Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Jan met de Kaak

Jan met de Kaak

Photographer:Fotograaf: Loraine Bodewes

Na in korte tijd drie drukke tentoonstellingen te hebben bezocht, werd het tijd om met een bezoek aan bijna lege museumzalen vol a-dynamische kunst en slow art weer tot rust te komen. Mijn keus viel op Museum De Lakenhal te Leiden. Statig oud gebouw met een imponerend trappenhuis. Nergens spierwitte zalen. Vaak mooie tentoonstellingen met een Leidse aanleiding. In de expositiegalerij hangt deze maanden Een deftige parade. Rudi Fuchs, befaamd, maar nu gepensioneerd museumdirecteur van onder andere het Stedelijk Museum Amsterdam, selecteerde in het depot van de Lakenhal achtentwintig portretten uit de drie eeuwen die aan de opkomst van de fotografie voorafgingen. Nette lieden die de bezoeker frontaal of zijdelings, zelfbewust of gereserveerd aankijken. Achttien heren en tien dames, die meestal afgebeeld zijn als de vrouw-van. Cecilia Vrancken Paets is de uitzondering. Geschilderd in 1593, vierenzestig jaar oud. Zij grossierde in regentschappen van wat ik gemakshalve zorginstellingen noem. De zes bezoekers die in dezelfde tijd als ik langs de ‘foto’s’ liepen, waren vooral geïnteresseerd in de vraag: wie zijn deze deftige lui? Een moeder met een jonge zoon waren hoogst verbaasd over mannen die al met elf jaar naar de universiteit gingen of op hun dertiende werden benoemd tot leerling-chirurgijn. Zoals altijd bij deze portretten, geproduceerd in werkplaatsen, valt op dat er vaak meer stuks van bestaan. Eén was zelfs zes keer opgeleverd.

Hangt er grote kunst? Nee, een mansportret van Ferdinand Bol daargelaten. Eén schilderij valt geheel uit de toon. Krijgt zelfs een gehele wand. Het is een zeventiende-eeuwse kopie van een werk van Jan Mostaert dat in het Louvre hangt. Johan II van Wassenaer was burggraaf van Leiden en veldheer in dienst van de Habsburgse keizers. In 1509 raakte hij in Italië zwaargewond. Keizer Maximiliaan bezocht hem te velde. Hij vermaande hem voortaan minder roekeloos te zijn. De verwonding die Van Wassenaer de bijnaam Jan met de Kaak opleverde, weerhield hem niet om op het slagveld te blijven strijden. In 1516 werd hij Ridder van het Gulden Vlies. In 1523 overleed hij aan de gevolgen van een kogelwond. Veertig jaar oud. Betreurd door keizer Karel V. Mostaert beeldt hem af van opzij. Zijn lelijke littekens goed zichtbaar. Tussen deze Europeaan uit een tijd van woelingen en de welgedane regenten met hun gave gezichten uit de Hollandse provincie gaapt een onrustbarend gat. Het verschil tussen het volle leven en gezapigheid.

Hans Philipsen

 

               

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: