Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

(On)gelijkheid van kansen

(On)gelijkheid van kansen

Medewerkerscolumn

Toen connecties en afstamming nog allesbepalend waren en dientengevolge weledel hooggeboren snotneuzen fraaie posities kregen zonder iets gepresteerd te hebben heette het: ‘het verstand komt met het ambt’. En anders kwam de wijsheid wel met de jaren. Nu waren mijn voorvaderen voor zover bekend allemaal metselaar of metselaarsknecht en connecties hadden ze ook al niet, dus de strijd om gelijke kansen heeft me altijd aangesproken. Maar nu ik intussen meer jaren vergaard heb dan een kerstboom ballen, is niet de wijsheid op mij neergedaald maar heeft de twijfel toegeslagen. Soms krijg ik zelfs pijn in mijn kuiten als het weer eens over (on)gelijke kansen gaat. Let maar op. Kansen worden vastgesteld op basis van de waarschijnlijkheidsrekening. Inderdaad: dobbelen. Na een groot aantal worpen moeten er praktisch evenveel zessen als enen, tweeën, drieën enz. bovengekomen zijn. Is dat niet zo, dan wordt niet de conclusie getrokken dat de waarschijnlijkheidsrekening niet klopt maar dat de dobbelsteen niet deugt. De theorie wordt dus niet aan de observatie getoetst, maar omgekeerd.

Doch waarom zou de werkelijkheid probabilistisch moeten zijn? God doesn't gamble, meende Einstein, en als het om sport gaat denken we kennelijk ook zoiets. Op zijn dobbelsteens gedacht zou na een groot aantal krachtmetingen iedereen ongeveer even vaak gewonnen als verloren moeten hebben. Maar als iemand relatief vaak wint dan spreken we van talent, motivatie, mentaliteit enzovoort. Niet van ongelijke kansen. Gaat het echter om de maatschappelijke carrière, dan geldt, bijvoorbeeld, het feit dat vrouwen veel minder topbanen krijgen dan mannen, weer wel als bewijs voor kansenongelijkheid. Er zijn echter in Nederland nogal wat vrouwen die zeggen helemaal geen topbaan te hoeven en tevreden te zijn met een paar dagen werk per week. Dan is er ook nog wat tijd voor leuke dingen en de kinderen, redeneren zij. Moeten dezulken aangezet worden tot een andere houding? Ja, roepen militante feministen, maar ik weet het niet. Wel weet ik dat meer liefhebbers het aantal topbanen echt niet vergroot. If everybody stands on tiptoe, no one sees any better; wel krijgt iedereen pijn in de kuiten. Kortom, (on)gelijkheid van kansen doet er alleen maar toe als er om iets geconcurreerd wordt, maar als er meer concurrenten komen, blijft aantal winnaars en bijna-winnaars gewoon gelijk en moet dus het aantal teleurgestelden toenemen. Geroep om gelijke kansen betekent daarom meer competitie en dus ook meer verliezers. Lijkt u dat wat? Ik heb mijn twijfels.

Nico Baakman, universitair docent politicologie

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: