Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Rankings?” Vader haalt zijn schouders op

“Rankings?” Vader haalt zijn schouders op

Photographer:Fotograaf: Sophie Pieters

Steekproef open dag UM

Met de Keuzegids in de hand bracht Observant een bezoek aan de bachelor open dag, afgelopen zaterdag. In hoeverre laten studiekiezers zich leiden door de ranglijsten van deze zelfbenoemde “onafhankelijke studievergelijker”? Kiezen ze voor het University College Maastricht omdat deze al jarenlang bovenaan prijkt? En heeft psychologie in Maastricht de voorkeur boven de laag bungelende opleidingen in Amsterdam en Leiden? Een steekproef onder 32 scholieren en bijna veertig ouders of begeleiders. “Eh, de keuze-wat? Nooit van gehoord.”

Welgeteld één bezoeker heeft de Keuzegids “ingekeken”. Het betreft een Brabantse die momenteel aan het University College in Venlo studeert, maar wil switchen naar geneeskunde. “Mijn mentor op de middelbare school attendeerde me erop. Ik heb er wel doorheen gebladerd voordat ik naar Venlo ging, maar ik durf niet te beweren dat het doorslaggevend was. Mij leek het vooral een leuke studie. Het was meegenomen dat de opleiding zo goed scoorde.” Deze keer laat ze de Keuzegids links liggen. Ze wil vooral sfeer proeven op zoveel mogelijk universiteiten. “En misschien is het probleemgestuurd onderwijs wel helemaal niets voor mij. Ik merk dat ik het frustrerend vind als andere studenten weinig inbrengen. Bijvoorbeeld omdat ze bang zijn om te praten, omdat het niet in hun cultuur zit. Dan komt de discussie niet op gang.”

Basiskennis
Slechts drie andere studiekiezers hebben deze zaterdag 8 februari van de Keuzegids gehoord. “Het was een tip van de mentor op school. Ik weet namelijk echt niet wat ik moet gaan studeren, ik vind alles leuk”, zegt een 4-vwo-leerling uit de regio. Maar uiteindelijk blijkt ze zich vergist te hebben. Ze heeft de website van de Nationale Studenten Enquête (waar de Keuzegids zich grotendeels op baseert, zie kader) bekeken, niet de Keuzegids. Vader zegt het allemaal niets. “Rankings?” Hij haalt zijn schouders op. Hij vertrouwt op de keuze van zijn dochter.  
Een jongeman zit met een vriend en vriendin op het terras van Banditos. Hij komt uit Harfsen, bij Deventer. “Ik ben geïnteresseerd in Global Studies, European Studies en psychologie. Ik ken de Keuzegids, maar ik ben hier omdat mijn ouders het me aanraadden. Zij hebben zelf in Groningen gestudeerd, blijkbaar hoorden ze goede dingen over de Universiteit Maastricht.” Wat is de eerste indruk? “Gezellig en interessante studies die je nergens anders hebt.”
Aan de andere kant van de Maas. Een scholiere uit Uden die psychologie gaat studeren kwam niet naar Maastricht vanwege de Keuzegids, al heeft ze er wel van gehoord. Ze is al in Nijmegen geweest en gaat nog naar de open dag in Tilburg. Zij: “Vrienden en familie vertelden over Maastricht.” Pa: “Je krijgt hier op een andere manier les, in kleine groepjes.” Zij: “Maastricht moet een heel leuke stad zijn. En de sfeer vind ik gezellig.” Pa: “Afgestudeerden uit Maastricht hebben minder basiskennis, maar zijn beter in de praktijk.”

Nijmegen of Maastricht
Kort samengevat: de Keuzegids is onbekend of speelt geen enkele rol bij de ondervraagden. Het zijn de stad – “gezellig”, “pap en mam komen uit Limburg”, “dichtbij huis” – en het internationale karakter die de doorslag geven. Een enkele keer speelt het probleemgestuurd onderwijs een rol. De meeste scholieren gaan in elk geval zoveel mogelijk universiteiten bezoeken, van Utrecht en Rotterdam tot Groningen en Nijmegen.
“Een vriend van een vriend van mijn zus studeert psychologie in Groningen. Dat leek mij ook wel wat”, vertelt een Duitse scholiere uit Bonn die met haar moeder en zus even op adem komt van alle indrukken op de UNS 40. “Ik ben al naar Groningen geweest, maar nu gaat die vriendin switchen naar de UM. De opleiding zou hier beter zijn.” Hoog tijd voor een bezoekje aan de Maastrichtse open dag dus. En, bevalt het? “Er hangt een leuke sfeer, en het gebouw is ook niet zo oud als in Groningen. Bovendien is het hier veel internationaler, ik hoorde al Frans, Italiaans, Spaans.” De keuze is gemaakt, in september woont ze in Maastricht.
Een jongeman uit Sevenum wil straks geneeskunde gaan studeren, het wordt dichtbij huis: Nijmegen of Maastricht. “Nijmegen is wat strikter, wat minder open. De juf die vandaag het informatiecollege gaf was heel normaal. Tijdens de open dag in Nijmegen stond een professor voor de groep.” Dat was toch minder. Waarom? Tja, lastig. Ja, dan weet hij het, het was aan de Radboud Universiteit wat hiërarchischer.
Ook voor de leeftijdsgenoot uit Herkenbosch die in de koffiecorner van de rechtenfaculteit in zijn kruimelvlaai hapt, wordt het een strijd tussen Nijmegen en Maastricht. Allebei “in de buurt van thuis” en voor zowel recht als economie kan hij bij allebei terecht.
Nog een Limburgse: een scholiere uit Venlo. Ze twijfelt een beetje, ze volgde al een masterclass in Nijmegen, geregeld via haar middelbare school, maar Maastricht gooit nu toch hoge ogen. “Die kleine groepjes, dat persoonlijke, dat lijkt me wel wat. Ik ben zelf een beetje terughoudend, ik durf niet zo snel iets te zeggen omdat ik bang ben dat ik iets stoms zeg.” Haar moeder: “Ze is niet zo zelfverzekerd.” De scholiere: “En daarom is het probleemgestuurd onderwijs misschien juist goed voor mij.” En nee, de Keuzegids kent ze niet, ze is al internettend bij de UM uitgekomen.

Hechten
“Alle universiteiten in Nederland zijn toch in orde?” reageert een ouder uit Den Haag, terwijl ze op haar dochter wacht die de rechtenfaculteit “aan het ontdekken is”. Zij studeert nu aan een hogeschool, maar wil overstappen naar de universiteit. “In Leiden stellen ze toegangseisen. In Maastricht niet.”
In de Universiteitssingel 40 klinkt eenzelfde geluid van een moeder wier dochter misschien arts wil worden. “Hoe werkt die Keuzegids? Is een opleiding met een slecht cijfer dan echt zo slecht?” Ze bladert door een door Observant meegenomen exemplaar. “Hier staat ‘vaardigheden’ [in de gids anno 2020 heet het praktijkgerichtheid, red.], bedoelen ze dan analytische vaardigheden?” Dochter: “Of praktische vaardigheden? Hechten en zo?”

 Wendy Degens, Riki Janssen

Wat zegt de Keuzegids?

De Keuzegids Universiteiten wordt ieder jaar online en in gedrukte vorm gepubliceerd door een onafhankelijke redactie. Alle opleidingen aan Nederlandse universiteiten staan gerangschikt per vakgebied, zoals gezondheid, ‘cultuur en kunst’, ‘recht en bestuur’. De Keuzegids is grotendeels gebaseerd op de uitkomsten van de Nationale Studenten Enquête (NSE), een grootschalig landelijk onderzoek waarin studenten hun mening geven over hun opleiding. De Universiteit Maastricht doet er ook elk jaar aan mee. Afgelopen jaar vulden 94 duizend studenten de vragenlijsten in.

Behalve op de NSE baseert de Keuzegids zich ook op expertoordelen (accreditaties NVAO) en prestaties (percentage eerstejaarsstudenten dat doorstroomt naar het tweede jaar van dezelfde studie en het aantal dat na vier jaar een diploma heeft gehaald). Bovendien maakt de gids keuzes, “ze gooien er een eigen sausje over”, vertellen Hans Ouwersloot en Britt Lennartz, beleidsmedewerkers rankings aan de Universiteit Maastricht. Uit de meer dan honderd vragen van de NSE pikt de Keuzegids er veertig uit, “of ze clusteren een aantal naar thema”. Soms pakt dat goed uit voor een opleiding, soms nadelig.
Toch krijg de buitenwereld zo nu en dan een vreemd beeld. Neem de Keuzegids van afgelopen najaar. Wie kijkt naar de NSE-uitslag van bijvoorbeeld de European Law School ziet een klinkende uitslag: een 4 op een vijfpuntsschaal. Ook het oordeel van de experts van de NVAO is goed. Voor biomedische wetenschappen en European Studies gaat eenzelfde verhaal op. En toch doen deze drie het matig in de Keuzegids. Vanwege die selectie dus én de focus op onder andere survival van eerstejaars.

Mensen zijn misschien niet zo bekend met de Keuzegids, maar er spelen “bredere processen”, zegt Ouwersloot. “Je bouwt een reputatie op.” Zoals het University College Maastricht dat jaar na jaar hoge ogen gooit. “Vanuit kwaliteitszorg levert zo’n enquête ook nuttige informatie op, het vertelt ons waar we nog iets kunnen verbeteren.”
Dan de vraag of de gids mag worden gezien als kwaliteitsoordeel. Ouwersloot: “Dat is tricky. De NSE is een tevredenheidsmeting.” Aan de andere kant: het zegt wel iets over de kwaliteit van een opleiding als studenten de faciliteiten onder de maat vinden bijvoorbeeld. Uiteindelijk is het belangrijk dat studenten goede voorlichting krijgen, menen Ouwersloot en Lennartz. Studiekeuze 123, een studiekeuzesite waarop de NSE staat gepubliceerd, is volgens hen neutraal en makkelijk doorzoekbaar.

Buitenlandse studenten
Buitenlandse studenten kennen de Keuzegids niet, merkte Observant tijdens de rondgang, iets dat Hans Ouwersloot, beleidsmedewerker rankings aan de Universiteit Maastricht, niet verbaast. “Ze hechten in het buitenland veel meer waarde aan The Times Higher Education of de Shanghai ranking.”
Toch zeggen de tien ondervraagde buitenlandse scholieren op de open dag, afgelopen zaterdag in Maastricht, zich niet in rankings – ongeacht welke – te verdiepen. Een goede reputatie blijkt vaak van mond-tot-mond te gaan. Verder speelt de locatie een rol. “Dichtbij huis”, zeggen twee scholieren uit Bree en Luik die komen ‘proeven’ aan respectievelijk geneeskunde en de Engelstalige variant van psychologie. Leerlingen die nu al op een internationale school zitten (zoals een jongeman uit Luxemburg en een uit Brussel) geven de voorkeur aan een Engelstalige studie.

Open dag bezoekers

De Universiteit Maastricht weet niet precies hoeveel mensen de bachelor open dag van 8 februari hebben bezocht. Het registratiesysteem lag namelijk nog plat door de cyberaanval van vlak voor de kerst, staat er in een bericht op de UM-website. “Volgens schattingen lag de opkomst iets hoger dan vorig jaar en kwam de helft van de bezoekers uit het buitenland.” Vorig jaar waren er 2422 bezoekers op de open dag (dit aantal betreft de potentiële nieuwe studenten, gemiddeld hebben ze twee begeleiders bij zich).

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)