Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Wat dacht u van Flaubert?

Wat dacht u van Flaubert?

Photographer:Fotograaf: Loraine Bodewes

Het moest er eens van komen! De president van Mexico heeft zich openlijk tot de koning van Spanje en de Paus gewend om excuses te eisen voor het brute geweld waarmee de veroveraars in de zestiende eeuw in zijn land huishielden. Men kan zich “daarbij wel iets voorstellen”, zoals Nederlandse politici zouden zeggen. Onze eigen J.P. Coen was met Cortes vergeleken slechts een ondernemend koopman met wat vlekjes op zijn blazoen. Spanje werpt volgens goed gebruik de beschuldigingen van zich af. Daarbij vervullen de Spaanse nationalisten vanuit een zuidelijk boreaal gemoed een hoofdrol. Zo wijzen zij erop dat de grote Cortes niets ontziend optrad omdat hij beter dan de heersers thuis in Spanje, begreep hoe de Azteken gepacificeerd moesten worden. We wachten de volgende zetten op het schaakbord van de publieke opinie af.

Ik moet bekennen dat ik mij bij de beoordeling van kwesties over verwerking van een onprettig verleden, er weleens te gemakkelijk vanaf heb gemaakt. Ooit moest ik om mijn doctoraalexamen te halen, een boek lezen over discriminatie. Daarin werden op grond van veldwerk vijf strategieën vastgesteld om/hoe er mee om te gaan. Eén daarvan is mij altijd bijgebleven als voor alle partijen onhandig. Vaak houden mensen, die zelf niet onder het onrecht hebben geleden, andere mensen, die het niet gedaan hebben, verantwoordelijk voor nare zaken uit een ver of nabij verleden. Dat leidt tot nutteloze escalatie of tot het negeren van de beschuldigende partij. Rationeel gezien is dat waar. Niemand is echter gebaat bij de bestendiging en toename van wrok. Niet manhaftig, maar wel wijs is de keuze, symbolisch, voor het kopje thee.

De kern van de kwestie blijft dat gedane zaken geen keer nemen, maar dat een bevredigende oplossing moet worden gevonden. Een ander voorbeeld van deze moeilijke situatie is wat kan gebeuren bij een scheiding. Eén partij zegt tegen een luisterend oor: ik had nooit met die man of vrouw moeten trouwen. Daarop past maar één antwoord: zijn er kinderen? Erkenning van de gedane zaken zou dan uitgangspunt moeten zijn van alles wat volgt.

Nu ik het toch over een schuldig verleden heb, een uitstapje naar de literatuur. Ik miste in de afgelopen Boekenweek over Moeder de Vrouw een oproep tot de boycot van Gustave Flaubert en consorten. Ik las deze week zijn verslag over zijn reis door de Oriënt. Schaamteloze koloniale hoerenloperij uit 1850 op menige pagina. Mag ik alsnog actie verwachten?

Hans Philipsen

 

             

Hans Philipsen is oud-rector van de UM

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)