Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Het gaat echt over de toekomst van de Nederlandse wetenschap”

“Het gaat echt over de toekomst van de Nederlandse wetenschap”

Photographer:Fotograaf: Kim Pieper

Debat WOinActie

Op 15 maart demonstreert WOinActie – de protestbeweging die opkomt voor de belangen van het universitair onderwijs en onderzoek – op het Malieveld in Den Haag tegen de bezuinigingen op onderwijs. Maar het draait niet alleen om centen, zeggen hoogleraren Renée van de Vall en Harro van Lente, vertegenwoordigers van WOinActie aan de Universiteit Maastricht.

Van de basisschool tot de universiteit: het Nederlandse onderwijs pleit over twee weken voor meer investeringen in onderwijs. Actiegroep WOinActie doet dit dus voor de universiteiten. Sinds 2000 is het aantal studenten toegenomen met 68 procent, maar de rijksbijdrage per student is 25 procent lager, klinkt het op de site van WOinActie. De actiegroep eist daarom dat er in 2019 geen extra bezuinigingen komen van 19 miljoen voor het hoger onderwijs en dat de geplande ‘doelmatigheidskorting’ (structureel 183 miljoen minder dan nu) wordt teruggedraaid. Bovenal moet de rijksbijdrage terug naar het niveau van 2000: dat was destijds 1,15 miljard per jaar meer.

Alle bezuinigingen betekenen dat er al een aantal jaren onderzoekstijd wordt gebruikt voor onderwijs, zeggen Van de Vall en Van Lente. De gemiddelde medewerker doet onderzoek in de avond of het weekend. Van Lente: “Het is volkomen normaal dat wij overwerken: mijn werkweek is minimaal vijftig uur. Dat doen we graag, uit liefde voor de wetenschap.” “Maar op de lange termijn is dit niet houdbaar”, voegt Van de Vall daaraan toe.

“Extra geld zal op korte termijn wat ademruimte geven”, zegt Van de Vall. Een deel van de onderwijsuren kan dan worden overgenomen, maar er is meer nodig dan geld. De twee hoogleraren pleiten voor een cultuurverandering in de academische wereld. Het systeem vertoont barsten, zo lijkt het. Steeds minder geld betekent namelijk ook dat universiteiten en onderzoekers steeds afhankelijker zijn geworden van de zogenoemde tweede geldstroom: die komt hoofdzakelijk van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW).

Dat systeem is erg competitief, “doorgeschoten competitief” volgens de hoogleraren. Van Lente: “Een voorstel schrijven voor zo’n subsidie kost veel tijd en slechts 10 tot 15 procent wordt gehonoreerd. Daarnaast is een afwijzing ontzettend demotiverend.”
“De eisen van subsidiegevers zijn vaak heel specifiek”, zegt Van Lente. “Als je van ‘potje naar potje’ gaat, raakt de rode draad in je onderzoek kwijt.”
Dan is er nog het veelvoud aan tijdelijke arbeidscontracten. Van de Vall: “Er is veel onzekerheid. Het wordt steeds moeilijker om jonge mensen te vinden die aan de universiteit willen werken. Het gaat echt over de toekomst van de Nederlandse wetenschap.”

Niet alleen in onderzoeksland, ook aan de UM is er steeds meer mis met de cultuur, zeggen de onderzoekers. Van Lente: “Er is in de afgelopen jaren een controlecultuur ontstaan; de UM ontsnapt daar niet aan. Er zijn steeds meer onzinnige kleine dingetjes bijgekomen. Bijvoorbeeld het nieuwe taalbeleid. Ik geef al jaren in het Engels les en ik moet nu plots een taaltoets maken. Dat voelt als wantrouwen; een ondergraving van onze professionaliteit. Of al die aandacht voor de manier van toetsing. We moeten ons voortdurend verantwoorden. Ik weet heus wel of een student iets doorheeft of niet. Die kleine dingen kosten allemaal ontzettend veel tijd.”

Wat er dan precies moet veranderen? Er is volgens de hoogleraren niet één maatregel die dit verhelpt, het grijpt in elkaar. Van de Vall: “Het is een lastige kluwen omdat de universiteit uit zoveel verschillende groepen bestaat: het college van bestuur, hoogleraren, promovendi, studenten et cetera. Daarnaast hebben we te maken met externe partijen als de overheid, de EU en onderwijsinstituten. Iedereen heeft eigen belangen, dat maakt het moeilijk.” Om over oplossingen te sparren is er op 14 maart, een dag voor de staking, om tien uur in de Turnzaal bij Fasos een symposium. Van de Vall, die dit samen met de universiteitsraad organiseert: “Onder anderen rector Rianne Letschert, Fasos-decaan Sophie Vanhoonacker, Ceren Pekdemir, universitair docent en vertegenwoordiger van de Vakbond voor de Wetenschap en Ahmad Rifai, een student van Novum hebben al toegezegd dat ze komen spreken.”

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)