Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Niet de zieligheid, maar het ijzersterke programma van Friesland gaf de doorslag”

“Niet de zieligheid, maar het ijzersterke programma van Friesland gaf de doorslag”

Photographer:Fotograaf: Observant

Geen culturele hoofdstad 2018, Maastricht denkt na over plan B

MAASTRICHT. Niet Maastricht, maar Leeuwarden werd afgelopen vrijdag uitgeroepen tot Europees culturele hoofdstad in 2018. Een enorme tegenvaller voor de stad, de dertien partners en de kartrekkers van het project. Observant peilde de meningen binnen en buiten de Universiteit Maastricht.

De kater is groot, zo groot dat de voorzitter van de stichting Maastricht Culturele Hoofdstad 2018, Huub Smeets, afgelopen weekend flink naar de jury uithaalde in de media. Hij sprak van een “wedstrijd zonder goede scheidsrechter”, een “vooringenomen jury” die niet de “moed” had om voor het ingewikkelde, maar zeer Europese project van Maastricht te kiezen. De “risicoloze” keuze voor het economisch zwakke Leeuwarden is in zijn ogen een devaluatie van het begrip ‘culturele hoofdstad’. Tegelijkertijd zetten deze week tachtig culturele instellingen uit de Euregio hun handtekening onder een intentieverklaring om de komende jaren samen te werken en wordt er al volop gesproken over een plan B dat met een kwart van het geld, 20 miljoen euro, een deel van de plannen moet gaan verwezenlijken.

Rein de Wilde, decaan van de faculteit cultuur- en maatschappijwetenschappen, wijst op de talrijke oneigenlijke redenen die de laatste dagen via de media naar buiten komen “voor de slag die Leeuwarden ons toebracht. Op zich begrijpelijk: wie wordt afgewezen neigt er altijd toe om eerst de beoordelaar de schuld te geven.” Maar zegt De Wilde: de klagers vergeten het belangrijkste. De jury kijkt eerst en vooral naar het cultureel programma van de drie (ook Eindhoven was tot het laatste toe in de race) overgebleven steden. “Je kunt die term heel breed definiëren, maar artistieke kwaliteit is er altijd een essentieel onderdeel van. En op dat vlak blinkt Leeuwarden uit, na lezing van beide bidboeken – Maastricht en Leeuwarden - kan ik niet anders concluderen. Neem de heel bijzondere bewerking van Dylan Thomas’ Under Milk Wood, een driedaags poëziefestival over de rol van de zee in het leven van Europeanen.”

“We mogen veilig aannemen dat niet de zogenaamde zieligheid van Friesland maar deze ijzersterke culturele programmering de jury heeft overtuigd. Maastricht heeft ook een programmering bedacht, maar presenteert die met veel meer slagen om de arm. Dat de jury niet tegen complexiteit zou kunnen, is een ander verwijt. Maar Maastricht maakt zaken zelf complex door niet voluit met programmavoorstellen te komen: in 2014 zouden duizend mensen met programma ideeën moeten gaan brainstormen rondom 81 tafels.”

De Wilde ziet ook een grote tegenstelling in het Maastrichtse bidbook. “Jongeren maken Europa, jongeren moeten beter worden voorbereid op de arbeidsmarkt, daar moet het over gaan zegt de inleiding. De generatie geboren in 1992 is “het symbool en het gezicht van Maastricht 2018” schrijven de directieleden Huub Smeets en Guido Wevers letterlijk. Maar de eerste zestien projecten hebben allemaal ouwelijke onderwerpen of zullen worden uitgevoerd door mannen die bepaald niet generatie 1992 zijn. De oudere heer Geert Mak gaat een grote Europese Lentereis aanvoeren, de gearriveerde regisseur Johan Simons gaat er theater van maken. Jazeker, pop komt ook aan bod en gebreakdanst zal er zeker worden, maar uiteindelijk zijn de bestuurders en andere oudere heren de baas in het Europa van 2018. Dat maakt de Maastrichtse tekst onbedoeld heel duidelijk.”

“De gouverneur van Limburg, Theo Bovens, sprak na de juryuitslag verstandige woorden: we hebben geen plan B nodig maar een plan C, van Cultuur. Tachtig culturele instellingen in de regio hebben deze handschoen al voortvarend opgepakt en een intentieverklaring ondertekend voor een gezamenlijk alternatief programma. Laten we dat programma Grenzeloos 14-18 noemen: vijf jaar lang en van de hele regio, zonder Maastrichtse dominantie.”

Pieternel Fleskens, tutor aan de faculteit cultuur- en maatschappijwetenschappen en hoofd algemene zaken van Marres (huis voor contemporaine cultuur), heeft haar hoop gevestigd op dit plan B. “Het is heel jammer voor Maastricht dat ze niet hebben gewonnen. Ze hebben samen met de Euregio een hoop zaken in gang gezet. Het zou mooi zijn als dat in kleinere omvang toch nog uitgevoerd kan worden. Maastricht had een goed programma in zoverre ik dat kan beoordelen. Ik weet weinig van Leeuwarden en ben erg benieuwd naar het juryrapport.” Dat zal over een paar weken naar buiten komen.

“Het zou zonde zijn als al die positieve energie die is vrijgekomen, nu verloren zou gaan”, zegt ook Fons Elbersen, de nieuwe woordvoerder van het college van bestuur. “Het zou heel mooi zijn als het zou lukken om die energie vast te houden en te gebruiken om bijvoorbeeld een plan B te verwezenlijken. “

Tweedejaars student European Studies, Mignon Schichel, op dit moment met een Erasmusbeurs in het buitenland, organiseerde vorig jaar een kunsttentoonstelling op haar faculteit, speelt in het universiteitsorkest en deed mee aan een onderzoeksproject over de identiteit van de regio rondom Maastricht. “Maastricht legt de focus op de hele regio en laat zien dat ze over grenzen heen kan denken. Daar ben ik trots op, dat creëert solidariteit. Bij European Studies leer ik over officiële Europese instanties, wetgeving, economische verbondenheid, geschiedenis, culturele overeenkomsten en verschillen. Maar al die regels, verkiezingen en de euro, doen niet wat een culturele hoofdstad wel kan: mensen verbinden, hen het gevoel geven dat ze Europeaan zijn. Ik ben blij dat Onno Hoes en anderen het project willen voortzetten en laten zien wat we in de Euregio allemaal in huis hebben.”

“Ik had het geweldig gevonden als we de titel binnen hadden gehaald. Ik had daar ook goede hoop op”, zegt masterstudent Cultuur: beleid, behoud en beheer, Len Koolen. Zij liep tot januari 2013 stage bij Tout Maastricht, dat cultuurparticipatie wil bevorderen en nauw samenwerkte met VIA2018. “Maastricht betrok de Euregio erbij, dat was een gouden greep. Ik studeer nu bijna af. Net als bij mijn studiegenoten trekt de Randstad: daar zijn de banen, daar is meer cultuur. Het culturele hoofdstad-project had Maastricht in het centrum van een grote regio kunnen plaatsen. De stad zou niet meer een uithoek zijn. Ik ben blij dat ze willen doorgaan, zij het op een lager pitje, want het probleem van wegtrekkende afgestudeerden is niet weg.”

Heel jammer, vindt ook Sammie Pierik, afgestudeerd master Arts and Heritage en werkzaam bij Tout Maastricht. Zij was lid van het negenkoppige Maastrichtse juryteam dat afgelopen vrijdag in Amsterdam nog een laatste presentatie hield. “Geen titel, maar we hebben op weg naar die titel heel veel gewonnen. De cultuurparticipatie heeft in de Euregio een boost gekregen. Daarmee gaan we nu verder, met als belangrijke doelgroep de Génération Maastricht, de jongeren dus. The show will go on, in de vorm van een plan B waarvoor men 20 miljoen euro wil reserveren.” Behoudt zij haar baan? ““Hopelijk wel, Tout Maastricht krijgt tot nu toe groen licht voor nieuwe subsidie”

Lees het hele verhaal van Rein de Wilde hier

 

 

 

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)