Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Studenten kiezen voor het eerst eredoctor

Studenten kiezen voor het eerst eredoctor

MAASTRICHT. Vier eredoctoraten zullen er bij de komende dies natalis worden uitgereikt. Opvallend: de helft daarvan is niet voor wetenschappelijke maar voor maatschappelijke verdiensten, Frans Timmermans en Wikipedia-oprichter Jimmy Wales. En nog een novum: die laatste is door studenten genomineerd.

Met deze keuze krijgt het door rector Luc Soete ingezette nieuwe beleid rond de eredoctoraten een krachtig vervolg. In 2013 was het DSM-topman Feike Sijbesma die voor het eerst na ruim twintig jaar een eredoctoraat ontving voor andere dan wetenschappelijke verdiensten. Al die tijd was deze universiteit wars geweest van zogenoemde ‘maatschappelijke’ eredoctoraten. De laatste van dat genre werd in 1989 uitgereikt aan de Zuid-Afrikaanse anti-apartheidsactivist dominee Beyers Naudé. Dit op basis van de formule “zeer uitzonderlijke verdiensten in het algemeen”, die toen nog als tweede grondslag voor een eredoctoraat bestond. De toenmalige bestuursvoorzitter Loek Vredevoogd zag dat knarsetandend aan en stelde vervolgens alles in het werk om het maatschappelijke of politieke eredoctoraat onmogelijk te maken door de redenen voor toekenning aanzienlijk te vernauwen. Dit mede om een fiasco als dat bij de Universiteit Utrecht onmogelijk te maken. Daar was aan Winnie Mandela een eredoctoraat gegeven terwijl niet veel later bleek dat ze een knokploeg steunde die niet terugdeinsde voor verregaande mishandeling en zelfs moord. En met wetenschap had Winnie weinig uitstaande gehad.

Maar Vredevoogd wist niet iedereen binnen de UM te overtuigen; er kwam dus een compromisformule die nog altijd geldt: “Iemand, die in wetenschappelijk, cultureel of maatschappelijk opzicht direct dan wel indirect een zeer uitzonderlijke bijdrage heeft geleverd aan het wetenschappelijk onderwijs en onderzoek.” Daarmee was het moeilijker maar kennelijk niet onmogelijk geworden anderen dan wetenschappers te eren. Zie Sijbesma, en zie nu ook Eurocommissaris Frans Timmermans en Wikipedia-oprichter Jimmy Wales.

Daarbij blijkt de rol van het college van bestuur, en met name van de huidige rector magnificus, doorslaggevend. Soete hecht sterk aan de maatschappelijke verankering en uitstraling van de universiteit; eredoctoraten ziet hij als een passend instrument daarbij.

De invloed van de UM-bestuurders op de eredoctoraten is dit jaar nog groter dan anders. Soete zelf is erepromotor van Jimmy Wales, die door de studenten uit de universiteitsraad is voorgedragen; ook dat laatste is nieuw aan de UM. De naam Frans Timmermans is zelfs als zodanig door Soete bij de faculteit cultuur- en maatschappijwetenschappen gedropt, waar vervolgens prof. Sophie Vanhoonacker (Administrative Governance) is benaderd om erepromotor te zijn. Later is dat uitgebreid naar de rechtenfaculteit (mensenrechten) en prof. Aalt Willem Heringa. Beiden hebben in het verleden met Timmermans te maken gehad.

Timmermans wordt geëerd, zegt Vanhoonacker, “omdat hij als een der weinige Nederlanders zijn nek durft uit te steken voor Europa, en voor zijn niet-aflatende pogen om aan de burgers uit te leggen waarom Europa belangrijk is”.

Van studentenkandidaat Jimmy Wales kan allicht meer dan bij Timmermans worden volgehouden dat hij een ‘bijdrage heeft geleverd aan onderwijs en onderzoek’. Zie de redenen die de studenten zelf aanvoeren: “Jimmy Wales heeft een platform opgericht dat het leven van studenten voor een groot deel heeft veranderd. Een studieomgeving zonder deze bron van informatie is niet meer voor te stellen.” 

De studentenkandidaat wordt waarschijnlijk een traditie, verklaart rector Soete desgevraagd. Hij deed het idee ervoor op bij de Universiteit Hasselt, waar de studentenraad onlangs een kandidaat voor een eredoctoraat mocht voordragen. Soete: “Ik heb dat hier ingebracht, de studenten in de U-raad hebben vier kandidaten genoemd van wie Wales de nummer een was.”

Naast Timmermans en Wales, worden ook de wetenschappers Michelle Craske (genomineerd door de faculteit psychology en neurowetenschappen) en Wolfgang Wahlster (door de faculteit Humanities & Sciences) onderscheiden met een eredoctoraat.

Craske (1959, Tasmanië), hoogleraar psychologie en psychiatrie aan de universiteit van Californië, heeft vernieuwend onderzoek gedaan op het gebied van exposure-behandelingen, zegt prof. Anita Janssen. Dat zijn behandelingen waarbij patiënten met een angststoornis steeds intensiever worden blootgesteld aan datgene waar ze bang voor zijn.

“Volgens het oude model was het een kwestie van blootstellen en wachten totdat de angst zakte”, zegt Janssen, hoogleraar experimentele psychologie. “Craske heeft laten zien dat het mechanisme veel meer cognitief van aard is, dat patiënten ervan overtuigd moeten raken dat hun overtuigingen niet kloppen, dat spinnen bijvoorbeeld niet aanvallen en bijten. Om de aannames van de patiënt te ontkrachten stelt Craske daarom ook veel meer vragen vooraf en tijdens de behandeling. Inmiddels is wel aangetoond dat de therapie op deze manier beter werkt.”

Wolfgang Wahlster (1953), voorgedragen door het departement kennistechnologie, is hoogleraar computerwetenschappen aan de Saarland Universiteit en wetenschappelijk directeur van het Duitse onderzoekscentrum voor kunstmatige intelligentie. Hij heeft vele artikelen geschreven en acht boeken over ‘taaltechnologie’ en intelligente user interfaces, het uiterlijk (op het beeldscherm) van software.

Wahlster heeft al een waaier van prijzen op zijn naam, inclusief twee eredoctoraten (van de universiteiten van Linköping en Darmstadt) en de prestigieuze German Future Award in 2001.

Wammes Bos, Maurice Timmermans

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)