Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Het lot van het individu

Het lot van het individu

Wie: Georgi Verbeeck, historicus en hoofddocent bij Fasos; dit jaar als fellow verbonden aan het Netherlands Institute for Advanced Studies in Wassenaar

Boek: Disgrace (In ongenade)  van J.M. Coetzee (1999)

Voor wie: studenten cultuur- en maatschappijwetenschappen en geschiedenis

 

“Wat mij vooral boeit in Disgrace is de menselijke maat in de geschiedenis, het lot van een individu dat met zichzelf in het reine wil komen, het individu dat worstelt met schuld.”
De blanke professor David Lurie geeft les aan de Universiteit van Kaapstad en wordt beschuldigd van een onbetamelijke relatie met een studente. De universiteit schorst hem. “Hij verdedigt zich niet, hij laat zich gewoon wegsturen. Hij vertrekt vervolgens naar zijn dochter waar ze worden overvallen door drie zwarte mannen; hij wordt opgesloten, dochter Lucy wordt verkracht. Vervolgens worstelen beiden met de vraag of ze het recht hebben om zich als slachtoffer te profileren. De rollen zijn omgedraaid in de post-apartheid samenleving, en mogen mensen die in het verleden behoorden tot de daders zich nu wel slachtoffer voelen?” Als David Lurie een van de vermeende daders opzoekt, vertelt Verbeeck, wordt hij geconfronteerd met de onmogelijkheid om als blanke het recht op te eisen. Het is de consequentie van de nieuwe maatschappelijke context. Maar hoever ga je daarin mee?”
“We zien in Disgrace dat de wereld niet zo zwart-wit is als deze lijkt, met aan de ene kant slechte en aan de andere kant goede mensen; de werkelijkheid is veel complexer. Kijk naar het individu, naar één mens, naar ene David Lurie. Het boek moedigt studenten aan na te denken over de verhouding tussen goed en kwaad. Maar, waarschuwt hij, “we moeten niet doorslaan in relativisme en terechtkomen in een grijs gebied waarin niemand meer schuldig is.”
De Zuid-Afrikaanse schrijver Coetzee, “een blanke liberaal die erg kritisch was over het apartheidsregime”, is sinds een paar jaren Australisch staatsburger en volgens Verbeeck een van de vele hoogopgeleide blanke mannen die zich in de Zuid-Afrikaanse post-apartheid-samenleving ongemakkelijk voelde. “Na de nieuwe verdeling tussen blank en zwart, voelden veel blanken zich geslachtofferd.”
“Er zitten twee lagen in de roman: die van het individu en die van Zuid-Afrika, van het einde van de apartheid tot nu.”
Door de “eenvoud en het ongecompliceerde karakter” is Disgrace makkelijk te lezen. Het boek is verfilmd in 2008, met John Malkovich in de hoofdrol, maar de film is volgens Verbeeck niet in staat om de bittere sfeer in het boek weer te geven.
Verbeeck leest graag en veel, “vooral academische literatuur”. Hij is liefhebber van romans over politiek en historie, en in het bijzonder over hoe mensen worstelen met trauma’s en hoe ze proberen het verleden te verwerken.

 

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)