Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Geen bewijs dat hoge straf rechtvaardigt

Geen bewijs dat hoge straf rechtvaardigt

Photographer:Fotograaf: archief 1Limburg

Maastrichtse jurist Jacques Claessen over Meijelse strafzaak

MAASTRICHT. De vader gooide uit pure woede een stoel naar de rechter, de sociale media ontploften en de rechter werd bedreigd. Vorige week kreeg de Poolse automobilist die een tweejarig meisje en haar grootouders in Meijel doodreed, geen celstraf van vijftien maanden zoals het OM eiste, maar een werkstraf van 120 uur. De Maastrichtse jurist Jacques Claessen, gespecialiseerd in straf(proces)recht, snapt de frustratie van de ouders, maar wijst erop dat er geen bewijs is dat een hoge straf rechtvaardigt.

Wil de rechter in dit soort verkeerszaken een andere straf op kunnen leggen, dan moet bewezen kunnen worden dat sprake is van “verwijtbare grove onvoorzichtigheid”, legt Claessen uit. “In de zaak Meijel lijkt daar geen sprake van. De man had niet gedronken, geen drugs gebruikt en was niet aan het bellen. Wel zijn er getuigen die zeggen dat hij veel te hard reed. Maar los van het feit dat die snelheid heel moeilijk te schatten is, weten we uit rechtspsychologisch onderzoek dat getuigenverklaringen vaak onbetrouwbaar zijn.” Uit forensisch onderzoek komt geen precieze snelheid, de dader zou op het moment van het ongeval tussen de 76 en 124 km per uur (80 km was toegestaan) hebben gereden.

“Had een hoge straf wel genoegdoening bij de nabestaanden opgeleverd?”, vraagt Claessen zich hardop af. “Waarschijnlijk niet. Slachtoffers verwachten dat ze na de rechtszaak en een flinke straf de zaak kunnen afsluiten. Maar meestal begint het dan pas. Verwerken doe je niet in de rechtszaal, dat is een innerlijk proces.” Vergeven kan hierin een belangrijke rol spelen. “Je vergeeft niet alleen voor de dader, maar vooral ook voor jezelf. Wie kan vergeven, zal het leven veel makkelijker weer kunnen oppakken. Mensen die verbitterd raken, vinden geen enkele straf hoog genoeg en kunnen vaak niet meer verder, ze hebben, zoals ze vaak zelf zeggen, levenslang.” Het is volgens Claessen overigens volstrekt begrijpelijk wanneer vergeving op dit moment nog niet aan de orde is in de Meijelse strafzaak. Bij delicten met ernstige gevolgen kan het jarenlang duren voordat daarvoor ruimte ontstaat, soms gebeurt het nooit.

Claessen wijst op de uitspraak die de moeder na het vonnis in de media deed: “Hij heeft nooit zijn excuses aangeboden, nooit de moeite genomen om ons te benaderen, nooit berouw getoond en nooit de waarheid gesproken.” Hier komt wat hem betreft het ‘herstelrecht’ (dat onderdeel kan zijn van het strafrecht) in beeld waarbij dader en slachtoffer met elkaar om de tafel gaan zitten en vergelding plaats maakt voor een oplossing van het conflict en eventueel verzoening. “Je hebt er natuurlijk twee partijen voor nodig, alles is op basis van vrijwilligheid. Het vraagt empathisch vermogen van beide kanten, bovendien moet de dader verantwoordelijkheid willen nemen voor wat hij heeft gedaan. Ik weet niet waarom de automobilist nooit contact heeft opgenomen met de ouders. Uit schaamte, uit angst, of omdat hij vindt dat hij niet schuldig is? In Maastricht kennen we al sinds 1999 bemiddeling in strafzaken, elders in het land lopen op dit moment enkele proefprojecten met mediation. Onze ervaring is dat de dader soms pas tijdens het gesprek echt berouw krijgt, juist omdat de confrontatie met het slachtoffer of de nabestaanden veel heftiger is dan die met de rechter - die laatste is tijdens de zaak meestal zakelijk en begripvol. Het doet slachtoffers in veel gevallen goed om de dader te spreken. Ze kunnen hun woede en angsten kwijt. Berouw en excuses kunnen vergeving makkelijker maken. Soms krijgen ze zelfs medelijden met het slachtoffer. Bijvoorbeeld als het gaat om een drugsverslaafde die in hun huis heeft ingebroken. Ze zien hoe ziek zo iemand eigenlijk is. Herstelrecht en bemiddeling kan gelukkig op ieder moment, ook wanneer de veroordeelde in de gevangenis zit of er al weer uit is. Er is maar een ding nodig: beide partijen moeten er aan toe zijn. ”

 

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)