Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Hij durfde de gebaande paden te verlaten”

“Hij durfde de gebaande paden te verlaten”

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts/Simone Golob

Jos Uiterwijk geïnspireerd door Alan Turing

De Brit Alan Turing is de grondlegger van alles waar Jos Uiterwijk, universitair hoofddocent bij het Department of Knowledge Engineering, zich dagelijks mee bezighoudt. Hij stond aan de wieg van de moderne informatica en kunstmatige intelligentie. Daarnaast is hij bekend van het kraken van de Enigma-code in de Tweede Wereldoorlog en de machine en test die zijn naam hebben gekregen.

Turing (1912-1954) stierf lang voordat Uiterwijk begon te studeren, maar toch heeft de Engelsman diens carrière beïnvloed. “Ik ben van huis uit chemicus. In 1984 ging ik in Twente promoveren in de theoretische chemie. Daar besloot ik ook informatica te studeren en kwam voor het eerst in aanraking met Turings gedachtegoed. Dat vond ik zo machtig interessant. Hij durfde de gebaande paden te verlaten. Dat controversiële, dat sprak me aan. Toen ik voor de keus kwam te staan of ik verder zou gaan in de chemie of de informatica hebben zijn publicaties me over de streep getrokken.”

Turing was zijn tijd ver vooruit. In de jaren dertig hield hij zich bezig met de vraag ‘kunnen machines denken?’. “Een ongehoorde vraag in die tijd. Mensen stonden er niet voor open. De hersenen lieten zich toch niet zomaar in een rekenmodelletje vangen? Een machine kan wat je erin stopt. Ook was hij de eerste die computerspelen voorstelde als onderzoeksdomein voor kunstmatige intelligentie, een gebied waar ik sinds 1990 nog steeds onderzoek op doe. Later ging men zijn werk pas echt waarderen en werd de Universele Turingmachine de basis van de moderne computers. Zelflerende programma’s vinden we inmiddels heel normaal.”

Om te testen of computers kunnen denken, ontwikkelde Turing de Turing-test. Hierbij stelt een jury vragen aan twee kandidaten die niet te zien zijn. Eén is een computer, de ander een mens. Als de jury aan de hand van de antwoorden niet kan ontdekken wie de computer is, is de test geslaagd. “Tot nu toe is dat nog niet gebeurd, maar we komen steeds dichterbij. Als de vragen zich op een specifiek onderwerp richten, kan de jury het verschil tussen mens en machine al niet meer zien. Turing dacht zelf dat we rond het jaar 2000 zo ver zouden zijn. Ik denk dat het binnen tien tot vijftien jaar zal lukken, dus dan zat hij er nog niet zo ver naast.”

Turing werd niet oud, hij pleegde in 1954 zelfmoord. Twee jaar daarvoor was hij gearresteerd wegens homoseksuele handelingen, in die tijd verboden in Groot-Brittannië. Hij kreeg de keus tussen een langdurige gevangenisstraf of chemische castratie en koos voor het laatste. “Een paar jaar geleden is hij gerehabiliteerd en heeft de Britse regering uitgebreid haar excuses aangeboden voor wat ze hem hebben aangedaan.”

Uiterwijk had graag eens met hem gepraat. “Ik vraag me af welke revolutionaire ideeën we zijn misgelopen, doordat hij zo jong stierf. Veel van zijn (uitgekomen) voorspellingen deed hij ver van tevoren, dus ik zou hem willen vragen: waar staan we over 100 jaar?”

In deze serie vertellen wetenschappers over de persoon die hen het meest heeft geïnspireerd

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)