Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

College van bestuur: “UM onevenredig hard geraakt”

College van bestuur: “UM onevenredig hard geraakt”

Photographer:Fotograaf: Rijksoverheid/ Minister Van Engelshoven

Commissie Van Rijn: extra geld technische universiteiten, UM moet 14 miljoen inleveren

MAASTRICHT/NEDERLAND. De Universiteit Maastricht moet op termijn 14 miljoen inleveren als de plannen van de commissie Van Rijn werkelijkheid worden. De commissie wil dat het geld voor de universiteiten anders verdeeld wordt. Bèta- en techniekstudies zijn dan de grote winnaars, naar hen zou op korte termijn 250 miljoen gaan. Het college van bestuur vindt dat de UM “onevenredig hard wordt geraakt”.

Geruchten waren er al langer dat de commissie onder leiding van voormalig staatssecretaris Martin van Rijn, ingesteld door de minister van Onderwijs, gehoor zou geven aan de stevige lobby van de technische universiteiten: er moest en zou meer geld naar bèta en techniek. En inderdaad, in het rapport, Wissels om, is dat precies wat er gebeurt. Maar dat geld moet ergens vandaan komen. En daar blijken vooral de jonge universiteiten (Maastricht, Rotterdam, Tilburg en ook de Open Universiteit) de dupe van te worden. De UM en de OU worden relatief het zwaarst getroffen. “Volgens een eerste calculatie leveren wij 14 miljoen in, dat is 5,7 procent van onze rijksbijdrage”, zegt de vicevoorzitter van het college van bestuur, Nick Bos. Hij houdt wel een slag om de arm, want veel van de onderliggende berekeningen van het rapport zijn nog niet beschikbaar.

Dat er iets moest gebeuren met de financiering van universiteiten en hogescholen, daar is iedereen het wel over eens. Het Nederlandse hoger onderwijs en onderzoek is van hoge kwaliteit, maar dat is niet lang meer vol te houden, staat in het advies. De druk op studenten en docenten is hoog, de balans tussen onderwijs en onderzoek is zoek en de student-gebonden bekostiging is een “pervers mechanisme” dat tot een race to the bottom dreigt te leiden.

Het huidige systeem is onvoldoende transparant (“we sturen in de mist”) en moedigt instellingen aan om zo veel mogelijk studenten aan te trekken, onder meer door Engelstalige en nieuwe opleidingen te starten. Dat zorgt voor capaciteitsproblemen en studentenstops. Ook bij de bèta-technische opleidingen die afgestudeerden afleveren waarnaar veel vraag is. Bovendien gaan onderwijs en onderzoek elkaar verdringen, waarschuwt Van Rijn, omdat de onderzoeksbekostiging geen gelijke tred houdt met de groei van het aantal studenten.

Perverse groeiprikkel

De perverse groeiprikkel moet daarom worden teruggedrongen, vindt de commissie, en snel ook: al in 2020 moet het vaste deel van de onderwijsbekostiging worden vergroot en het variabele, student-gebonden deel, verkleind. Het gaat om een verschuiving van 300 miljoen. Het merendeel (250 miljoen) komt ten goede aan de bèta en techniekstudies, 50 miljoen gaat naar universiteiten die veel studenten opvangen die overstappen naar andere instellingen, zoals Leiden en de beide Amsterdamse universiteiten. Deze verschuiving zal zich stapsgewijs in 2020 en 2021 voltrekken.

Teleurgesteld

In Maastricht is de ontsteltenis groot. Nick Bos, vicevoorzitter van het college van bestuur: “Er zijn winnaars, bèta en techniek, en verliezers: de alfa- en gamma-opleidingen alsmede de medische opleidingen. Maar er is meer nodig in de wereld dan alleen techniek. Veel veranderingen in de maatschappij vragen ook om inzicht in economie, kennis van gedragsverandering, van Europa, van recht, enzovoort.” En: “Wij krijgen aan de ene kant extra geld voor de kwaliteitsafspraken waarmee we het onderwijs verder verbeteren, maar aan de andere kant moeten we straks meer bezuinigen dan we extra krijgen. Hoe leg ik dat aan de studenten en docenten uit? De werkdruk is al te hoog. We waren de eerste universiteit die de kwaliteitsafspraken op orde had, we hebben een goede instellingsaccreditatie gehad, onze afgestudeerden doen het goed op de arbeidsmarkt. Hoe lossen we dit op?” Het college van bestuur gaat in gesprek met de medezeggenschapsorganen, de VSNU (die ook kritisch is over rapport), en de minister.

Stabiliteit

Positief vindt Bos dat de commissie op de langere termijn de perverse prikkels (meer studenten, meer geld) uit het bekostigingssysteem wil halen. “Ik zie bouwstenen voor een nieuw stelsel met meer stabiliteit, voor een bekostiging die vier tot vijf jaar stabiel blijft en rust creëert.” Tegelijkertijd wijst hij erop dat de commissie op korte termijn niets doet aan de “fundamentele ongelijkheid in de onderzoeksfinanciering. De jonge universiteiten krijgen al jaren structureel minder geld dan de andere universiteiten. In het voorstel voor de komende jaren ontbreekt de integrale benadering.”

Ook de concurrentie om onderzoeksgeld is volgens de commissie doorgeschoten. De afhankelijkheid van tijdelijke onder­zoeksmiddelen uit de tweede en derde geldstroom is te sterk toegenomen en werkt ontwrichtend doordat onderzoekers telkens weer nieuwe aanvragen moeten doen. Van Rijn wil 100 miljoen van NWO overhevelen naar de universiteiten.

 Minister Van Engelshoven is onder de indruk van het rapport, zei ze bij de presentatie. Ze beseft dat de ene instelling er geld bijkrijgt als het onderwijsbudget gelijk blijft en dat de andere dan moet inleveren. “Ik zal mij hard maken voor een zachte landing. Ik heb heel goede hoop dat er bij de Voorjaarsnota extra ruimte voor komt.”

Riki Janssen/HOP

 

 

 

Lees hier reacties uit het land op het advies.

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)