Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Is de misdaad verminderd met 40 procent? Ik geloof er niets van!”

“Is de misdaad verminderd met 40 procent? Ik geloof er niets van!”

Photographer:Fotograaf: Loraine Bodewes

Debat over strenger straffen in Nederland

MAASTRICHT. Moet Nederland strenger straffen? Ouranos, de faculteitsvereniging van rechten, wijdde er in het kader van het zesde lustrum afgelopen dinsdag een thema-avond aan. Een pittig onderwerp en een mooie gastenlijst. Helaas gooide een brandalarm tot vier keer toe roet in het eten en kwam de paneldiscussie niet van de grond. En strenger straffen? “Laten we beginnen met het vergroten van de pakkans.”

“Heeft er iemand gerookt?” De receptionist van de rechtenfaculteit komt geagiteerd de Statenzaal binnen. De bijeenkomst is nog geen vijf minuten bezig. Avondvoorzitter Frans Weisglas (oud-voorzitter Tweede Kamer) heeft het publiek net bijgepraat over de afmelding van een van de vier panelleden, strafrechtadvocaat Geert-Jan Knoops, als het brandalarm begint te loeien. Twintig minuten later is het eindelijk stil. Weisglas grapt: “Dit is de meest originele bijdrage van de heer Knoops ooit.” Hij stelt de gasten van de avond voor: Klaas Wilting, voormalig woordvoerder van de Amsterdamse politie, strafrechtadvocaat Theo Hiddema en Erik van den Emster, oud-voorzitter van de Raad van de Rechtspraak. De laatste wordt tijdens zijn lezing tot twee keer toe onderbroken door het alarm. Het zit de lustrumcommissie niet mee: ze hebben een jaar aan het programma gewerkt, Knoops komt niet opdagen en dan dat geloei. Weisglas probeert de verloren tijd in te halen, maar zet er wel erg veel vaart achter.

Strenger straffen? Hiddema vindt het een lastige stelling, “pontificaal” en ongenuanceerd. “Welke categorie boeven wordt nu te licht gestraft?” Je moet niet strenger straffen, “het mag”, vindt hij. Ook Wilting spreekt over ‘mogen’.  “Een stevige straf hoort bij een zaak die onveilige gevoelens aanwakkert.” Hij haalt de zaak aan van Goran M. die in 2003 samen met een vriend de 16-jarige Maja Bradaric vermoordde. Onlangs zette het hof in Arnhem zijn tbs met dwangverpleging om in een voorwaardelijke tbs. “Je neemt iemands leven en komt er snel vanaf. Dat beeld heerst in onze maatschappij. Sla iemand bont en blauw en je hoeft alleen maar wat te schoffelen. Je staat al op straat voordat het papiertje van het proces-verbaal is gedroogd. Vind je het gek dat de burger zich niet beschermd voelt?”
Volgens Wilting en Van den Emster, nu plaatsvervangend-rechter, gaat het in eerste instantie om het vergroten van de pakkans. Van den Emster: “Ik heb drie kinderen. We hadden vroeger altijd afspraken over de tijd dat ze thuis moesten zijn. Half twee ’s nachts was half twee ’s nachts. De pakkans was 100 procent; mijn vrouw was altijd wakker. En de kinderen wisten: te laat betekent dat ze de komende drie weken niets te doen hadden in het weekend.”
Wilting: “Criminelen maken een kansberekening. Als de pakkans erg laag is, zoals bij straatroven, inbraken en zakkenrollen, gaan ze er gewoon voor. In het huidige systeem loont criminaliteit”, vindt hij. “We moeten ervoor zorgen dat de hele keten goed gaat werken. De politie moet genoeg mankracht hebben en justitie moet goed berechten.”

Taakstraf
De Nederlandse rechter straft streng genoeg, meent Van den Emster. Hij staaft zijn betoog met een rits cijfers over gedetineerden (Nederland is koploper in West-Europa), misdrijven, aangiftes en in behandeling genomen zaken. “Tussen 2000 en 2011 is het aantal vermogensdelicten met 40 procent afgenomen; moord en doodslag met 20 procent.” Hiddema, later: “U zegt dat de misdaad met 40 procent is gedaald? Ik geloof er niets van! Toen ik in 1975 als strafrechtadvocaat begon, waren er lang niet zoveel kantoren als nu. Het zijn er honderden meer en die hebben allemaal werk. Rara, hoe kan dat?”
Van den Emster is kritisch op de overheid. “We zijn ooit begonnen met een taakstraf als een voorwaardelijk iets bij een gewone straf. Toen zei de politiek: het moet een echte hoofdstraf worden. Nu zegt de politiek weer: nee, je mag niet twee keer achter elkaar een taakstraf uitdelen. En dat terwijl een taakstraf goedkoper en effectiever is dan een celstraf. De recidive is veel lager.”  Nog een voorbeeld. “Dream on baby, zei Fred Teeven in 2009 tegen Albayrak, de toenmalige staatssecretaris van Justitie, die het plan had om gevangenissen te sluiten vanwege dalende criminaliteitscijfers. En nu? Teeven stelt precies hetzelfde voor.” De druk vanuit de politiek op de rechtspraak is toegenomen, meent Van den Emster. Niet alleen door een continue stroom aan beleidsmaatregelen, maar ook door de bemoeienis met de strafmaat van individuele gevallen. Desondanks staan rechters sterk genoeg in hun schoenen om hun eigen oordeel te vellen, zegt Van den Emster. “We houden onze rug recht.” Hiddema: “Iedereen mag een mening hebben, ook politici, maar een rechter beslist. Die denkt toch: ‘Ik doe het zo. Jullie kunnen me wat.’ Ik geloof daarom ook niet in een process by media. Advocaten die dat roepen, hebben het aan zichzelf te danken."

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)