Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Onderzoeker in VS is meer beschermd, kan zich verdiepen, zonder onderwijslast

 Onderzoeker in VS is meer beschermd, kan zich verdiepen, zonder onderwijslast

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Limburgs-Amerikaanse Yvonne Janssen-Heininger gasthoogleraar UM

MAASTRICHT. Ze is de komende drie jaar gasthoogleraar in Maastricht, de stad waar ze studeerde en promoveerde, maar ook de stad die Yvonne Janssen-Heininger (47), geboren en getogen in het Zuid-Limburgse Elsloo, vol overtuiging verruilde voor de Amerikaanse Universiteit van Vermont. “America’s best kept secret.”

Binnenkort wordt ze voorzitter van een reviewpanel van het National Institute of Health. “Een soort Amerikaans NWO dat subsidies uitdeelt aan universiteiten in de VS. Ik ben ervoor gevraagd. Het is een enorme eer en bevestiging van mijn carrière.” Een loopbaan die begon met haar proefschrift over de biochemische afwijkingen in een mijnwerkerslong (silicose). Hiervoor ontving ze in 1994 de Maastrichtse Nutrimprijs en in 1996 de landelijke Jaap Swieringaprijs voor het beste proefschrift op gebied van longziekten. Daarna haalde ze verschillende belangrijke Amerikaanse grants binnen, publiceerde artikelen in toptijdschriften, werd hoogleraar aan de Universiteit of Vermont (UVM), en kreeg wereldwijd aanzien vanwege haar onderzoek naar de biomedische veranderingen bij chronische longziekten als astma, longfibrose, longkanker en COPD (op cel- en moleculair niveau; epitheliale celbiologie).

De komende drie jaar is Yvonne Janssen-Heininger gasthoogleraar in Maastricht in het kader van een partnership tussen de MUMC en Vermont. De instellingen werken al langere tijd samen op het vakgebied van de chronische longziekten (pulmonologie) van prof. Emiel Wouters en wisselen regelmatig PhD- en masterstudenten uit. “Er komt bijvoorbeeld binnenkort een groep van zestien studenten uit Vermont hierheen voor onderwijs”, vertelt ze. De promotie van de Amerikaanse Jen Ather vorige week in Maastricht is een ander een concreet resultaat van het partnership.  “Ik ben hier voor de promotieplechtigheid, een symposium over astma, maar ook voor het uitstippelen van onze samenwerkingsstrategie. We hebben plannen voor gezamenlijke onderzoeksvoorstellen waarvoor we bij de Europese Unie subsidie willen binnen halen. Samen sta je sterker”, aldus de hoogleraar vorige week. Ze wil het partnership graag verder verbreden. “Universiteitsbreed. De Maastrichtse School of Business and Economics is sterk, die van Vermont ook. Ook daar zie ik kansen.”

Uitgeloot

Een wetenschappelijke carrière had ze op haar achttiende niet durven en kunnen dromen. Ze wilde na het atheneum immers niet naar de universiteit. Haar beste vriendinnen kozen in 1984 voor HBO-verpleegkunde en dat leek haar ook wel wat. Ze werd uitgeloot en koos toen maar - “ik moest toch wat” - voor de studie gezondheidswetenschappen in Maastricht. Het eerste half jaar was ze niet bepaald gemotiveerd, maar dat veranderde spoorslags toen ze kennis maakte met biologische gezondheidskunde en het onderzoek. Het was liefde op het eerste gezicht: “Experimenten, ontdekkingen doen die weer nieuwe vragen en nieuw onderzoek oproepen. Het is mijn passie.”

Het lag voor de hand dat ze na haar afstuderen in 1992 ging promoveren. “Ik werd aio bij de vakgroep arbeidsgeneeskunde van Paul Borm. De faculteit was aan het reorganiseren en mijn vakgroep zou worden opgeheven. Er was veel wanorde. Paul kende Brooke Mossman van de University of Vermont. ‘Ga daar maar drie maanden heen’, zei hij.” Die drie maanden werden er vijf. Vervolgens ging ze terug voor een jaar en toen nog een jaar. “Ik heb mijn PhD-onderzoek voornamelijk in Vermont gedaan. Ik richtte me op de moleculaire biologie en die expertise bezat de UM in mindere mate. Het lab, de faciliteiten, alles aan de UVM was en is state-of-the-art. Ik werd en word omringd door toponderzoekers, de werksfeer is heel soepel.”

Homohuwelijk

De staat Vermont - “bij ons ligt een halve meter sneeuw en Lake Champlain is bevroren, een ijsbaan van tweehonderd kilometer” – is “America’s best kept secret”, vindt Janssen-Heininger. Ze woont en werkt in Burlington, op een kleine 500 kilometer ten noorden van New York City, omringd door bergen en gelegen aan dat grote meer. “Ik ben een natuurmens, ik houd van skiën, watersport.” Vermont lijkt in geen velden of wegen op het Amerika dat de Nederlanders kennen van tv, benadrukt ze. “Wij hebben het homohuwelijk, een ziektekostenverzekering voor iedereen, we hebben veel cultuur, denk aan muziek en kunst. En de mensen zijn onafhankelijke denkers met een eigen mening. Ze zijn no nonsens, nuchter, geen bullshit. Dat trok me aan als Nederlandse.”

Na haar promotie wilde ze in Amerika verder met haar onderzoek. “In de VS ben je als onderzoeker meer beschermd. Je kunt je na je promotie verder verdiepen zonder de last van onderwijs of begeleiding van aio’s.” Het werd uiteindelijk opnieuw Vermont. “Ik haalde twee subsidies binnen, publiceerde in hoge impact-tijdschriften en maakte zo heel snel carrière.” Inmiddels had ze haar huidige man leren kennen, een veerbootkapitein op Lake Champlain met wie ze een zoon en dochter heeft, en was terugkeren naar haar roots geen optie meer. “Ik heb nooit heimwee gehad, al mis ik mijn familie. Maar ik kom ieder jaar wel een keer terug. Nu zeker, nu ik gasthoogleraar ben. Ik vind werken in een ander land een enorme verrijking. Ik voel me half Amerikaan, half Nederlander. Ik ben heel direct, draai nergens om heen. Nog altijd schrikt men daar soms van. En ik blijf nuchter, blaas niet hoog van de toren. Ook niet nu ik succes heb. Dat vinden Amerikanen soms vreemd: ‘You need to accept that you’re fantastic’, zeggen ze dan.”

De komende jaren wil Janssen-Heininger een volgende stap zetten in haar onderzoek naar de biomedische veranderingen bij chronische longziekten als astma, longfibrose, longkanker en COPD. “Wij zoeken naar een medicijn om de ziekte op celniveau stop te zetten of zelfs de longen weer te verbeteren. We hebben getest op proefdieren, muizen kunnen we al genezen. Ik hoop de komende tijd een aantal klinische studies te gaan doen. Het doel is om iets voor patiënten te betekenen.”

Dresscode

In één ding blijft ze een meisje uit Zuid-Limburg. De dresscode in Vermont mag dan van trainingsbroek tot Hawaii-shirt zijn (“alles mag”), Janssen-Heininger koopt haar kleren het liefst in Maastricht: mooi en elegant. Haar man kan ook niet meer zonder kledij uit Nederland. Hij is in Zuid-Limburg besmet geraakt met het wielrenvirus en rijdt in de laatste pakjes van de wielerploeg van Sjefke Janssen uit Elsloo door de bergen in Vermont.

 

 

 

 

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)