Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

‘Prettige gesprekken’ met de sigarettenfabrikant

‘Prettige gesprekken’ met de sigarettenfabrikant

De overheid en de tabakslobby geregeld bij elkaar over de vloer

MAASTRICHT. De UM gaat de relatie van de overheid met de tabakslobby tegen het licht houden. Dat gebeurt via analyse van zevenhonderd e-mails, brieven en andere correspondentie, die sinds vorige week voor iedereen toegankelijk zijn.

De documenten kwamen in 2011 vrij na twee uitgebreide WOB-verzoeken van Trouw. Ze zijn afkomstig van de archieven van de ministeries van Volksgezondheid, Economische Zaken en Financiën. “Uit de eerste krantenberichten bleek al dat ambtenaren en vertegenwoordigers van de industrie elkaar regelmatig uitnodigen en in e-mails terugkijken op ‘prettige gesprekken’”, zegt Marc Willemsen, de Maastrichtse hoogleraar tabaksontmoediging. “Het verbaast je hoe vriendschappelijk het eraan toe gaat.”

Het leverde aardige stukjes op in de krant, maar Willemsen vindt de documenten ook voor wetenschappers interessant. Op zijn verzoek heeft de Maastrichtse universiteitsbibliotheek ze daarom gedigitaliseerd, geïndexeerd en doorgestuurd naar de Universiteit van Californië; daar bevindt zich een internationale database (Legacy Tobacco Documents Library) met meer dan 80 miljoen bedrijfsdocumenten van de Amerikaanse tabaksindustrie. Nadat producenten die in de jaren negentig moesten vrijgeven, bleek dat ze tientallen miljoenen euro’s hadden uitgetrokken voor campagnes die twijfel zaaiden over de risico’s van roken.

De vraag is of de tabaksindustrie invloed heeft op het overheidsbeleid, zoals de hoogte van accijnzen, zegt Willemsen. “Door de koppeling met Californische database kunnen we tevens bepalen of Nederland afwijkt van andere landen. Ook wat betreft de argumentatie die de industrie gebruikt. Is die overal hetzelfde? Zitten er patronen in? Het zijn multinationals, dus je mag ervan uitgaan dat ze een gemeenschappelijke communicatiestrategie hebben.”

Ook de omvang van de contacten is niet onbelangrijk. “Schippers roept dat ze met gezondheidsorganisaties vaker afspreekt dan met de tabakslobby. Dat kunnen we nu in kaart brengen.” De overheid heeft in 2005 een contract ondertekend met de Wereldgezondheidsorganisatie waarin zij zich verplicht om de producenten niet te betrekken bij tabaksbeleid.

Een onderzoeker van instituut Caphri (Jessamina Lie) zal de documenten per ministerie analyseren. Al naar gelang de bevindingen worden er interviews gepland met Eerste en Tweede Kamerleden, ambtenaren en medewerkers van lobbybureaus. Later dit jaar zullen er vermoedelijk nog veel meer documenten openbaar worden gemaakt over de periode van 1990 tot 2000. Ook die kwamen beschikbaar door de WOB-verzoeken van Trouw.

Willemsen, die ook voor antirookorganisatie Stivoro werkt, is een scherp criticus van het beleid van Nederland sinds de jaren zeventig maar ook van de maatregelen van het huidige kabinet. Hij kan zich goed voorstellen, zo schreef hij in zijn oratie van twee jaar geleden, dat de tabaksindustrie “de champagne heeft laten knallen toen bekend werd dat Edith Schippers minister van Volksgezondheid werd”. Wat valt er nog meer te wensen dan een minister die in haar maiden speech spreekt van een “heilloze weg” als ze het heeft over rookverboden en afschrikwekkende teksten en plaatjes op sigarettenpakjes?

Willemsen heeft een deel van de 700 documenten ingezien. “Wat me opviel, is hoeveel tekst verminkt is, hoeveel namen zijn doorgestreept. Dat is jammer, omdat we sommige sleutelfiguren willen interviewen. Misschien dat we nieuwe WOB-verzoeken gaan indienen.”

 

Zie hier de Nederlandse correspondentie in de Legacy Tobacco Documents Library

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)