Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

En Sinterklaas dan?

En Sinterklaas dan?

Nu bijna elke gemeenteraad, elk schoolbestuur en ieder feestcomité niet zonder bitter gekrakeel een standpunt hebben ingenomen inzake de zaak Zwarte Piet, nu de geachte afgevaardigde de heer Wilders een wet in het vooruitzicht stelt die Piets zwartheid verheft tot onvervreemdbaar erfgoed, nu kan ik niet langer mijn standpunt voor mij houden. Lang meende ik als verouderend antropoloog/socioloog mijzelf te zeer te kijk te stellen als niet ter zake doende oudgediende. Laat ik beginnen met de mijns inziens grootste denkfout in deze affaire. Een vaste eigenschap van veel mythische verhalen die in feesten, plechtigheden, films, volksgebruiken en wat niet al uitmonden, is de aanwezigheid van de dubbelpersoon. Geen Heer Bommel zonder Tom Poes, geen Romeo zonder Julia, geen komiek zonder aangever. Ik zou dit stukje kunnen vullen met voorbeelden van tweelinggestalten die samen één persoon vormen. Zwarte Piet bestaat niet zonder Sinterklaas. Ze vullen elkaar aan. In Nederland zijn zij een allochtoon duo. Een zwarte jongeman in een renaissancepakje en een blanke Spaanse bisschop in vol ornaat. Beiden geven en straffen op hun eigen manier. Zij brengen vreugde in donkere dagen en wisselen ernst en luim af. Wie aan de idee van Zwarte Piet morrelt, verandert vanzelf de positie van Sinterklaas.

Stel nu eens dat ik net zo kritisch over Sinterklaas zou zijn als de bestrijders van rassendiscriminatie zich in onze tijd uitlaten over diens zwarte medewerker. Wat blijft er dan over van de goedheiligman? Een hoog opgeleide blanke bejaarde die een beroep uitoefent dat niet van smetten vrij is. Ik wijs er bijvoorbeeld op dat de grijsaard niet schroomt om bij voortduring kleine kinderen op schoot te nemen. Kinderen die geen snoepgoed van vreemden behoren aan te nemen. Ook tuchtiging is niet uitgesloten. Zo naar Sinterklaas kijken willen we toch niet. Dat gebeurt echter als afzonderlijke elementen van de 5-december-mythe worden benadrukt. Wie de twee heren ieder voor zich bekijkt als bestaande mensen, eindigt met het gekrakeel dat nu aan de gang is. 

Toch zal de mythe transformeren. Veel elementen ervan zijn niet alleen aanstootgevend, maar ook uit de tijd. De roede, de gard, marsepein en harlekijn: niet in de supermarkt voorradig. In Amerika is Sinterklaas omgebouwd tot Santa Claus met zijn bizarre folkloristische entourage. Misschien moeten we hem een kans geven, dan blijft het nog lang gezellig in december.

Hans Philipsen

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)