Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“De kwaliteit van het onderwijs staat onder druk, ook aan de Universiteit Maastricht”

“De kwaliteit van het onderwijs staat onder druk, ook aan de Universiteit Maastricht”

Photographer:Fotograaf: Philip Driessen

Jet Bussemaker in Buitenhof: onderwijs “wat verwaarloosd”

MAASTRICHT. Minister Bussemaker wil dat het onderwijs aan universiteiten weer belangrijker wordt, zei ze afgelopen zondag in Buitenhof.  “Er is de laatste jaren zoveel nadruk komen te liggen op onderzoek, dat het onderwijs voor een deel wat verwaarloosd is.” Heeft ze gelijk? Observant vroeg rond.

In de ogen van Wim Gijselaers, hoogleraar onderwijskunde, is het onderwijs zeker verwaarloosd. “De kwaliteit van het onderwijs staat onder druk, ook aan de Universiteit Maastricht. Dat heeft te maken met een te lage financiering én met het feit dat de carrièreprikkels in het onderzoek liggen. Alleen degene die publiceert kan carrière maken. Let wel: ik beweer niet dat medewerkers onderwijs minder belangrijk vinden, maar je betaalt een prijs voor de grote nadruk op onderzoek. Het onderwijs raakt in de verdrukking. Bovendien is een goede onderzoeker nog geen goede ‘onderwijzer’. We weten uit onderzoek dat daar geen correlatie tussen is.” Gijselaers wijst erop dat het “realiseren van goed onderwijs” naar verhouding meer tijd kost dan het verrichten van goed wetenschappelijk onderzoek. “Wij zijn niet geschoold in het ontwikkelen en geven van goed onderwijs.”

Studenten van vandaag waarderen goed onderwijs, maar hun motief om te gaan studeren is veranderd, meent Gijselaers. “De studie is niet meer het belangrijkste in hun leven. Zij zien de bachelor-opleiding vaak als een verlenging van de middelbare school. Brits onderzoek toont bijvoorbeeld aan dat studenten steeds dichter bij huis gaan studeren, zij willen hun sociaal netwerk niet opgeven voor de studie.”

En dan de financiën: “De reële overheidsvergoeding voor onderwijs is enorm gedaald. Niet in de laatste plaats omdat er geld bij de universiteiten is weggehaald en is ondergebracht bij onderzoeksfinancier NWO. Onderzoekers moeten nu met elkaar de strijd aan. De basisfinanciering voor universiteiten – eerste geldstroom -  is gedaald. Een voorbeeld uit mijn eigen praktijk: in 2007 kreeg ik aan de School of Business and Economics nog 500 euro voor een dag onderwijs. Nu is dat nog 350 euro, terwijl de kostprijs – denk aan de jaarlijkse salarisstijging van 2 tot 3 procent - is gestegen.”

Om vervolgens verontwaardigd te concluderen dat het voornemen van minister Jet Bussemaker om extra collegegeld te vragen voor de honourstrajecten bewijst dat er “tegen de huidige prijs geen goed en uitdagend onderwijs te geven is. Ik vind het vreemd dat excellente studenten meer zouden moeten betalen: sorry hoor, dit is de wereld op zijn kop. Uitdagend onderwijs zou de norm moeten zijn. En wat betalen ze straks extra? 1700 euro? Reken maar uit hoeveel dagen je daar extra onderwijs voor kunt geven. Dit onderwijsbeleid is contraproductief. Brits onderzoek concludeert dat dit een race to the bottom is. Wij hollen onszelf uit.”

“Ik weet niet precies wat Bussemaker bedoelt, maar het is zeker waar dat als je nu carrière wil maken binnen de academische wereld, je geen onderwijs moet geven. Dan moet je in de juiste commissies zitten en zorgen dat je een Veni, Vidi of Vici binnenhaalt,” zegt dr. Nico Baakman. Hij ontving in 2010, 2012 en 2013 de onderwijsprijs van de faculteit cultuur- en maatschappijwetenschappen. Los daarvan is het onderwijs anno 2013 anders, vindt Baakman. “Wij leren studenten opdrachten te maken, hun deadlines te halen, procedures te volgen. Wij leveren bekwame bureaucraten af en geen lastpakken. Ons onderwijs leidt niet op tot kritische, nieuwsgierige geesten die scherp kunnen denken. Hoe kan dat? Dat heeft alles te maken met de grote aantallen die wij binnen een beperkte tijd naar een bul moeten leiden. Als de helft van de Nederlandse jongeren uiteindelijk een hoger onderwijsdiploma moet halen, dan zakt onvermijdelijk het niveau. Alle mensen die dertig jaar geleden geflopt waren, worden nu over de streep geholpen. Ik weet niet of Bussemaker zich daar druk over maakt, maar ik doe dat wel.”

“Het onderwijs verwaarloosd? Het ligt aan je ambities of je het daarmee eens bent”, vindt Herco Fonteijn. Hij is universitair hoofddocent met een onderwijsaanstelling en won twee keer de facultaire onderwijsprijs bij psychologie en een keer de UM-onderwijsprijs.  “Je ziet een soort verval in het probleemgestuurd onderwijs. Niet in de laatste plaats omdat de studentaantallen sterk zijn toegenomen en de groepen daardoor groter worden. Met meer dan negen studenten in een onderwijsgroep draai je het pgo langzaam in de soep. Teamvaardigheden leer je niet in groepen die bestaan uit 12, 13 of meer mensen. Maar wat kun je met de ontoereikende middelen?” Wil je als universiteit echt Leading in Learning zijn, dan moet er veel meer met de mogelijkheden gedaan worden die ICT ons geeft. “Het gebruik van serious games in het onderwijs. We kunnen wat leren van het Amerikaanse leger dat de soldaten cross culturele competenties aanleert met behulp van games. Ik denk ook aan Learning Analytics, het meten en analyseren van informatie over studenten. Dat levert rijke feedback op om de leeromgeving te verbeteren. Of virtual mobility – studenten van elders in de wereld die mee praten en denken. Dat mag niet ontbreken aan een internationale universiteit. Ik heb vorig jaar in een onderwijsgroep contact gezocht met studenten uit Mozambique. Hoe is het om daar psycholoog te zijn? Dat is heel verrijkend voor beide partijen.” Kortom: het kan dus altijd beter, maar of het nu slechter is? “Onderzoek en onderwijs zitten elkaar van oudsher in de weg. Veel capaciteit vloeit weg omdat medewerkers veel tijd kwijt zijn aan hun aanvragen voor NWO die vaker niet dan wel worden gehonoreerd. De competitie is hevig. Ze hebben ook geen tijd om hun creativiteit voor het onderwijs in te zetten. Heel jammer, want juist dat maakt je werk leuk.”

 

 

 

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

2013-11-25: Dominique
Jet Bussemaker in Buitenhof: onderwijs “wat verwaarloosd”
Dit is wel heel zwak uitgedrukt. Door een minkukel die maar een hoofd thema heeft: bezuinigen verpakt in onderwijsvernieuwingspapier.
Van basisonderwijs tot universiteit het gaat steeds meer berg af richting ravijn. Nederland .....kennisland, hoe lang nog. In Den Haag is kennis dun gezaaid.
Jammer.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: