Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Hersenonderzoek naar orde in de chaos

Hersenonderzoek naar orde in de chaos

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Droomland

Stel, je krijgt als wetenschapper een zak met geld, onbeperkte tijd en personeel. Welk onderzoek zou je dan doen? Neurowetenschapper Sanne ten Oever wil metingen doen waarbij de activiteit van elke hersencel (van de 80 miljard in totaal) in kaart wordt gebracht.

Altijd lastig om uit te leggen waar haar onderzoek over gaat, zegt Ten Oever. Tijdens familiebijeenkomsten komt de vraag steevast op tafel: wat doe je eigenlijk? “Het is dan zoeken naar een heldere uitleg. Ik begin steeds met: ik kijk naar wat er zich in de hersenen afspeelt. Op grond daarvan probeer ik gedrag te voorspellen. Veel onderzoekers doen het omgekeerde.”

Postdoc Sanne ten Oever kan zich nog steeds verwonderen over alles wat elke dag weer goed gaat in het brein. “Ik zit hier tegen jou een verhaal af te steken, terwijl ik gebaar met mijn handen en ondertussen de smaak van koffie in mijn mond proef. Dat is allemaal mogelijk dankzij talloze hersencellen die op hetzelfde moment actief zijn in verschillende hersengebieden. Het loopt heel gesmeerd, terwijl er in principe zo ontzettend veel mis zou kunnen gaan. Je vraagt je af waarom er niet vaker kortsluiting optreedt.”

Ten Oever houdt zich bezig met de orde in de chaos. Chaos staat voor de 80 miljard hersencellen of neuronen die actief zijn of niet. “Die gaan níet hun eigen gang, omdat er hersengolven bestaan die zorgen voor orde en structuur. Die bepalen wanneer neuronen aan of uit staan.”

Het meeste onderzoek naar deze structuur beperkt zich tot één hersengebied, zegt ze. “Zo houd ik me vaak bezig met geluiden en dan richt ik me op de auditieve gebieden, daar waar geluid wordt verwerkt. Ik kijk dan bijvoorbeeld naar de manier waarop hersengolven, ook wel oscillaties genoemd, de activiteit in dat gebied ordenen. Het liefst zou ik het hele brein onder het vergrootglas willen leggen: werken de golven in andere delen van het brein op dezelfde manier? Bijvoorbeeld in delen waar iets heel anders gebeurt, waar het geheugen actief is, waar informatie wordt opgeslagen?”

Daarvoor zou ze eigenlijk metingen willen doen waarbij de elektrische activiteit van elke hersencel in kaart wordt gebracht. Dat lukt nu nog niet. “We kunnen de activiteit van een paar afzonderlijke neuronen meten, of van het hele brein, via de golven. In het laatste geval krijg je een globale netwerkmeting. Die is veel minder gedetailleerd dan wanneer je alle cellen tegelijk zou meten.”

Daarvoor zou Ten Oever, met de huidige technologie, de schedels van proefpersonen moeten lichten en elektrodes diep in het brein plaatsen. Een onderzoeksvoorstel dat niet snel door de Medisch-Ethische Toetsingscommissie zou geraken.

Stel dat geavanceerde, patiëntvriendelijke technologie het in de toekomst wel mogelijk maakt, dan is één proefpersoon met één gezond stel hersenen afdoende, denk je dan. Nee hoor, Ten Oever zou honderden proefpersonen in de studie betrekken. Waarom? Omdat de hersenen van proefpersoon A in grote lijnen weliswaar lijken op die van proefpersoon B, maar niet identiek zijn. “Het is niet zo dat één specifiek neuron bij iedereen op dezelfde plaats zit en precies hetzelfde doet. Bovendien: connecties die niet worden gebruikt, verdwijnen. Het brein van iemand die zijn hele leven met taal in de weer is geweest, ziet er anders uit dan dat van een wiskundige.”

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)