Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Op de rand van romantiek

Op de rand van romantiek

Tussen kunst en wetenschap

Wie: Maarten Doorman, filosoof bij de faculteit cultuur- en maatschappijwetenschappen

Wat: Dangerous Liaisons, Stephen Frears

Voor wie: studenten cultuurwetenschappen/UCM

In het aristocratische Frankrijk vlak voor de Franse revolutie wil burggraaf de Valmont (John Malkovich) zijn ex-geliefde, de Markiezin de Merteuil (Glenn Close), heroveren. Zij stelt een voorwaarde: hij moet eerst een diepgelovige vrouw die op het punt staat te trouwen verleiden. Dat is in het kort de plot van Dangerous Liaisons, een film van Stephen Frears uit 1988, gebaseerd op de roman Les Liaisons Dangereuses van Pierre Choderlos de Laclos uit 1782. “Heel knap gedaan, Frears blijft dicht bij het boek en dat is lastig want het is een brievenroman”, zegt filosoof Maarten Doorman. “Het spel is briljant, de tijdgeest wordt goed neergezet, de kostuums zijn fantastisch en het is heel geestig.”

Maar wat de film volgens Doorman vooral interessant maakt is de botsing tussen twee mensbeelden die geschetst wordt. “Op de drempel van het romantische tijdperk (waarin de film zich afspeelt) leert men van de filosoof Rousseau het verschil tussen wie je bent en hoe je je gedraagt. Hij vindt dat verschil betreurenswaardig, iedereen zou zo authentiek mogelijk moeten zijn. Dat is een heel rare gedachte voor mensen uit die tijd. Zij vonden het normaal dat je een rol speelt. Dat moet je zo goed mogelijk doen, verder dachten ze er niet over na. De spanning tussen die twee denkbeelden zit in de hele film, nog meer dan in het boek. Sinds Rousseau kijken we naar onszelf.”

De personages in Dangerous Liaisons spelen ook een rol. “De film opent met een scène waarin De Valmont en De Merteuil zich laten aankleden, opmaken en hun haar doen. Het is alsof ze ridders zijn die hun wapenuitrusting aantrekken voor een toernooi. Omdat ze zich ervan bewust worden dat ze zichzelf spelen is deze film ook een soort essay over acteren.”

Doorman gebruikt de film tijdens zijn colleges. “De film stelt een aantal vragen over iets heel fundamenteels: wie we zijn. Omdat we leven in wat ik de romantische orde noem, proberen we ‘onszelf’ te zijn. Maar kijk naar Facebook. Mensen presenteren zich als spontaan en gezellig, en ondertussen weten ze heel goed dat ze een rol spelen. Het is een constructie van je eigen authenciteit. Die paradox begrijpen nu jonge kinderen al, terwijl vóór Rousseau niemand erover na zou denken.”

In deze rubriek bevelen docenten kunst aan die een ander licht werpt op het vakgebied dan de studieboeken

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)