Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

De hele dag zitten maar je toch gezond voelen

De hele dag zitten maar je toch gezond voelen De hele dag zitten maar je toch gezond voelen

Photographer:Fotograaf:

Foto boven: Andrea Piacquadio via Pexels

Foto onder: archief Maud Daemen

Catharina Pijls Aanmoedigingsprijs 2020

Acht uur per dag op je bureaustoel zitten en dan ’s avonds op de bank voor de tv ploffen. Goed is het niet, weten we al een tijdje. Het verhoogt het risico op hart- en vaatziekten en kan voor spier- en gewrichtsklachten zorgen. Ook mentaal ga je er niet op vooruit. Mensen die veel zitten voelen zich vaker futloos en hebben een verhoogde kans op depressie. Maar waarom zitten mensen zoveel? Is er een link tussen zitten en hun andere activiteiten? En hoe ervaren ze zelf hun gezondheid? Maud Daemen schreef er als masterstudent Health Education and Promotion haar scriptie over. Daarmee heeft ze de Catharina Pijls Aanmoedigingsprijs 2020 gewonnen.

Maud Daemen wil meteen iets benadrukken: veel zitten is niet hetzelfde als weinig bewegen. “Je kunt iedere dag fietsen en vier keer per week sporten en toch vaak lange tijd achter elkaar zitten.” Denk bijvoorbeeld aan sportieve mensen met een kantoorbaan. “Ik heb tijdens mijn onderzoek gemerkt dat veel mensen dit onderscheid niet maken. Wanneer je met ze praat over hun zitgedrag, is de oplossing die ze zelf aandragen vaak: dan ga ik meer bewegen. Maar het gaat om het doorbreken van het lange zitten. Door bijvoorbeeld even wat te drinken te halen of een tijdje staand te werken. Je kunt dat zitten niet compenseren door meer te bewegen buiten die uren om. De risico’s die met lang zitten samenhangen blijven dan bestaan.”

Daemen deed haar onderzoek in opdracht van de GGD Zuid-Limburg. Dankzij hun Gezondheidsmonitor kon ze beschikken over een dataset met ruim 27 duizend volwassenen (17-64 jaar) en 25 duizend ouderen (ouder dan 65). “Een enorme luxe, daarmee kun je echt conclusies trekken. Daarbij had ik nog de gelegenheid om twaalf mensen uitgebreid te interviewen over hun zitgedrag.”

Mensen blijken vooral veel te zitten op hun werk en voor de tv. Zowel mensen in zittende beroepen als actieve beroepen willen hun vrije tijd bewegend doorbrengen, alleen hebben ze daar andere redenen voor. De ‘zitters’ willen hun gedrag op het werk compenseren, terwijl de actievelingen juist hun gedrag op het werk willen voortzetten.

Ouderen die veel zitten zijn vaak negatiever over hun gezondheid, maar 65-minners voelen zich juist positief over hun eigen gezondheid naarmate ze meer zitten. Opvallend, zegt Daemen. “Je zou denken dat mensen die veel zitten zich minder fit voelen, ongeacht hun leeftijd. Het blijkt dat wanneer je mensen vraagt hun gezondheid te beoordelen, ouderen meer op de fysieke gezondheid letten, terwijl de jongere groep meer naar het gehele plaatje kijkt. Wie een goed inkomen heeft, een fijn gezin en een sociaal leven, ziet zichzelf als ‘succesvol’ en daarmee ook als ‘gezond’.”

Ook merkte Daemen dat weinig mensen zich bewust zijn van de risico’s van zitgedrag. “Daar valt nog veel te winnen. Er zijn heel veel initiatieven om mensen gezonder te laten eten en meer te laten bewegen, maar weinig die hen op hun zitgedrag aanspreken. Ze realiseren zich vaak niet dat ze lang achter elkaar zitten – bijvoorbeeld omdat ze opgaan in hun werk – en onderschatten de nadelen voor hun gezondheid.” Een stabureau, fietsstoel of een reminder op de computer die je eraan herinnert even op te staan kan daarbij helpen.

Daemen zelf voelt zich ondertussen helemaal thuis in de onderzoekswereld. “Ik werk nu als onderzoeksmedewerker bij het Alzheimer Centrum Limburg. Het plan is om daar binnenkort te gaan promoveren.” Het prijzengeld – 2000 euro – wil ze besteden aan een reis naar Noorwegen, waar haar vriend aan de Universiteit van Oslo gaat afstuderen. “Als de coronamaatregelen het toelaten wil ik in het voorjaar drie maanden meelopen bij een onderzoeksafdeling of mijn PhD op afstand beginnen. Ik ben me nog aan het oriënteren hoe ik die periode precies ga invullen.”

Catharina Pijls-lezing: De rol van het placebo-effect in de zorg

De uitreiking van de Catharina Pijls Aanmoedigingsprijs voor een excellente masterthesis op het gebied van gezondheidswetenschappen vindt normaal gesproken plaats voor het uitspreken van de Catharina Pijls-lezing. De prijsuitreiking is uitgesteld naar volgend jaar, maar de lezing is donderdag 19 november online te volgen.

Andrea Evers, hoogleraar gezondheidspsychologie aan de Universiteit van Leiden, zal het hebben over de rol van het placebo-effect in de zorg. Het vertrouwen dat de behandelaar uitstraalt, de verwachting die iemand van de behandeling heeft en de eerdere ervaringen van de patiënt: het speelt allemaal mee in hoe effectief een behandeling gaat zijn. Bijwerkingen en risico’s worden minder. Toch is daar in de reguliere zorg weinig aandacht voor. Evers leidt een onderzoeksgroep die onder meer kijkt hoe onze gedachten en gedrag lichamelijke klachten beïnvloeden. Tijdens de lezing zal ze meer over dit onderzoek vertellen.

Aanmelden voor de lezing kan via https://maastrichtuniversity.zoom.us/webinar/register/WN_jI_br7oRT1ec8L3-TfvlMA

De lezing wordt mogelijk gemaakt door de Stichting Catharina Pijls, die in het leven is geroepen om aandacht te vragen voor onderwijs en onderzoek binnen de gezondheidswetenschappen en de ontwikkeling hiervan te stimuleren.

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)