Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Ouderenzorg zit op de verkeerde weg

Ouderenzorg zit op de verkeerde weg

MAASTRICHT. Kwetsbare ouderen opsporen en daarna ondersteunen. Dat leek de geijkte strategie om mensen langer thuis te laten wonen en de zorgkosten in de hand te houden. Niet dus: ouderen schieten er niets mee op en het kost een hoop geld.

Het klinkt overtuigend. Om kwetsbare ouderen langer thuis te laten wonen, moet je ze eerst opsporen, dan bespreek je samen hun problemen en behoeften, en daarna kijk je of daar iets aan te doen valt. Misschien dat extra sessies van een fysiotherapeut nodig zijn, aanpassingen in huis door een ergotherapeut, of hulp om aan buurtactiviteiten deel te nemen. Daarmee hoop je dat ze minder kwetsbaar zijn en de regie over hun leven herwinnen.

Dit is in het kort de opzet van het programma Zorg uit Voorzorg. Het is jaren geleden ontwikkeld door de Hogeschool Zuyd, getest in pilotstudies en voorzien van de belangrijke ingrediënten waar deskundigen het over eens zijn: individuele aanpak, multidisciplinair zorgteam, langetermijnvisie en zelfmanagement. De overheid heeft er miljoenen voor uitgetrokken. De UM heeft het programma geëvalueerd en wat blijkt: het heeft geen enkel effect. Ouderen worden er niet zelfredzamer van, zijn geestelijk niet gezonder en niet socialer dan leeftijdgenoten die geen hulp kregen. Dat terwijl de proefpersonen niet minder maar meer gebruikmaakten van de zorg. En goedkoop is het evenmin: zesduizend euro per persoon. De bevindingen zijn onlangs gepubliceerd in het gezaghebbende vakblad British Medical Journal.

Kortom, we zitten op de verkeerde weg, zegt Ruud Kempen, hoogleraar sociale gerontologie. Dat vindt ook zijn collega Betty Meyboom. Ze is voorzitter van het ZonMw Nationaal Programma Ouderenzorg (NPO) dat in 2008 tachtig miljoen euro uittrok – verdeeld onder UMC’s - voor onder meer projecten als Zorg uit Voorzorg. Naar aanleiding van de UM-evaluatie heeft het NPO een groep onderzoekers bijeengeroepen om alternatieven te bedenken. Te meer omdat onderzoek uit Leiden en Utrecht, dat binnenkort wordt gepubliceerd, vergelijkbare conclusies laat zien.

Waar zit het probleem? Kempen vermoedt dat de groep ‘kwetsbare ouderen’ te gevarieerd is. “We hebben ‘kwetsbaar’ gedefinieerd als ‘de regie op je leven verliezen’. Maar dat levert een heterogene groep op van mensen die ziek zijn, lijden aan eenzaamheid, noem maar op. Ik denk dat we gezondheid, welzijn en gedrag uit elkaar moeten halen als het gaat om kwetsbaarheid. Laat de huisarts zich over de gezondheidsklachten buigen, de gemeente over het welzijn (in de buurt), en de wijkverpleegkundigen over het individuele gedrag.”

Kempen pleit voor een grotere rol van de wijkteams. Waarom? Omdat de wijkverpleegkundigen de ouderen vaker zien dan een huisarts en hen goed kennen, zegt Kempen. "Ze moeten de ouderen helpen om datgene wat ze nog kunnen, intact te houden. Tegenwoordig, niet zelden door de tijdsdruk, heeft zorgpersoneel de neiging om mensen dingen uit handen te nemen. Dat is niet wenselijk. Je moet mensen stimuleren actief te blijven. Dus als ze hun medicatie zelf nog kunnen innemen, dan moet je ze dat vooral laten doen. Al moet je wel toezien dat ze het goed doen. Het probleem is alleen dat er waarschijnlijk duizenden ontslagen gaan vallen in de thuiszorg, waar ook de wijkteams onder vallen.”

Een en ander is afgelopen woensdag (na het ter perse gaan van Observant) besproken op een symposium in de Hof van Tilly, dit naar aanleiding van de evaluatiestudie. Op deze studie is onderzoeker Silke Metzelthins na het symposium gepromoveerd.

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)