Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Mindfulness: geen Zwitsers zakmes

Mindfulness: geen Zwitsers zakmes

Photographer:Fotograaf: meditationmusic.net

Mindfulness – wie het intikt op Google krijgt 103 miljoen hits. Er zijn meer dan 60 duizend populairwetenschappelijke boeken over geschreven. Maar wat weten we er nu echt van? Welke effecten zijn daadwerkelijk bewezen, welke rol kan mindfulness spelen op de werkvloer en wat zijn de valkuilen? Daarover ging de inaugurele rede van Ute Hülsheger, sinds afgelopen vrijdag hoogleraar Occupational Health Psychology.

“Wat je veel ziet in die boeken is dat ze verwijzen naar één klein experiment of naar anekdotisch bewijs en daar dan grote conclusies aan ophangen”, zegt Hülsheger. Daarmee wil ze niet zeggen dat mindfulness geen positief effect heeft. Dat is wel degelijk wetenschappelijk bewezen, doorgaans in een klinische setting. Maar dat maakt het niet tot een Zwitsers zakmes, toepasbaar in iedere situatie, zoals Hülsheger in haar rede zegt. Vooral naar mindfulness op het werk is nog maar weinig onderzoek gedaan.

Zelf deed Hülsheger dat wel. Samen met collega’s kwam ze erachter dat werknemers die van nature meer mindful zijn zich minder vaak schuldig maken aan wat workplace incivility genoemd wordt. Onaardig gedrag: roddelen, iemand buitensluiten, een gemene opmerking maken. Niet alleen deden de meer mindful proefpersonenn het minder vaak, ze voelden zich ’s avonds ook schuldiger als ze het wel hadden gedaan.

Uit een ander onderzoek bleek dat managers die vier weken lang iedere dag mediteerden, meer aandacht hadden voor hun ondergeschikten en hen eerlijker behandelden. Dat vonden de leiders niet alleen zelf, ook de werknemers merkten verschil. Al had dat dan weer geen effect op hoe tevreden ze waren over hun werk.

Deze studies wijzen op een voorzichtig positief resultaat, maar Hülsheger wil nog veel meer weten. Hoe lang moet iemand bijvoorbeeld mediteren om het beste effect te bereiken? “Volgens de officiële methode moet het ongeveer 45 minuten per dag. In ons onderzoek laten wij mensen 10-15 minuten mediteren, om de drempel lager te maken. Hoeveel verschil maakt dat half uur?” En hoe zorg je ervoor dat mensen het volhouden. “Om het effect vast te houden, moeten mensen blijven trainen.”

Ook wil ze zich hard maken voor beter onderzoek. “Ik wil meer onderzoek doen waarbij je een controlegroep hebt die ook een behandeling krijgt. Dan kom je erachter of het eventuele effect echt aan mindfulness ligt of aan het feit dat er überhaupt een training gegeven wordt.”

De Amerikaanse hoogleraar management Ronald Purser, die zelf al jaren mediteert, schreef onlangs een boek dat moet afrekenen met de hype rondom mindfulness: McMindfulness – How Mindfulness Became the New Capitalist Spirituality. Hülsheger noemt zijn kritiekpunten in haar speech. Hij maakt zich vooral zorgen om de privatisering van stress. Door werknemers mindfulnesstrainingen te laten volgen, leggen werkgevers het probleem bij hen neer. Wie veel stress ervaart, is niet mindful genoeg. Eigen schuld, had je maar meer moeten oefenen.

Hülsheger deelt zijn zorgen op dat punt. “Stress is altijd een combinatie van de persoon en zijn of haar karakter en de werkomstandigheden. Je kunt het een niet zonder het ander zien. Als de werkdruk te hoog is, verandert alleen een mindfulnesstraining daar niks aan.” Ook moet je er rekening mee houden, dat niet alle werknemers hun werk mindful kunnen uitvoeren. “Neem mensen die in de dienstverlening zitten. Zij worden continu gestoord, dat is inherent aan hun werk. Wat voor hen helpt is regelmatig een pauze nemen en die pauzes goed invullen. Bijvoorbeeld door even naar buiten te gaan in plaats van op je telefoon te kijken. Daar kun je als werkgever in adviseren.”

Purser vraagt zich ook af of iemand mindful slechte dingen kan doen. Hülsheger: “Dat is een interessante vraag. Het idee is dat mindfulness mensen kalmer maakt. Ze reageren minder emotioneel en impulsief. Ze worden niet zo snel boos of gefrustreerd. Purser en gelijkgestemden zeggen dan: ze zouden zich ook minder snel schuldig kunnen voelen. Dat geloof ik niet. Ik denk zelf dat mindfulness juist het morele denken versterkt, omdat je bewuster bent van je omgeving en de mensen om je heen. Maar weten doen we het niet, er is hier nog nauwelijks onderzoek naar gedaan, terwijl het een belangrijke vraag is.”

Er zijn ook mensen die bang zijn dat mindfulness werknemers tot brave robotjes maakt. Ze leggen zich neer bij slechte werkomstandigheden, omdat ze hebben geleerd zich niet druk te maken. Daar is Hülsheger het niet mee eens. “We zien vaak dat mensen dankzij mindfulness beter weten wat ze willen, wat ze belangrijk vinden en daar hun beslissingen op baseren. De bedoeling van mindfulness is dat je de automatische onbehulpzame gedachtes die we allemaal hebben, naast je neer leert te leggen.” Gepieker dus, maar niet kritisch denken.

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)