Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Keihard Abbey Road van The Beatles tegen de angst

Keihard Abbey Road van The Beatles tegen de angst Keihard Abbey Road van The Beatles tegen de angst

Photographer:Fotograaf: Flickr/ Denis Onyodi Climate Centre

UM-medewerker ooggetuige cycloon Idai Mozambique

Ze dacht, net als veel Mozambikanen, dat het wel los zou lopen met de cycloon Idai. Maar toen op donderdagavond 14 maart de wind met snelheden van 200 kilometer per uur over haar kleine gastenverblijf in Mozambique raasde, maakte Geraldine Beaujean, directeur van het Maastrichtse SHE Collaborates (FHML), bange uren door. De luchtdrukverschillen door de rukwinden waren groot, “je voelde het aan je trommelvliezen”, de herrie buiten was enorm, van alles vloog rond, en het was aardedonker. Een ooggetuigenverslag.

Het weer was die woensdag al slecht, vertelt Geraldine Beaujean directeur van SHE Collaborates (School of Health Professions Education). Regen, wind. Er werd een cycloon verwacht, maar niemand op de Universidade Católica de Moçambique (UCM) in de havenstad Beira leek zich echt zorgen te maken. De Universiteit Maastricht heeft al sinds de jaren negentig een band met de UCM. Ze hebben samen een medische faculteit opgericht, een ziekenhuisje gebouwd en een generatie artsen opgeleid. Beaujean was er deze keer voor een gezondheidsvoorlichtingsproject over seksualiteit, samen met Miriam Groenhof, een collega van het Aidsfonds. “Jullie zitten in een hotel, zeiden onze Mozambikaanse collega’s, daar zit je goed. Het kan alleen zijn dat afspraken morgen, op donderdag, niet door kunnen gaan omdat de wegen door de enorme regenval slecht begaanbaar zijn.”

Niet bang

Ze is niet bang uitgevallen, vertelt ze deze week op haar kamer aan de Universiteitssingel 60 in Randwijck, ze heeft juist de neiging om zaken te onderschatten. Met die wetenschap in het achterhoofd belde ze een Nederlandse collega die duizend kilometer verderop in Mozambique woont en werkt. Ook hij stelde haar gerust.

Die avond at ze met Groenhof aan het strand, “het waaide keihard, een heerlijke warme wind”. De volgende ochtend, 14 maart, waren de straten door het regenwater onbegaanbaar en werden alle afspraken gecanceld. Collega Groenhof had inmiddels onderzoek gedaan naar het wat en hoe van cyclonen: komen ze bij vloed aan land, dan is er kans op een tsunami. “Ons hotel was vijftig meter van de zee, de cycloon zou rond zes uur ‘s avonds aan land komen, met hoogtij.” Hoewel de receptioniste hun zorgen wegwuifde, vertrokken ze toch naar het dertig kilometer landinwaarts gelegen Dondo.

Krokodillen

De lodge was prachtig, met een kleine dierentuin met vogels, apen en drie krokodillen, conferentiezaaltjes en stenen gastenverblijven op de begane grond. Er zat ook een delegatie van het ministerie van Visserij die daar een conferentie had. Er werd gedineerd onder een groot afdak, maar rond zeven uur waaide en regende het zo hard dat iedereen naar zijn kamer vertrok. “De stroom was toen al uitgevallen, net als het telefoonnetwerk. Ik had drinkwater, nootjes, koekjes, mijn e-reader. De ramen waren dicht, de airco deed het niet meer, dus het was goed warm.” Een uur later sloeg de angst Beaujean om het hart. De luchtdrukverschillen door de rukwinden waren groot, “je voelde het aan je trommelvliezen”, de herrie buiten was verschrikkelijk, van alles vloog rond, en het was aardedonker. “Miriam zat drie kamers verder, maar ik durfde niet naar buiten. De vloer stond onder water, maar de wind was het ergste.” Ze zette haar mp3-speler keihard aan en dat hielp tegen de angst. “Abbey Road van The Beatles.” Ze hoorde een knal, en nog een, maar had geen idee wat het was. Later bleken het ruitjes die door de luchtdruk waren gesprongen. En toen was het stil. “Ik hoorde de vogels, de ganzen, de wind was weg, ik dacht dat het over was, maar het bleek het oog van de cycloon.” Na twee uur stilte begon de storm opnieuw met windsnelheden van 200 kilometer per uur om rond zes uur ’s ochtends pas te gaan liggen.

Dierentuin

“De ravage was verschrikkelijk: bomen geknapt, zonneschermen gebroken, een grote watertank was van een plateau gevallen en in stukken, de satellietschotel lag ergens tussen de troep, en het dierentuintje was verdwenen. Het levenswerk van de eigenaar was in een nacht vernietigd. Ik liep op mijn badslippers door het water naar Miriam, bang voor slangen en krokodillen, maar ook voor glas en andere obstakels. Zij had de nacht in een kast doorgebracht. We zochten troost bij elkaar en kregen van de lodge-eigenaar de enige maaltijd van die dag.” Beaujean zat in een overlevingsstand: “Eigenlijk egoïstisch met duizenden gedachten: ik mag niet ziek worden, wat doe ik met het wondje aan mijn voet, ik heb nog één halfdroge handdoek, hoe zuinig moet ik met mijn drinkwater zijn, ik kan Nederland niet laten weten dat ik veilig ben. Tegelijkertijd weet je dat je rustig moet blijven.” Er kwamen mensen langs die vertelden dat Beira nauwelijks nog bestond, dat daar het water elf meter hoog had gestaan, dat het vliegveld kapot was, net als de faculteiten en het ziekenhuisje van de UCM, en dat het dak van het hoofdgebouw was afgewaaid. Dat er een immense modderzee was ontstaan, dat er nergens elektriciteit was en geen communicatie.

Maria

Het lange wachten begon. Iedere dag de hoop dat ze naar het vliegveld konden, maar de wegen, als ze nog bestonden, lagen bezaaid met bomen, elektriciteitsmasten en andere zaken.

Op zaterdag bereikte Maria Semedo, projectleider van de UCM, hun lodge met haar auto. Zij bracht goed nieuws: alle vrienden en bekenden waren ongedeerd, maar heel wat huizen waren verwoest. “Ze zou gaan kijken of het vliegveld nog werkte. Zodra ze positief nieuws had, zou ze ons komen halen. Een engel.”

Pinautomaat

Zover kwam het niet. Op zondagochtend liepen de twee Nederlanders in de nog steeds stromende regen naar de eetruimte toen ze drie mensen van het ministerie in een pick-up zagen stappen. “Die gingen naar het vliegveld. We riepen, wacht, we gaan mee. Nee, ze konden niet wachten, hun vliegtuig vertrok over een uur.” De twee vrouwen lieten zich niet uit het veld slaan en vijf minuten later (“ik kreeg mijn koffer niet dicht en dacht even, ik laat hem achter, maar uiteindelijk kreeg ik hem dicht”) zaten ze alsnog in de laadbak, met een zeil over hun hoofd. “De chauffeur reed als een idioot, er lag van alles op de weg, er waren files, de verkeerstoren was vernield, net als de aankomsthal, maar toen we aankwamen stond er een vliegtuig op de startbaan.” Groenhof wilde naar Zuid-Afrika en dat ticket konden ze net cash - de elektriciteit was uitgevallen, dus ook de pinautomaat - betalen. “Ik zag haar met koffer over de startbaan lopen, er was verder niets. De vliegtuigdeur ging open, de trap kwam naar buiten. Daar ging ze. Ik heb me zelden zo alleen gevoeld.”

Vier uur later stapte Beaujean in voor de vlucht naar de hoofdstad Maputo. “Ik kon zo mee, hoefde niets te betalen, gelukkig. Ik was opgelucht en voelde me tegelijkertijd slecht. Ik ben opgeleid om te helpen, ik ben arts en dan vertrek je. Maar je helpt die mensen door te gaan. Je eet hun eten, drinkt hun drinken, je kunt niets doen, er zijn geen medicijnen, geen verband, geen hygiëne.”

Corruptie

Het valt haar zwaar om naar de beelden van Mozambique te kijken. “Ik kan er nu niet tegen, ik heb toch een trauma opgelopen. Maar mensen moeten weten wat daar gebeurd is. En ik vind dat wij als universiteit onze verantwoordelijkheid moeten nemen. Wij moeten de UCM meehelpen om letterlijk weer alles op te bouwen.” Daarom start de Universiteit Maastricht een inzamelingsactie voor de opbouw van de UCM in Beira. Iedereen kan een bedrag over maken op IBAN: NL21 INGB 0653 6632 42 onder vermelding van Zorg voor Beira. Beaujean: “Zo weten we dat het geld bij de universiteit terechtkomt en goed gebruikt zal worden.”

 

 

 

 

 

IBAN: NL21 INGB 0653 6632 42 op naam van Stichting Universiteitsfonds SWOL ovv Zorg voor Beira 

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

2019-03-28: Rob Wesseling
Lieve Geraldine,
Wat een drama. Je hebt uiteindelijk geluk gehad bij een ongeluk en de juiste beslissingen genomen. Veel sterkte bij de verwerking. Wij maken een kleine bijdrage over. Groetjes, Rob en Marleen,

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)