Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“We zouden gebaat zijn bij een Europees zorgbeleid”

“We zouden gebaat zijn bij een Europees zorgbeleid”

Photographer:Fotograaf:

De Nederlandsche Bank

Interview UM-prof. Olaf Sleijpen, tevens directeur van De Nederlandsche Bank

Na de coronacrisis zal de samenleving er anders uitzien. We zullen veel meer werken, studeren en winkelen vanuit huis. Dat zegt UM-hoogleraar Olaf Sleijpen, directeur bij De Nederlandsche Bank en lid van de landelijke Denktank Coronacrisis, die zich buigt over het herstel van de economie.

Het was de Tweede Kamer die in april het idee opperde om een bredere groep deskundigen  in de arm te nemen dan alleen het Outbreak Management Team. Op initiatief van Mariëtte Hamer, voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER), is toen de Denktank Coronacrisis in het leven geroepen. Naast de SER zitten daarin onder meer De Nederlandsche Bank (DNB), het Centraal Planbureau (CPB), het CBS en de Onderwijsraad. 

Olaf Sleijpen is UM-hoogleraar European Economic Policy, maar ook directeur Monetaire Zaken bij De Nederlandsche Bank; vanuit die hoedanigheid is hij lid van de denktank. 

In mei verscheen de eerste notitie: De contouren van een intelligent herstelbeleid. Met als leidende vraag: hoe krijg je de motor van de economie weer aan het draaien? De denktank richt zich op de zogenoemde herstartfase, die in september ingaat. Volledig herstel is dan nog lang niet aan de orde, integendeel, de economie verkeert in een diepe recessie. 

Hoe diep bleek begin deze week nog uit de laatste cijfers van het Centraal Planbureau waarin de economie in 2020 krimpt met 6 procent en de werkloosheid volgend jaar verdubbelt tot 7 procent. Komt er een tweede coronagolf, dan zal die oplopen tot 10 procent. Volgens The Economist zullen veel bedrijven, ook nadat er een vaccin is gevonden, nog lang verlies lijden en gebukt gaan onder een hoge schuldenlast.

“De crisis is een enorme klap is voor de economie”, zegt Sleijpen. “Maar het verschil met de kredietcrisis is dat het probleem nu niet economisch maar medisch van aard is. Je zou kunnen zeggen dat de economie is getroffen door een meteoriet.”

Wat is de kern van het intelligente herstelbeleid, zoals de Denktank Coronacrisis dat voorstelt? 

“De overheid heeft inmiddels de eerste schokken gedempt en de schade aan de economie beperkt, onder meer via de NOW-regeling waarmee bedrijven overeind zijn gehouden. Nu is het zaak om de economie weer structureel gezond te maken en duurzaam te laten groeien. En dan zeggen wij: pak de agendapunten van vóór de crisis snel weer op en investeer daarin. Denk aan de beleidsplannen op het vlak van duurzaamheid, maar ook als het gaat om de tweedeling van de arbeidsmarkt. Vóór de crisis legde de commissie Borstlap de ongelijkheid bloot tussen werknemers met een vast contract en ZZP’ers. Wij adviseren het kabinet om daar snel iets aan te doen.”

Waarom is dat zo belangrijk?

“Op de eerste plaats omdat die onevenwichtigheden in de economie sowieso moeten worden weggewerkt. En op de tweede plaats omdat dit soort investeringen de economie stimuleren en het herstelproces versnellen. Twee vliegen in één klap dus.”

In Het Parool zei u vorige week dat het de komende tijd eerder slechter zal gaan dan beter.

“De kans dat er nog meer uitbraken komen, in Nederland of in het buitenland, is groter dan dat vanaf nu alles vlekkeloos zal verlopen. En dan krijg je hier en daar toch weer iets dat lijkt op een lockdown. Voor Nederland, dat ook extra gevoelig is voor ontwikkelingen in het buitenland, zou dat ongunstig zijn.”

Op het vlak van onderwijs adviseert de denktank om de ervaringen met de digitale vormen van onderwijs verder te benutten. Wat zou dat betekenen voor het universitaire onderwijs?

“Het gaat om een combinatie van online en fysiek onderwijs. Onderwijsgroepen, met al haar discussies, zou ik niet digitaal doen. Hoorcolleges wel, de kwaliteit hoeft daar niet onder te lijden. Bovendien scheelt dat geld, tijd en ruimte, die je aan andere dingen kunt besteden als onderzoek. Digitalisering leidt bovendien tot innovatie. Ik weet nog dat ik als Maastrichts studentlid in de faculteitsraad, eind jaren tachtig, protesteerde tegen de invoering van e-mail. Dan zouden docenten hun kamer niet meer uit komen en nog ontoegankelijker worden voor studenten. Ik schaam me er diep voor.”

De denktank beveelt aan om meer samen te werken in EU-verband, ook als het om medicatie gaat. Dat strookt niet met de recente intekening van Nederland, Frankrijk, Duitsland en Italië op een mogelijk coronavaccin uit Oxford.

“Ik begrijp dat andere landen kunnen aanhaken. Dus ik zie dit niet als een staaltje van aftroeven, meer als een voorbeeld van internationaal samenwerken. EU-landen zouden gebaat zijn met een Europees zorgbeleid, niet tot in de haarvaten, maar wel als het gaat om zoiets als een pandemie. Je kunt dan samen zorgen voor beschermingsmiddelen en IC-capaciteit.”

Hoe zal de samenleving er na het herstel uitzien?

“Het zal veel meer een online-samenleving zijn, waarbij we van huis uit studeren, werken en winkelen. Die trend was natuurlijk al zichtbaar maar door de crisis komt dat in een stroomversnelling terecht. De digitalisering zal ook leiden tot meer duurzaamheid. Door het thuiswerken, en de gunstige gevolgen daarvan op de infrastructuur, zullen we minder CO2 uitstoten. Overigens zal het leven weer in veel opzichten zo zijn als voor de crisis. Ik ben het met de planbureaus eens dat we termen als ‘het nieuwe normaal’ moeten vermijden. Social distancing, anderhalve meter afstand houden, is tijdelijk.”

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)