Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Het David Lynch Alfabet

Het David Lynch Alfabet

Nog nooit van David Lynch gehoord? Laat je eens nakijken zou ik zeggen, ofschoon we de jongere Observant-lezers hun onwetendheid ook weer niet al te zwaar mogen aanrekenen. Toen Lynch met Wild At Heart de Gouden Palm in Cannes won, waren de meeste UM-studenten nog niet geboren. Observant wijdt je alfabetgewijs in in de bizarre en perverse wereld van David Lynch. Wanna go for a ride?

The Alphabet: korte film uit 1968; tevens één van de vroegste werken van Lynch. Een onbehaaglijke film over een jonge vrouw die een nachtmerrie heeft met het alfabet in de hoofdrol.

Bacon, Francis: de favoriete schilder van David Lynch.

Badalamenti, Angelo: componist die onlosmakelijk met Lynch is verbonden, onder meer dankzij de soundtrack voor Twin Peaks.

Blue Velvet: als je in je leven maar één film van Lynch gaat zien, laat het dan deze zijn. In het keurige Amerikaanse stadje Lumberton vindt tiener Jeffrey Beaumont een afgesneden oor. Zijn onderzoek leidt hem naar een liederlijke onderwereld, bevolkt door psychopathische drugsdealers, masochistische nachtclubzangeressen en perverse crooners.

Commercials: Lynch regisseerde commercials voor onder meer Calvin Klein, Playstation, Adidas, pastamerk Barilla en een zwangerschapstest. Een commerciële knieval? Nee hoor, want die reclamefilmpjes zijn nog vreemder dan zijn speelfilms.

Droomlogica: Lynch trekt zich niets aan van Hollywoodconventies over plot, chronologie en eenheid van tijd, plaats en handeling. Hij bouwt zijn films op rond de logica van (koorts)dromen en nachtmerries. En volgens die logica is het dus perfect mogelijk dat een personage – zoals de jazzmuzikant in Lost Highway – halverwege de film gewoon van identiteit wisselt.

Dune: deze peperdure verfilming van het sciencefiction epos van Frank Herbert werd een monumentaal fiasco. Ofschoon er wel onbedoeld veel valt te lachen als Sting (die ja) in een G-string met vleugeltjes uit een futuristisch stoombad stapt.

Eraserhead: “Ik geloof dat het beter is dat jij nooit kinderen verwekt”. Dat kreeg David Lynch op 15-jarige leeftijd van zijn vader te horen. Echo’s van die uitspraak zijn zichtbaar in zijn experimentele zwart-wit speelfilmdebuut; een sinistere film over een man die de zorg krijgt over een misvormde baby waarvan hij weleens de vader zou kunnen zijn.

Frank Booth: de door Dennis Hopper vertolkte psychopathische gangster Frank ‘Don’t you look at me, fuck!’ Booth (in Blue Velvet) veroverde een plek in het pantheon der legendarische filmgriezels. Booth is doodeng, maar over één ding had hij gewoon gelijk: “Heineken? Fuck that shit!”

Inland Empire: de onbegrijpelijke film uit 2006 die waarschijnlijk de geschiedenis zal ingaan als de laatste speelfilm van David Lynch. Hoofdrolspeelster Laura Dern begreep er niks van, en ze was niet de enige.

Kijkwijzer: seks, drugs- en alcoholgebruik, grof taalgebruik, geweld. Als de kijkwijzer nog niet bestond, zou hij voor de films van Lynch worden uitgevonden. Uitbreiding van de kijkwijzer met icoontjes voor geilheid en zedenbederf zou overigens zeker van pas komen.

Koffie: twintig koppen dronk Lynch per dag tijdens de opnames van Eraserhead. Tegenwoordig heeft hij zijn eigen (dure) koffielijn met biologische espressobonen, in Nederland te koop in de museumwinkel van Eye Amsterdam.

Lynchiaans: Weinig filmmakers is het gelukt om een eigen adjectief in de filmwetenschappen te krijgen. Lynchiaans wordt gebruikt om surrealistische films te beschrijven waarin dromen of nachtmerries een grote rol spelen.

Missoula, Montana: de plek waar David Keith Lynch op 20 januari 1946 geboren werd.

Philadelphia: hier is zijn alma mater te vinden: de Pennsylvania Academy of the Fine Arts.

Quinoa: Lynch is zeer actief op internet. Op YouTube is onder meer een unheimische instructievideo over het bereiden van quinoa te vinden: “You start with a pan.”

Return Of The Jedi: regisseur George Lucas vroeg hem om dit deel uit de Star Wars-reeks te regisseren, maar Lynch opteerde voor Dune.

Roken: begon Lynch als vijfjarige mee.

Silencio: nachtclub (enkel voor leden) in Parijs die door Lynch werd ontworpen. Gemodelleerd naar het gelijknamige theater uit de sleutelscène van Mulholland Dr. (2001).

Transcendente meditatie: vorm van meditatie die fanatiek door Lynch wordt beoefend.

Twin Peaks: vergeet Breaking Bad, Homeland en House Of Cards. De beste tv-serie aller tijden is het iconische Twin Peaks, de serie die begint met de vondst van het lichaam van de vermoorde scholiere Laura Palmer. Moordmysterie, soap, filosofie en humor smelten samen in dit relaas over de excentrieke inwoners van het fictieve stadje Twin Peaks. Uw filmrecensent ging naar aanleiding van Twin Peaks – in navolging van FBI-agent Dale Cooper – zijn koffie zwart (black as midnight on a moonless night) drinken. Dat is nog eens een invloedrijke serie!

Uilen: zijn niet wat ze lijken.

Watts, Naomi: actrice die haar doorbraak aan Lynch te danken heeft. Haar auditiescène in Mulholland Dr. ging de filmgeschiedenis in als één van de best geacteerde filmscènes aller tijden.

Wild at Heart: Nicolas Cage was nooit beter dan in deze van seksuele spanning doordrenkte roadmovie in een B-film-jasje van slangenleer.

Mark Vluggen

 

 

De speelfilms van David Lynch zijn vanaf 30 november in Lumière Cinema te zien. Voor speeldata en –tijden, zie lumiere.nl.

 
Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)