Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Sportpsychologie: geloven dat je de wereld aan kunt

Sportpsychologie: geloven dat je de wereld aan kunt

Photographer:Fotograaf: Loraine Bodewes

MAASTRICHT. Je loopt hard, je loopt heel graag hard, je doet zelfs mee aan wedstrijden, maar als puntje bij paaltje komt gaat het mis: dan is die ene tegenstander die jou altijd verslaat, je toch weer te slim af. Wanneer je hem al bij de start ziet, zinkt de moed je in de schoenen. Daar is dus iets aan te doen, zeggen de Vlaamse sportpsychologen Bert De Cuyper en Johan Pelssers. Je kunt niet alleen je lichaam maar ook je mentale kracht trainen.

Motivatie, geestelijke weerbaarheid, ‘moraal’ zoals ze in de wielrennerij zeggen, is niet iets dat je overkomt. Aanstaande maandag geven De Cuyper en promovendus Pelssers (Katholieke Universiteit Leuven) op uitnodiging van UM-sport een lezing over psychologische factoren in de sport. Pelssers: “Het gaat om het gevoel van controle, het gevoel dat jij de baas bent over je gedrag en de uitkomst ervan. Mensen hebben drie psychologische basisbehoeften: autonomie, competentie en verbondenheid met anderen. Je wilt het gevoel hebben dat je gedrag je eigen keuze is, dat je effectief bent in dit gedrag – dus in de sport: winnen, of een persoonlijke record halen – en dat anderen je daarin steunen. Als kind leer je dat al, je huilt en je moeder geeft je de borst; je probeert de wereld zo te manipuleren dat je behoeften vervuld worden. Zo oefen je controle uit, en dat gevoel heeft een gunstige invloed op je motivatie en welzijn”

In de sport begint het bij de ervaring dat je er goed in bent. In staat zijn tot steeds moeilijkere oefeningen, wedstrijdjes winnen. “Dan ga je het leuker vinden, de motivatie om te sporten neemt toe.”

Probleem is alleen dat sport meestal competitie betekent, en atleten willen allemaal hetzelfde: winnen. “Wanneer je sterk presteert, met je tegenstanders speelt, voel je dat jij controle hebt. Dat verhoogt je zelfvertrouwen en leidt soms tot een flow-ervaring. Maar als je denkt dat het mis gaat, denkt – of ziet - dat je tegenstander beter is, dan heb je geen controle. Dat kan tot emoties als stress en angst leiden. Die emoties beïnvloeden op hun beurt de prestatie weer. Word je moedeloos, geef je het op?”

Er zijn technieken om met die emoties om te gaan, om stress te verminderen, en daar komt de sportpsychologie om de hoek kijken. “Mindfulness is een van die technieken: het loslaten van controlerende emoties en gedachten, leven vanuit het hier-en-nu-perspectief. Of inbeelding, je een positieve prestatie op voorhand in het hoofd prenten. Een Nederlandse hardloopster, Ellen van Langen, had de gewoonte om van tevoren alle scenario’s mentaal te doorlopen, wie wanneer zou aanvallen. Weten wat er op haar pad kon komen en hoe ze daar op zou reageren, dat gaf een gevoel van rust. Daar krijg je zelfvertrouwen van en dat bepaalt weer voor een groot deel je doorzettingsvermogen.”

Maar de sportpsychologie kan niet alles oplossen, waarschuwt Pelssers: “Van een ezel maak je geen renpaard. Ik fiets wel eens met een goede vriend in de heuvels; hij zet aan en is weg, en dan roept-ie waar ik blijf met al mijn wetenschappelijke inzichten. Maar het verschil in competentie is gewoon te groot, hij klimt veel beter dan ik. Als het verschil kleiner is, heeft onze methode wel zin. Ben je aan elkaar gewaagd, dan kan het doorzettingsvermogen net het verschil uitmaken tussen winst en verlies.”

Dit soort motivatietechnieken, zegt Pelssers, werkt voor iedereen, ook in andere dan sportsituaties. “Het gaat om positief denken over jezelf en wat je kan, geloven dat je de wereld aan kunt, en stress relativeren wanneer dat niet zo is. Dan kun je ook je zenuwen de baas als je een voordracht moet houden.”

 

 

 

 

 

Maandag 14 april, aula Tongersestraat 53, 19.00 uur; €3 of 5, zie website UM-sport

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

2017-03-07: Bram Keller
Geachte mevrouw/meneer,

Ik doe aan sport(judo,hardlopen,zwemmen en zelfs yoga)
Maar mijn probleem is dat ik geen goed gevoel hier van krijg.Het zou toch na 20-30 min. een stofje aanmaken waar je gelukkig van word?
Als ik eenmaal aan het sporten ben ik alleen maar met doorzetten bezig het is weinig genieten.Het enige wat ik leuk vind en dat gaat wel is dat als ik thuis kom heb ik een klein voldaan gevoel.Dat vind ik wel leuk.
Kunt u mij helpen?(ik ben wel een psychiatrisch patient met o.c.s. en psychosegevoeligheid ).
Zou u in ieder geval willen reageren op deze mail ook al wilt u geen advies geven ? Dan even goeie vrienden! Succes met u werk! Gr aan Belgie.
Bij voorbaat dank.
Vriendelijke groeten ,
Bram Keller
Breda
2017-03-08: Wammes Bos
Beste Bram,
wij van Observant kunnen je niet helpen maar misschien kun je contact opnemen met de onderzoekers die in het artikel worden genoemd. Het valt te proberen via de website van de Leuvense universiteit.
vr. groet,
Wammes Bos

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)