Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

T.S. Eliot op je iPod

T.S. Eliot op je iPod

Boek: Het barre land

Wie: Guido Goossens, kunstanalist bij cultuur- en maatschappijwetenschappen

Boek: Het barre land, door T.S. Eliot

Voor wie: cultuurwetenschappers

Het is geen toeval dat het gedicht Het barre land in hetzelfde jaar - 1922 – verscheen als Ulysses van Joyce en de Tractatus van Wittgenstein, zegt Guido Goossens, docent kunstanalyse. “De mannen lazen elkaars werk, en Joyce en Eliot kenden elkaar goed. Ook de thematiek overlapt.”

En dat is? Goossens pakt het boek erbij en begint te bladeren. Het gedicht bestrijkt vijftien pagina’s terwijl de andere tweehonderd pagina’s vol staan met noten en commentaar. Hij wil maar zeggen: de thematiek is niet in één zin te vatten. Wat het ook niet eenvoudiger maakt: er komen zeven talen in voor, waaronder Duits, Latijn, Sanskriet. Geen wonder dat Het barre land bekend staat als een van de beroemdste maar minst gelezen werken, zegt Goossens.

“Je kunt het gedicht het beste zien als een collage. De 433 regels staan bol van de citaten en verwijzingen, naar de The Canterbury Tales, de bijbel, Tristan en Isolde van Wagner, volksliedjes. Het verhaal bestaat uit losse scènes. Een daarvan gaat over een huwelijkscrisis, die volgens sommigen trouwens biografisch is. Eliots vrouw liep in die tijd namelijk weg met Bertrand Russell, waarna Eliot in het sanatorium belandde en een begin maakte met het gedicht.”

Het barre land is de verwoording van een levensgevoel. “De eerste wereldoorlog is net voorbij, het Britse rijk valt uiteen en de massacultuur rukt op. De versregels zijn als brokstukken die een samenleving in verval verbeelden. Zoals ook vervat in de befaamde, eerste zin: ‘April is the cruellest month.’ Het is geen lente die aanbreekt, maar een apocalyps. Het was gevoel dat breed werd gedragen door een hele generatie, die ook wel de wastelanders heet. Vergelijkbaar met the lost generation of the beat generation.”

Het is een boek dat je eerst moet veroveren en daarna deel wordt van je leven, zegt Goossens. “De prachtige beelden, het ritme, de muzikaliteit, je wordt erdoor meegezogen. Verwacht niet dat je het begrijpt. Ik heb het een keer of veertig gelezen, meestal op reis, als mijn hoofd leeg is, maar ik begrijp er nog steeds niets van. Het is en blijft een uitdaging. Ik ben het meer gaan waarderen sinds ik de door Eliot ingesproken versie heb gedownload op mijn iPod. Die is luchtiger, je hoort het ritme beter en je herkent de meerstemmigheid en de humor.”

Studenten zullen volgens Goossens ontdekken dat het gedicht, via de vele verwijzingen, toegang biedt tot een onbekende wereld van kunst en cultuur. Van Baudelaire tot de Indiase mythologie. Het zal ze ook herinneren aan een tijd waarin literatuur niet vrijblijvend was. “ Leven en lezen hoorden bij elkaar. Literatuur verrijkte je leven, het vormde je. Sterker, het was de uitweg uit de zinloosheid. In ieder geval volgens Eliot.”

 

In deze rubriek bevelen docenten een roman aan die een ander licht werpt op het vakgebied dan de studieboeken

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)