Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Ook aan UM debat over Science in Transition

Ook aan UM debat over Science in Transition

Photographer:Fotograaf: archief Science in Transition

MAASTRICHT. Waart er weer een spook door Europa? Als het aan de initiatiefnemers van het Science in Transition debat ligt wel. Geen communistisch spook, en niet alleen door Europa, maar een nieuwe wind die de huidige organisatie van het wetenschapsbedrijf flink moet opschudden. Want die zit vol met perverse prikkels die aanzetten tot min of meer corrupt gedrag, zie een Diederik Stapel.

Afgelopen zaterdag bracht NRC Handelsblad een dubbele pagina over het clubje “rebellen” (vier Nederlanders en een Brit) en hun opstand tegen de “dolgedraaide wetenschap” en daarmee, zegt Frank Huisman, is de publiciteit pas echt goed losgebarsten. Huisman is docent bij de faculteit cultuur- en maatschappijwetenschappen in Maastricht, maar voor het grootste deel van zijn tijd hoogleraar geschiedenis van de geneeskunde in Utrecht. En daar, bij de decaan van de faculteit, prof. Frank Miedema, is de beweging begonnen. Huisman: “Miedema is scheikundige en immunoloog, een onderzoeker die in Science en Nature publiceerde. Hij kreeg steeds meer promovendi aan zijn bureau die wanhopig klaagden over de achterbakse vechtcultuur in de wetenschap, met de boodschap: als het zo moet, hoeft het voor ons niet. Miedema’s eerste reactie was: wen er maar aan, zo gaan de dingen, maar vervolgens organiseerde hij een cursus voor promovendi over het wetenschapsbedrijf, met allerlei sprekers uit het veld, die een enorm succes werd. Hij heeft mij erbij betrokken voor het historische perspectief.”

Langzamerhand, vertelt Huisman, kantelde ook bij Miedema het beeld. Niet meer ‘wen er maar aan’, maar: ‘het wetenschapsbedrijf deugt inderdaad niet’.

Huisman: “Bij het UMC Utrecht lopen 1200 promovendi rond. 1200! Die proefschriften leveren echt niet allemaal een waardevolle bijdrage aan de wetenschap, of aan de zorg. Ze zijn vooral een toegangsbewijs tot de specialistenopleiding . Moet je zoiets willen?”

Het groepje critici dat zich met Science in Transition (SiT, zie www.scienceintransition.nl) bezighield groeide uit tot vijf, men publiceerde een manifest, organiseerde vier workshops en deze week het eerste landelijke congres onder auspiciën van de KNAW. Daar gaat het over het  - merkwaardigerwijs - bij het grote publiek nog tamelijk ongeschonden imago van de wetenschap, over het vaststellen van kwaliteit, over de vraag wie de agenda bepaalt in de wetenschap. Huisman: “Het gaat ons om het debat, wij hebben niet alle antwoorden. Natuurlijk moet je maatstaven hebben om kwaliteit te meten, maar de huidige indexen, de impactfactoren van tijdschriften, zijn te manipuleren en leiden tot corruptie en overproductie. Men leest elkaar amper nog, men telt elkaar vooral. Is er een alternatief? En hoe valt de invloed van marktpartijen op wetenschap te verminderen? Is een democratischer manier van prioriteiten stellen mogelijk?”

De SiT-beweging stelt ook de universiteiten ter discussie. Huisman: “Traditioneel, vanuit de middeleeuwen, was de universiteit gericht op onderwijs. Tot aan de negentiende eeuw vond daar geen onderzoek plaats. Nu voert dat de boventoon en ben je een loser als je onderwijs belangrijk vindt. Tegelijkertijd zijn de universiteiten almaar groter geworden, universitair onderwijs lijkt wel een universeel mensenrecht, maar de kwaliteit lijdt eronder. Misschien moeten we terug naar kleinere instellingen.”

Ook de wereldwijde universiteiten-rankings (onder andere Sjanghai, Times Higher Education) liggen onder vuur. Huisman: “Dat zijn onzinnige lijsten, omdat ze vaak appels met peren vergelijken. De rector van de Universiteit Utrecht heeft zich al bereid verklaard om daar niet meer aan mee te werken, dus geen gegevens meer te verstrekken.”

Is UM-rector Soete ook tot een dergelijke uitspraak te verleiden? Nee, maar dat kan nog komen. Zie het laatste nieuws: het college van bestuur van de UM gaat samen met Observant een debat organiseren over deze thematiek.

Huisman: “Prachtig, daar is het ons om te doen.”

 

 

Klik hier voor het transition paper

 

Klik hier voor artikel uit de Correspondent over de promovendifabriek

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)