dit complex regionaal pijn syndroom (CRPS) op het leven van patiënten groot is, zegt Marlies den Hollander, die werkt als psycholoog aan het MUMC, vanuit Adelante Zorggroep. “Ik ken een hondentrainster die haar baan moest opzeggen. Ze kon niet meer op haar benen staan van de pijn. Ze is niet de enige, veel patiënten belanden in een rolstoel of gaan met krukken door het leven.”

CRPS komt niet vaak voor, en mede daarom staan artsen vaak voor een raadsel. “Meestal wachten ze af hoe de klachten, vaak geduid als een uit de hand gelopen ontstekingsreactie, zich ontwikkelen. Soms verdwijnt de pijn op termijn. Zo niet, dan worden foto’s gemaakt, volgt een hoop diagnostiek en worden pijnstillers voorgeschreven. De meesten shoppen verder bij osteopaten, manueel therapeuten en alternatieve genezers. Er gaan jaren overheen voordat ze bij ons komen, soms zelfs met vergroeide ledematen.”

Boksen

Artsen weten zich geen raad met de ziekte, psychologen wel. CRPS is een van de aandoeningen, net als lage rugpijn, whiplash en RSI, die sinds een jaar of vijftien worden bestreden met gedragstherapie. Eerder onderzoek (in Maastricht door gezondheidspsycholoog Johan Vlaeyen) wees namelijk uit dat pijnklachten niet alleen door lichamelijke factoren, maar ook door emoties, gedachten en gevoelens worden beïnvloed. Patiënten (maar ook hun naasten) zijn bang, bang voor pijn, voor verergering van de klachten. Veel aandacht gaat uit naar het  het pijnlijke lichaam, dat daardoor alleen maar gevoeliger wordt. Sommigen durven uiteindelijk geen stap meer te verzetten.

Den Hollander heeft onderzoek gedaan naar een gedragstherapeutische behandeling. “De meesten kunnen we niet van de pijn afhelpen, maar we laten ze wel weer functioneren. De pijn zakt dan weg, omdat ze er minder aandacht voor hebben.”

De patiënten formuleren eerst een doel: ik wil weer sporten, aan het werk, wat dan ook. “De meesten denken dat ze niet eens op hun benen kunnen staan. Dat soort verwachtingen gaan we testen. Eenmaal rechtop verergert de pijn, maar naarmate ze meer bewegen en doen, verdwijnt die naar de achtergrond. Dat gebeurde bij zo goed als alle proefpersonen, een effect dat een half jaar later nog steeds zichtbaar was.”

Vroeger dachten therapeuten dat alles draaide om het uitdoven van de angst, nu ligt het accent op het ontkrachten van de angstige verwachtingen. “We boeken de beste resultaten als de verwachting van de patiënt en diens prestatie mijlenver uit elkaar liggen, als patiënten verbijsterd zijn over datgene waartoe ze in staat zijn. Vroeger namen behandelaren de patiënt stapje voor stapje bij de arm, nu springt-ie bij wijze van spreken in de eerste sessie van de trap. We hebben ook patiënten laten boksen, vallen, noem maar op. Lukte allemaal.”

Goedkoper

Artsen en fysiotherapeuten zijn door de jaren heen meer vertrouwd geraakt met de gedragstherapeutische behandeling. Dat blijkt volgens Den Hollander uit de snellere doorverwijzingen, ze ziet steeds minder patiënten met vergroeide ledematen. “Toch vindt menige arts het nog steeds gevaarlijk en onverantwoord om patiënten zo met hun pijn te confronteren. In een internationale enquête noemen fysiotherapeuten gedragstherapie bij CRPS een slechte keuze. Zelf doen ze doorgaans oefeningen om onder meer de gewrichten soepel te houden.”

Gedragstherapie blijkt bovendien goedkoper dan fysiotherapie. Niet op de korte termijn, vanwege de inzet van een psycholoog, maar wel op de lange termijn. Uit het promotieonderzoek blijkt dat patiënten na de behandeling veel minder gebruik maken van de gezondheidszorg en minder medicatie slikken. Ook doen ze minder vaak een beroep op hun naasten.”

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)