Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Eredoctoraten voor twee wereldverbeteraars

Eredoctoraten voor twee wereldverbeteraars

UM eert Michael Ignatieff en Amitav Ghosh

De een ijvert voor vrijheid en democratie, de ander voor een stevig klimaatbeleid. Zie hier de twee laureaten die tijdens de dies, vrijdag 25 januari, een eredoctoraat ontvangen. Michael Ignatieff: deze Canadese historicus heeft zich de laatste jaren vooral geroerd als rector van de Central European University (CEU). En Amitav Ghosh: een Indiase schrijver die iedereen oproept om te strijden tegen klimaatverandering. 

Het Maastrichtse eredoctoraat is niet zijn eerste. Verre van. Michael Ignatieff heeft er twaalf op zijn naam. Van enkele universiteiten in Canada, waar hij is geboren en getogen, en van instellingen in de Verenigde Staten en Schotland. En Tilburg. Ook andere onderscheidingen met klinkende namen passeren in zijn curriculum vitae de revue: de George Orwell Prize (University College London), de Hannah Arendt Prize (City of Bremen).

Ignatieff heeft naam gemaakt als historicus, romanschrijver, politicus (als leider van de Liberale Partij in Canada) en de laatste jaren vooral als rector van de Central European University (CEU). Deze universiteit, opgericht door filantroop George Soros, is door het regime van Orban (deels) van Boedapest naar Wenen verdreven. Ignatieff heeft laten weten dat hij het Maastrichtse eredoctoraat opvat als een politieke steun in de rug voor de hele CEU.  

“Prima, wat mij betreft”, zegt erepromotor Monica Claes, hoogleraar vergelijkend en Europees constitutioneel recht. “Dat was ook onze bedoeling met de onderscheiding. We waarderen Ignatieff voor zijn academische werk, maar ook als rector van de CEU, verdediger van de academische vrijheid en pleitbezorger van het open debat. De UM was een van de eerste universiteiten die de slogan onderschreef: I stand for CEU.”

Alzheimer

De voordracht is afkomstig van de rechtenfaculteit en dat is niet zo vreemd, zegt Claes. “Ignatieff schrijft veel over thema’s die juristen aan het hart gaan, zoals mensenrechten of de fundamenten van een liberale democratie. Hij dwingt je tot nadenken, brengt je aan het twijfelen over je vooronderstellingen. Ook interessant vind ik zijn stukken over democratic backsliding, over het fenomeen dat Oost-Europese landen na de val van de Muur niet vanzelfsprekend de liberaal-democratische koers van het westen varen.”

Vorig jaar mei nog hield Ignatieff in Maastricht de Schumanlezing Open Society’s New Enemies and The future of Europe. “Daarin liet hij zijn licht schijnen over de bedreigingen van open samenlevingen, van buitenaf maar ook van binnenuit via polarisatie en populisme.”

Ignatieff is ook nog romanschrijver, en geen onverdienstelijke, want zijn tweede roman Scar Tissue (1993) belandde op de shortlist van de Man Booker Prize. Scar Tissue gaat over een vrouw met Alzheimer, vanuit het perspectief van haar zoon.

Opiumoorlogen

Van de andere laureaat prijkte eveneens een boek op de shortlist van de Man Booker Prize. Nog steeds lovenswaardig, maar voor Amitav Ghosh (1956, Calcutta) is het core business: hij ís schrijver. Ghosh  groeide op in India, Bangladesh en Sri Lanka en studeerde – zijn vader was diplomaat - culturele antropologie in Oxford. Daarna doceerde hij onder meer aan de universiteiten van Dehli en New York. Tot 2004, sindsdien werkt hij voltijds als schrijver.

Ghosh vestigde zijn naam met The Circle of Reason (1986), The Shadow Lines (1988) en The Glass Palace (2000). Voor The Circle of Reason won hij de Franse Prix Médicis. Het boek dat de Man Booker shortlist haalde, heet Sea of Poppies (2008). Het is het eerste deel van zijn Ibis Trilogie, over de Opiumoorlogen tussen het Britse rijk en China in het midden van de 19e eeuw.

Die trilogie is een treffende illustratie van zijn schrijfstijl, zegt Valentina Mazzucato, hoogleraar Globalisation and Development bij Fasos. “Mede de reden dat de faculteit cultuur- en maatschappijwetenschappen Ghosh heeft voorgedragen voor een eredoctoraat. Wat hij vaak doet, is een fenomeen vanuit alle mogelijke perspectieven beschrijven. Bij deze oorlogen: vanuit de Britse kooplui, die opium verkochten aan China; vanuit de Indiase soldaten, die vochten voor de Britten; vanuit Armeense handelaren, noem maar op. Op grond van archiefonderzoek laat hij zien wat de oorlogen voor verschillende groepen betekenden en hoe ze concreet hun levens beïnvloedden.”

Psyche

En dit multi-perspectief, zegt Mazzucato, is precies wat we tegenwoordig nodig hebben om complexe problemen als migrantenstromen, mensenrechten en klimaatverandering aan te pakken. Ghosh werpt zelf ook de vraag op: hoe kan het dat we zo weinig actie ondernemen terwijl alle klimaatrapporten in dezelfde richting wijzen?

“De oorzaak is volgens Ghosh een gebrek aan verbeelding”, aldus Mazzucato. “Het is een taak van de literatuur om maatschappelijke issues te bespreken, onze verbeelding te prikkelen, en mogelijke werelden voor te spiegelen. Maar de literatuur laat het afweten: er is nauwelijks fictie over klimaatverandering. In zijn boek The Great Derangement (2016) betoogt hij dat dit terug te voeren is op de Verlichting, op de scheiding tussen mens en natuur, op de focus op het individu, op de psyche. Daar hebben we niets aan bij een gemeenschappelijk probleem als klimaatverandering.”

 

Lezingen

Amitav Ghosh houdt op woensdag 23 januari (16.30 uur) de voordracht 'Can the non-human speak?' in de Franz Palm lecture hall, Tongersestraat 53

Michael Ignatieff geeft donderdagmiddag 24 januari (16.30 uur) een lezing in de Statenzaal van de rechtenfaculteit, Bouillonstraat

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)