Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Begrijpt iedereen de boodschap van het RIVM?”

“Begrijpt iedereen de boodschap van het RIVM?”

UM-experts over voorlichting corona

Het aantal besmettingen met coronavirus loopt op in Nederland, maar we zitten volgens de overheid nog steeds in de ‘indamfase’. Rigoureuze beslissingen zijn dan ook nog niet genomen. Wat vinden Maastrichtse wetenschappers van het optreden van het RIVM, het Rijksinstituut voor Gezondheid en Milieu? Volgens het boekje? Of toch te laks, zoals twitteraars suggereren?

Stef Kremers, hoogleraar gezondheidsbevordering, is vol lof over de Nederlandse aanpak. Hij is onder de indruk van de accuratesse van de verantwoordelijke instanties, maar ook van de kraakheldere communicatie. “Op sociale media schiet het alle kanten op, maar het ministerie, het RIVM en de GGD spreken duidelijk met één mond. Precies zoals het vakgebied van de gezondheidsbevordering voorschrijft. Vaak genoeg krijg je bijvoorbeeld van het ene instituut te horen om je handen te wassen, terwijl het andere zegt dat dit nauwelijks helpt.”

Ook Ilse Mesters, universitair hoofddocent bij epidemiologie, vindt de werkwijze van het RIVM “volgens het boekje”. Zij zat midden in haar onderwijsblok gezondheidsbescherming toen het coronavirus in China uitbrak. En alsof het zo moest zijn, ging het ook nog eens over outbreak. Maar die toevalligheid terzijde. “Het RIVM en de GGD’s leggen alles gedetailleerd en in stapjes uit: was je handen regelmatig met zeep, ga niet langs bij de huisarts als je klachten hebt en uit een risicogebied komt, maar bel. Het RIVM is duidelijk in de lead met ook nog eens één persoon [baas Jaap van Dissel, red.] als vertrouwd gezicht en dat is wat het publiek wil. We boffen dat hij ook nog eens heel kalm is.”

Nederland had geluk dat Italië het spits afbeet, zegt Kremers. “Daardoor wonnen we tijd en konden we leren van de ervaringen in Lombardije. De maatregelen die daar zijn genomen, komen nu van pas in Noord-Brabant, waar iedereen zoveel mogelijk thuis moet blijven. Of de Brabanders dat ook doen, is een tweede. Het gaat hier om het groepsbelang versus eigenbelang. Vanuit huis werken doe je namelijk in de eerste plaats om mensen met een zwakke gezondheid te beschermen. Dit zal zijn vruchten afwerpen als werkgevers het serieus nemen.”

Voortbordurend op de vraag van Kremers of mensen gehoor geven aan een oproep – in dit geval om thuis te blijven – zou Mesters graag achterhalen hoe de boodschappen van het RIVM landen. “Waar halen mensen hun informatie vandaan?” Van journaals en andere nieuwsprogramma’s? Uit kranten of sociale media? “Bovendien hebben we geen invloed op de menselijke factor”, zegt ze. “Er wonen allerlei groepen, hoog en lager opgeleiden, in Nederland: hoe zit het met hun achtergrondkennis? Weet iedereen wat er wordt bedoeld met ‘risico’s’, hoe interpreteren mensen het gegeven dat je als coronavirusdrager een tot drie anderen kunt besmetten? Vinden ze dat weinig of juist veel?”

En dan is er natuurlijk nog de invloed van Twitter en Facebook, met deels een hoop nepnieuws dat wordt verspreid, bangmakerij en horrorverhalen, maar ook tweets waaruit angst en onzekerheid blijkt. Twitteraars delen massaal links naar artikelen, zoals gisteren naar The Telegraph waarin wetenschappers zeggen dat het coronavirus in een agressieve vorm is gemuteerd. Een andere twitteraar roept op tot actie: “Het gehele land drie weken in quarantaine, pas dan kan je het virus echt indammen.”

Mesters kijkt er zelf niet naar; ze heeft het idee dat de meeste Nederlanders “heel kalm” reageren. “We kunnen ervan op aan dat het RIVM het in de gaten houdt. De protocollen – bij elke casus contactonderzoek, wanneer welke maatregel, et cetera – liggen al jaren klaar. Eens in de tien jaar worden die uit de kast gehaald.” Mesters meent dat we in Nederland blij kunnen zijn met zo’n “goed surveillance systeem”. Er zijn volgens haar maar weinig landen waar zoveel wordt gemonitord: van ‘gewone’ griepgolven tot tekenbeten, salmonellavergiftigingen en de uitbraak van vogelgriep.

Over protocollen gesproken, als onderwijsgroepen en colleges worden afgelast; ook in de faculteit van Kremers – Health, Medicine en Life sciences – liggen ze klaar. Het draait dan om onderwijs zonder persoonlijk contact, denk aan scriptiebegeleiding via Skype, aan video-conferencing, maar ook online colleges. “Als de corona-uitbraak in een volgende fase komt, zullen we dit soort alternatieven uit de kast trekken. Daarmee probeer je ook te voorkomen dat studenten vertraging oplopen.”

Dit is pas het begin, waarschuwt Kremers, die wijst op de stijgende statistieken. “De piek moet nog komen, maar wanneer, valt met geen mogelijkheid te voorspellen. Het hangt ook af van de buitentemperatuur. Als het snel warmer wordt, zal het virus minder slachtoffers maken. Net als bij de griep.”

Wendy Degens, Maurice Timmermans

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)