Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Achter de Gouden Muur

Achter de Gouden Muur

Medewerkerscolumn

Toen het televisieprogramma Zembla laatst kwam met de nieuwste onthulling van ICT-chaos bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB), betrapte ik me er op dat ik wilde wegzappen. What’s new? De parlementaire commissie ICT-projecten bij de overheid rapporteerde eind vorig jaar al in niet mis te verstane bewoordingen over de chaos op de ministeries. Maar er was niks beters op de buis, en dus keek ik met toenemende fascinatie naar de vreselijke verhalen over de ICT-er die gedetacheerd was bij de SVB en daar het miljoenenproject van zijn eigen bedrijf moest aansturen en hoe niemand enig idee had wat ze aan het doen waren. Je schrikt ervan en toch verbaast het niet.

Vergeleken bij vroeger weten we veel beter hoe overheid en politiek werken. Niets blijft geheim, alles kan (op)gevraagd worden - en zo niet, dan lekt het uit - en met de huidige informatie- en communicatiemiddelen verspreidt de informatie zich zo snel dat iedereen het binnen de kortste keren weet. De toegenomen transparantie vergroot ons vertrouwen in de overheid en onze bestuurders echter niet. Integendeel zelfs. Uit een mooi bestuurskundig experiment in het lokaal bestuur blijkt dat hoe meer mensen weten over politieke besluitvorming, des te minder vertrouwen ze hebben in de competentie van de politici.

Gek is dat niet: de toegenomen kennis laat ons zien hoe het er daadwerkelijk aan toe gaat, we krijgen een kijkje achter ‘de Gouden Muur’. In De ontdekking van de hemel beschrijft Harry Mulisch hoe de Gouden Muur die is opgetrokken tussen de machtelozen en de machthebbers, bij ons machtelozen de illusie in stand houdt dat in ons dagelijks leven chaos en toeval leven, terwijl de machthebbers aan de andere kant van de muur verstandig en beheerst de samenleving besturen. Heerlijk moet dat zijn, die illusie, maar wij weten helaas beter. Zij daar achter die muur weten er net zo veel – of weinig – van als wij.

Voor veel mensen is deze wetenschap reden om zich teleurgesteld af te wenden van de politiek. Het vertrouwen in politici is fors lager dan in allerlei andere instituties, zoals grote ondernemingen, televisie, kranten, vakbonden en de rechtspraak. Zorgelijk misschien – hoezo zijn journalisten en vakbondsmensen betrouwbaarder dan politici? – maar ik zie het vooral als een aansporing: als ‘zij’ er niet meer van weten dan wij en er achter de gouden muur net zoveel chaos heerst als aan onze kant, dan moeten we ons er dus voortdurend mee bemoeien. Nou goed, ik misschien niet met de ICT bij de overheid, maar u begrijpt het idee.

Klaartje Peters, bijzonder hoogleraar lokaal en regionaal bestuur bij Fasos

S.G. Grimmelikhuijsen (2012). Transparency and trust. An experimental study of online disclosure and trust in government. Proefschrift Universiteit Utrecht.

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: