Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Mediteren maakt pijn minder onaangenaam

Mediteren maakt pijn minder onaangenaam

Photographer:Fotograaf: ThinkStock

Wie mediteert, zo blijkt meer dan eens uit onderzoek, ervaart pijn als minder onaangenaam. Dat lijkt echter niet te stroken met wat er in het 'pijncentrum' in de hersenen gebeurt: daar schiet de activiteit juist omhoog. Hoe kan dat? Het is allemaal te zien op de hersenscans die neurowetenschapper Tim Gard maakte van meditatiebeoefenaars.

De zeventien deelnemende proefpersonen waren uiterst ervaren, mediteerden één tot twee uur per dag en gingen met regelmaat op retraite, zoals dat kan n India maar ook dichterbij in Dilsen-Stokkem of het Duitse Triebel. Tijdens het experiment van Tim Gard kregen ze de opdracht om liggend in de fMRI-scanner te mediteren, terwijl ze milde shocks in de onderarm kregen toegediend. De controlegroep, die op geen enkele ervaring kon bogen, kreeg dezelfde opdracht.

Wat bleek: wie mediteert, ervaart de pijn even intens maar beleeft die wel als veel minder angstaanjagend en onaangenaam. Deze uitkomst, op basis van subjectieve oordelen, was al min of meer bekend. Opmerkelijker is dat Gard, inmiddels gepromoveerd, in de hersenen iets tegenstrijdigs zag gebeuren. In de zogeheten posteriore insula, waar zintuiglijke pijn wordt verwerkt, ging juist de activiteit omhoog.

“Dat valt te verklaren met de meditatiestijl die wij voor dit onderzoek hebben gekozen: mindfulness-meditatie. Bij deze variant is het uitgangspunt dat je je aandacht richt op dat wat er is, in dit geval op de pijn. Daarom zie je vermoedelijk een stijging van de hersenactiviteit. Maar dan is nog de vraag: hoe kan het dat ze de shocks als minder vervelend beleven? Ook dat is typisch mindfulness. Je bent met je aandacht bij de pijn maar niet op een oordelende maar een beschouwende manier. Dat beïnvloedt wellicht de beleving. Maar goed, dit is speculatie.”

Gard is niet de eerste onderzoeker die meditatie bestudeert in de fMRI-scanner - er bestaat zelfs zoiets als 'comtemplatieve neurowetenschappen'. Wel heeft hij voor het eerst electroshocks in de scanner toegediend. In een eerder experiment is gekeken of meditatiebeoefenaars meer pijn konden verdragen, en dat bleek het geval.

Ook heeft Gard onderzocht of yoga en meditatie een gunstig effect heeft op veroudering. Ook in de vakliteratuur zijn er aanwijzingen dat cognitieve functies als het geheugen en aandacht minder hard achteruitgaan. Gard heeft gelet op een overstijgende eigenschap: fluïde intelligentie. Dat is het vermogen om te redeneren en problemen op te lossen in nieuwe situaties. Uit de hersenscans van de in totaal 47 proefpersonen  bleek dat ook fluïde intelligentie minder snel afneemt bij yoga- en meditatiebeoefenaars.

"Bedenk wel dat ik mensen niet jarenlang heb gevolgd, maar alle proefpersonen op één tijdstip met elkaar heb vergeleken. Deze bevinding, die overeenkomt met de strekking in de literatuur, is niet meer dan een aanwijzing. Verder zou het natuurlijk kunnen dat er andere redenen zijn die de hogere fluide intelligentie bij de mediterenden en yogi’s verklaren.”

Gard heeft ook de kwaliteit van het 'globale hersennetwerk' tegen het licht gehouden. Hoe soepel verloopt de communicatie tussen de verschillende hersengebieden? Bij yoga- en meditatiebeoefenaars blijken de netwerken in gelijke mate sterker geïntegreerd, wat duidt op beter cognitief functioneren.

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: