Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

‘Hollanders’ in insulinde

‘Hollanders’ in insulinde

Photographer:Fotograaf: Universitas Gadjah Mada/ Fokke Fernhout

Fokke Fernhout, hoofddocent grondslagen en methoden van het recht aan de Maastrichtse rechtenfaculteit, doet verslag vanuit Indonesië. Hij werkt de komende weken als ‘visiting professor’ aan de Universitas Gadjah Mada, een Indonesische staatsuniversiteit in Yogyakarta. Hoe ziet het alledaagse leven eruit? Welke spannende, grappige en mooie dingen maakt hij mee? 

De koloniale tijd heeft zijn sporen achtergelaten in Indonesië. De infrastructuur, de architectuur, de taal en soms zelfs de keuken kunnen onmiskenbaar Nederlands zijn. Het is het werk van vele generaties bekende en vooral onbekende Nederlanders. Wie kent nog mevrouw Van Bronkhorst? Ze bedacht honderd jaar geleden een rundvleesstoofpotje dat nu nog in Indonesische eethuisjes als brongkos kan worden besteld.
Terwijl architectuur en infrastructuur danig in verval zijn, zijn de sporen in de taal ook door slecht onderhoud niet meer uit te wissen. Duizenden woorden in het Indonesisch en Javaans zijn in feite onvervalst Hollands. Soms is dat meteen duidelijk (ritsleting, stopkontak), soms is enig nadenken vereist (het Javaanse piet staat voor fiets). Dat nadenken leidt dan weer tot verrassende inzichten, want het mysterieus erotische zinnetje toples di taplak blijkt slechts uit te drukken dat de stopfles op het tafellaken te vinden is.
Wie het over taal heeft, heeft het ook over het recht. Recht kan immers niet zonder taal. Indonesiërs spreken niet alleen een taal met oneindig veel herkenningspunten voor Nederlanders, maar zij hebben ook hun denkwereld geordend met de concepten van het Nederlandse recht. Toen bij de onafhankelijkheid ervoor werd gekozen het Nederlandse recht te handhaven (Art. II overgangsbepalingen Grondwet 1945), werd een land gecreëerd dat in het denken over recht en staat moeilijk van Nederland te onderscheiden is. Privaatrecht, strafrecht, bestuursrecht, faillissementsrecht, constitutioneel recht, het lijkt net of je thuis bent gebleven. Een Indonesische verdachte die zich beroept op "nietigheid van de dagvaarding" omdat "het legaliteitsbeginsel" niet in acht is genomen spreekt wat mij betreft verstaanbaarder Nederlands dan Nederlandse politici die zich beklagen over de godsdienstvrijheid.
Zo bezien zijn er 260 miljoen Nederlanders meer dan we altijd gedacht hadden. Maar zoals Groningers nooit iets van carnaval zullen begrijpen, zo valt de Nederlandse jurist in Indonesië van de ene verbazing in de andere. Het dagelijkse leven van Indonesische "Hollanders", bijvoorbeeld op de juridische faculteit, blijkt soms verrassend anders te zijn.  Gelukkig hebben we het Nederlands nog voor een één-op-één-beschrijving van wat er in Indonesië gebeurt, want dat voordeel blijft: in wezen denken Indonesiërs en Nederlands hetzelfde. Alleen doen ze het daar een beetje anders. 

Fokke Fernhout

 

Voortbouwend op een project van Mundo (Maastrichts Centrum voor internationale samenwerking in academische ontwikkeling) met de Universitas Gadjah Mada, een Indonesische staatsuniversiteit in Yogyakarta is er een ‘double degree programma’ van vier jaar opgezet waarbij Indonesische studenten twee jaar in Indonesië en twee jaar in Maastricht studeren.
Fokke Fernhout promoot het programma in Indonesië. Bovendien is hij er twee maanden per jaar ‘visiting professor’. Hij geeft er les aan Indonesische studenten. "Dat is verschrikkelijk leuk en spannend, vooral omdat hier niets gaat zoals je dat gewend bent."

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: