Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Niet-weten

Niet-weten

Photographer:Fotograaf: Loraine Bodewes

Marcel (21): “Ik studeer geneeskunde. Het komt regelmatig voor dat ik, na het bestuderen van een ziekte, ervan overtuigd ben er zelf aan te lijden. Ondanks mijn klachten zegt mijn huisarts steeds dat er niets aan de hand is. Toch blijf ik me zorgen maken. Wat kan ik doen?”

Ingrid: Lichamelijke klachten krijgen nadat je over een ziekte hebt gelezen, komt bij ongeveer één op de drie geneeskundestudenten wel een keer voor. In de onderzoeksliteratuur wordt dit het medische studentensyndroom genoemd. In de klinische psychologie heten jouw klachten hypochondrische klachten. Je bent bang voor een ernstige ziekte en je gedachten spelen hierin een cruciale rol.

Dat werkt zo. Normale lichamelijk sensaties veroorzaken angstige gedachten. Voel je bijvoorbeeld iets in je hartstreek, dan zie je dat als een voorbode voor een hartinfarct. Je zult dat eerder doen als je kennis hebt over hartfalen, vandaar dat juist geneeskundestudenten de neiging hebben een link te leggen tussen lichamelijke gewaarwordingen en ziekten. Omdat je er dus vanuit gaat dat er iets goed mis is, word je gespannen waardoor je alleen maar meer verschijnselen krijgt. Het zweet breekt je uit. Dit zie je dan als bewijs voor je aankomende hartinfarct. Het gevolg is dat je het waarschijnlijk rustig aan zult doen. Je gaat bijvoorbeeld minder of zelfs helemaal niet meer sporten. Dat leidt weer tot een slechtere conditie waardoor je hart sneller gaat kloppen als je een keer wel in beweging komt. En zo is de cirkel rond. Door het vermijden van inspanning houd je je klachten in stand.

Wat kun je doen om de vicieuze cirkel te doorbreken? Neem je angstige gedachten onder de loep en onderwerp ze aan een onderzoek. Wat zijn je bewijzen voor en tegen het hebben van de gevreesde ziekte? Zijn er andere verklaringen mogelijk? Zo kan vermoeidheid betekenen dat je iets onder de leden hebt, maar het kan net zo goed het gevolg zijn van een paar avonden doorzakken of te veel hooi op je vork. Daag je denken uit. Probeer verder het vermijden van inspanning en het zoeken naar geruststelling een halt toe te roepen. Op korte termijn zorgt het bezoek aan de huisarts er wel voor dat de angst afneemt, maar op lange termijn heeft het geen enkel effect. Ook jezelf geruststellen door je lichaam voortdurend te controleren heeft hetzelfde korte termijn effect. Even is er opluchting als je geen knobbeltje, bobbeltje of vlekje hebt opgespoord. Op den duur kan het knijpen en duwen echter zorgen voor pijn, irritatie en vlekken wat weer geïnterpreteerd zal worden als bewijs voor de ziekte.

De uitdaging is om met niet-weten om te gaan. Het krijgen van absolute zekerheid over ziekte en gezondheid is vrijwel onmogelijk. “Zekerheid is prachtig, maar ze maakt de wereld kleiner”, zegt de Vlaamse publicist en hoogleraar Rik Torfs in zijn pleidooi voor onzekerheid in Trouw van 8 november. “Zekerheid verarmt gedachten, verlangens en gevoelens. Daarom moeten we durven kiezen voor onzekerheid.”

Ingrid Candel    

 

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)