Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Met een karretje de darm in

Met een karretje de darm in

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Droomland

Stel, je krijgt als wetenschapper een zak met geld, onbeperkte tijd en personeel. Welk onderzoek zou je dan doen? Promovenda Johanna Kreutz (28) droomt van een Marsrover, die niet op de rode planeet maar in de darmen filmt en monsters neemt.

Of ze Martin Paul kent? Haar hele leven lang al. Haar vader is bevriend met Paul, al tientallen jaren. Ze woonden in dezelfde straat in Berlijn. Kreutz heeft jarenlang op Pauls kinderen gepast, als hij samen met zijn vrouw naar de opera ging of naar een klassiek concert. Ook is ze op zijn aanraden - Paul was toen decaan van FHML - biomedische wetenschappen gaan studeren in Maastricht. Kreutz woonde als eerstejaars bij de familie Paul in huis. Ze noemt hem een soort van “tweede papa.”

Inmiddels woont ze hier al tien jaar, spreekt ze vloeiend Nederlands en is ze begin deze maand getrouwd met een Nederlander. Ze is arts en promovenda bij kindergeneeskunde, doet onderzoek naar coeliakie oftewel glutenintolerantie. Bij kinderen ontstaat dat vaak tussen hun vierde en tiende. Het afweersysteem beschouwt gluten als gevaarlijk, komt in actie en beschadigt daarmee de darmwand. “Ik onderzoek de rol van de darmwand bij het ontstaan van coeliakie. Mijn theorie is dat bij deze mensen, nog voordat ze allergisch worden, de darmwand al beschadigd is, kleine scheurtjes vertoont.”

Het vakgebied staat nog volledig in de kinderschoenen. “Bij volwassen proefpersonen kun je voor onderzoeksdoeleinden nog een endoscopie doen, waarbij je met een slangetje via de mond naar de dunne darm gaat om een biopt te nemen. Maar bij kinderen doe je dat niet, bij hen zijn de regels veel strenger. Daar geldt ‘nee, tenzij’.”

De onderzoekers zijn genoodzaakt om veel met modellen te werken, waarbij ze de werking van de darmen nabootsen, en met proefdieren. “Ierse setters worden hier vaak voor gebruikt, omdat ze een zogeheten glutenovergevoeligheid hebben. Muizen en ratten hebben die van nature niet, maar na genetische modificatie wel. Maar hoe dan ook kan veel dieronderzoek niet naar de mens worden vertaald.”

Kortom, Kreutz heeft behoefte aan iets nieuws, iets geavanceerds. En als ze met haar man - onderzoeker op het vlak van microbiologie – een wijntje neemt, komen soms de wildste ideeën op tafel. “Ik zou het liefst een piepkleine Marsrover door de darmen laten rijden, die live en in real time laat zien wat er binnen allemaal gebeurt. Denk aan een nanotech-karretje dat kan filmen op microscopisch niveau en met een grijpertje monstertjes kan nemen, net als op Mars.”

Hoe de jonge patiënt het karretje binnen krijgt? Simpel, gewoon opeten, zegt Kreutz. “Wat we al doen, is patiënten een pil met een cameraatje laten slikken. Eenmaal in de darm maakt die dan een filmpje. Het voordeel van de rover is dat die overal naartoe kan rijden, maar zich ook kan hechten aan de wand, zodat die niet binnen een paar uur weer buiten staat.”

Het kind gaat ondertussen naar huis en doet wat het altijd doet. Ondertussen stuurt het nano-karretje live-beelden naar de arts. “Tegelijk zou het handig zijn als de ouders een dagboek bijhouden van de bezigheden van hun kind, zodat we die kunnen combineren met de beelden.”

Intrigerend is dat steeds meer mensen te maken krijgen met een glutenallergie. “Twintig jaar geleden was het 0,5 procent van de bevolking, nu is het 1 procent. In sommige landen, zoals Finland, staat de teller al op 2 procent. Waarom is onduidelijk. Het eetpatroon heeft er wellicht iets mee te maken, maar waarschijnlijk ook de genen.”

Dit artikel maakt deel uit van een papieren special over Europa met collegevoorzitter Martin Paul als gasthoofdredacteur.

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)