Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Een prik krijgen hoeft helemaal niet eng te zijn

Een prik krijgen hoeft helemaal niet eng te zijn

Photographer:Fotograaf: Non-profit organisatie Dokters van de Wereld had een paar jaar geleden deze campagne om medische hulp toegankelijker te maken voor alle kinderen: geef geld en maak een kind aan het huilen. Maar dat laatste hoeft dus niet.

Catharina Pijls-lezing

“Even de tandjes op elkaar, het is zó voorbij.” Je hoort het de dokter die een kind een prik moet geven bijna zeggen. Maar is het niet mogelijk om zo’n medische ingreep een stuk prettiger te laten verlopen? Kinderarts Piet Leroy doet al jaren onderzoek hiernaar in het MUMC+. Op 3 december geeft hij de Catharina Pijls-lezing.

De kindergeneeskunde heeft de afgelopen decennia enorme sprongen gemaakt. Waar bijvoorbeeld een kind met leukemie vroeger naar huis gestuurd werd om te sterven, is de overlevingskans nu 95 procent. “Maar dat betekent ook dat zo’n kindje veel vaker in het ziekenhuis is”, zegt kinderarts Piet Leroy. “De kindergeneeskunde is agressiever geworden, in de zin dat er meer onderzoeken zijn, meer behandelingen. En dat terwijl één handeling, bijvoorbeeld bloedafname, al heel angstaanjagend of pijnlijk kan zijn. Het is vaak voor een volwassene al niet leuk, maar die kan het nog begrijpen en duiden. Soms worden kinderen bang voor het ziekenhuis. Dat maakt nieuwe ingrepen alleen maar lastiger. In het ergste geval gaat een kind zelfs zorg weigeren.”

Dat kan anders, bedachten Leroy en zijn team. Na jaren onderzoek en het evalueren van ervaringen, hebben ze een stappenplan opgesteld. “Een model dat alle zorgverleners kunnen gebruiken. Nu is het vaak amateurisme. Een arts of verpleegkundige kent één of twee trucjes om een kind af te leiden.”

Allereerst is de vraag: is de behandeling of het onderzoek echt nodig? En moeten die op dat moment plaatsvinden? “Stel je wil bloed afnemen bij een kind dat een maand later sowieso geopereerd gaat worden. Misschien kan die bloedafname ook dan, als het kind onder narcose is. Of neem een maagsonde bij kinderen die uitgedroogd dreigen te raken bij ernstige maag- en darmklachten. Die is erg pijnlijk om te plaatsen, terwijl kinderen vaak net zo veel vocht binnenkrijgen als hun ouders het hen op een lepeltje toedienen.”

Moet het toch echt gebeuren, dan gaat het om vertrouwen creëren, het kind leren kennen. “Wat betekent deze ingreep voor dit kind? Een tweejarige beleeft iets anders dan een twaalfjarige. Het ene kind laat zich makkelijk afleiden door een filmpje op de i-Pad, het andere door bellen te blazen. Neem een paar minuten de tijd om contact te maken, om vertrouwen te krijgen. Dat maakt een wereld van verschil.”

Vervolgens is het van belang om dat gevoel vast te houden. “Bescherm de magie. Laat de naalden uit het zicht totdat het echt tijd is om de handeling uit te voeren.” Als het pijnlijk wordt, kan die pijn dan weggenomen worden? “Vaak is er een naald bij de handeling betrokken. Je kunt bijna altijd verdovende zalf aanbrengen zodat een kind de prik niet voelt. Maar dat moet wel 1,5 uur van tevoren gebeuren, dus hier moet je op tijd over nadenken.” Mocht het niet anders gaan, dan kan het kind ook een roesje krijgen. “Wij werken veel met lachgas.”

Tot slot kun je als arts de cirkel rondmaken, alvast voorbereidend werk doen voor de volgende keer. “Nu loopt iedereen na afloop weg. Maar als je even een moment neemt, kun je een herinnering vormen. Geef een kind bij wie je een monster in de keel neemt meteen een lolly en vraag hoe die smaakt. Dan is dat hopelijk wat ze onthouden.”

Er is veel belangstelling van vakgenoten voor het model. Niet alleen vanuit de kinderzorg. “Je kunt dit op volwassenen toepassen. Zeker die groep die net als kinderen extra kwetsbaar is, zoals dementerende ouderen of mensen met een verstandelijke beperking.” Het team is nu bezig om een training te ontwikkelen zodat ook anderen van hun ervaringen kunnen leren.

Catharina Pijls-lezing

Om de nagedachtenis aan de Geleense apotheker Catharina Pijls (1909-1993) levend te houden, organiseert de Stichting Catharina Pijls ieder jaar een lezing. Pijls was zeer betrokken bij de maatschappij en de publieke gezondheid, die zij niet als een zaak van alleen dokters en medicijnen beschouwde.

Ook deelt de stichting twee prijzen uit voor een proefschrift en een masterscriptie op het gebied van gezondheidswetenschappen. De tweejaarlijkse Proefschriftprijs, ter waarde van 10 duizend euro, gaat dit jaar naar Kirsten Peetoom voor haar proefschrift Fever management in children under 4 years old in childcare centres and well-child clinics. De Aanmoedigingsprijs van 2000 euro is voor masterstudent Global Health Sascha Khomenko voor haar scriptie Is a livable city a healthy city? Health impacts of urban and transport planning in Vienna, Austria, the most livable city in the world.

De lezing is op dinsdag 3 december om 20.00 uur in de Aula van de Minderbroedersberg.

CommentsReacties

2019-11-29: Carina de Munck
Prachtig! Precies waar wij als KinderThuisZorg Nederland voor staan. Helaas komen we nog teveel artsen tegen met een ander denkbeeld. Mocht het nodig zijn, we werken graag samen om ook in de thuissituatie handelingen zonder onnodige pijn te verrichten.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)