Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Onze behandelingen zijn niet goed genoeg”

“Onze behandelingen zijn niet goed genoeg”

UM organiseert congres over depressie

Wie in een depressie belandt, krijgt psychotherapie of antidepressiva, maar wat werkt voor wie? En waarom valt bijna iedereen vroeg of laat terug? Dat waren twee vragen die steeds terugkeerden op het UM-depressiecongres, afgelopen dinsdag in de Maastricht School of Management.

Het gaat te ver om de stemming op het congres – georganiseerd door de Maastrichtse aio’s Fritz Renner en Lotte Lemmens - deprimerend te noemen, maar opvallend was wel dat geen van de sprekers staat te juichen bij de huidige behandelingen, waarvan psychotherapie en antidepressiva de belangrijkste zijn. Ze zien er geen heil in om nieuwe psychotherapieën te ontwikkelen, maar er is wel meer behoefte aan behandelingen – deels via internet - die simpeler zijn, toegankelijker, goedkoper, en last but not least, effectiever, zegt Pim Cuijpers, hoogleraar klinische psychologie aan de VU. “Back to basic research, zou ik zeggen. We weten niet eens wat depressie precies is, we behandelen patiënten zonder te weten wat we behandelen.”

Cuijpers beheert een database met honderden studies over depressie vanaf 1980. Zoals in een recente publicatie valt na te lezen, heeft hij 37 studies tegen het licht gehouden om te achterhalen wat beter werkt: psychotherapie of antidepressiva. De pillen lijken het iets beter te doen, maar het nadeel is dat meer mensen na verloop van tijd afhaken. Al met al blijken therapie en medicatie even effectief. Het maakt niet uit of het gaat om cognitieve gedragstherapie (waarbij sombere gedachten worden omgebogen) of interpersoonlijke therapie (waarbij de relatie met anderen wordt verbeterd). Ook is er geen verschil tussen een individuele aanpak, in groepsverband of via internet. Toch doet één behandeling het beter dan de andere: een combinatie van therapie en antidepressiva.

 

Mysterie

Therapieën werken dus wel degelijk, maar niet goed genoeg, zegt Cuijpers. Als ze aanslaan, wat lang niet bij iedereen gebeurt, nemen ze slechts een derde van de lijdenslast weg. “Belangrijk is dat we inzicht krijgen in de vraag: welke behandeling werkt het beste voor wie.”

Maar nog basaler: hoe werkt therapie eigenlijk? Het klinkt misschien vreemd maar het werkingsmechanisme is nog steeds niet bekend. Marcus Huibers, hoogleraar evidence-based psychotherapie (nu UvA, voorheen UM), is jaren geleden al een onderzoek gestart om te achterhalen wat ervoor zorgt dat mensen opknappen: zijn het de specifieke factoren als het elimineren van sombere gedachten of de verbeterende relatie met anderen? Of leggen algemene zaken als zelfvertrouwen dan wel de band met de therapeut meer gewicht in de schaal? Het onderzoek biedt vooralsnog geen uitsluitsel: er is in ieder geval geen specifieke factor die eruit springt. Het mysterie duurt voort. Ook voor antidepressiva, waarvan evenmin duidelijk is hoe ze werken.

 

Nazorg

Claudi Bockting, hoogleraar psychologie in Groningen, heeft zich deze middag voorgenomen om de boel wat op te vrolijken met goed nieuws, maar eerst het slechte nieuws: wie eenmaal een depressie heeft gehad, heeft een grote kans om er nog een te krijgen. Na drie depressieve ‘episoden’ valt zelfs 90 procent van de patiënten vroeg of laat terug.

De beste manier om terugval te voorkomen, zegt Bockting, is een tijd lang antidepressiva blijven slikken. Los van het feit dat dit vaak niet kan, tijdens de zwangerschap bijvoorbeeld, is niet duidelijk wanneer je dan moet stoppen. Na twee episoden, drie, vier? Een ander probleem is: hoe meer episoden, hoe minder effectief de pillen worden.

Wat dan? Tijd voor het goede nieuws, zegt Bockting en haalt een publicatie in vakblad JAMA aan – vers van de pers. Daaruit blijkt dat nazorg in de vorm van een cognitieve therapie net zo goed werkt als doorgaan met antidepressiva.

Dan neemt ervaringsdeskundige Peter Groot het woord. Hij is moleculair geneticus en psychologiestudent, en laakt de negatieve houding tegenover antidepressiva zoals hij die overal bespeurt. Groot heeft acht jaar antidepressiva geslikt. Hij ontdekte pas hoe goed ze werkten toen hij stopte en terugviel. “Als je de keus hebt tussen therapie en medicijnen, zou ik ook voor gesprekken kiezen. Maar veel mensen zijn niet gebaat bij therapie en hebben dus geen keus.”

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)