Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Opiniebureaus zitten er soms zeven zetels naast

Opiniebureaus zitten er soms zeven zetels naast

Photographer:Fotograaf: archief CBS

UM benoemt CBS-hoogleraar
Wie stemt er op welke politieke partij en waarom? Kunnen we nog vertrouwen hebben in kiezersonderzoek? Ja, betoogt bijzonder hoogleraar Hans Schmeets, werkzaam bij het CBS, in zijn oratie. Al geldt dat wat hem betreft niet voor de opiniebureaus.

Waarom is het eigenlijk van belang dat we vóór de verkiezingen al weten wat de uitslag wordt?

"Dat hoeven we niet per se te weten. Maar de realiteit is dat die prognoses op zich nieuws zijn. Mensen zijn daar nieuwsgierig naar, ook de politieke partijen willen weten welke kant het op gaat en stellen hun strategie bij. Er wordt nergens zo veel gepeild als in Nederland. In het buitenland zijn er allerlei restricties, in sommige landen geldt in de week voor de verkiezingen een verbod. In Nederland niet."

 

In een recente peiling van De Hond zou de PVV 27 zetels krijgen, terwijl andere bureaus uitkwamen op 20.

"De ervaring leert dat de opiniebureaus vaak de plank mis slaan. Het probleem is dat ze werken met een panel van duizenden mensen die zich vrijwillig hebben aangemeld. Sommige aanmelders doen heel vaak mee, anderen vrijwel nooit. Een dergelijk panel is geen afspiegeling van de bevolking en daarom zijn die steekproeven niet betrouwbaar."

 

Wat is dan nog de waarde van die peilingen?

"Ze geven slechts een indicatie, in dit geval dat de PVV groter wordt. Niet meer en niet minder. Een stuk betrouwbaarder zijn de resultaten van het Nationale Kiezersonderzoek. Dat vindt plaats rond de Tweede Kamerverkiezingen en is in 2006 uitgevoerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek in samenwerking met de Stichting Kiezersonderzoek Nederland. Enquêteurs zoeken mensen voor en na de verkiezingsdag thuis op en stellen anderhalf uur lang vragen. Dat doen ze overal in het land, behalve in de Bijlmer. Daar is het te gevaarlijk. Het kiezersonderzoek bleek de stembusuitslag het dichtst te benaderen, slechts één zetel te veel voor de SP en één te weinig voor de PVV. De opiniebureaus zaten er soms vijf of zeven zetels naast."

 

Een kleine attentie voor respondenten doet wonderen, blijkt uit uw oratie. Hoe zit dat?

"In ruil voor hun medewerking kregen respondenten een postzegelboekje ter waarde van vier euro. Geld geven werkt het best, maar dat mogen we niet. Gratis postzegels verhogen de respons met zo'n 8 procent, bleek al uit eerder onderzoek. In de grote steden zagen we zelfs een stijging van 12 procent. Dat is gunstig want in de steden is de respons steevast lager dan op het platteland. Opmerkelijk is wel dat de postzegels de allochtonen niet stimuleren om mee te doen."

 

Typisch Nederlands, die verhoogde respons. Als er iets voor niks te krijgen is...

"Ik vermoed dat de gratis postzegels in de steden meer effect hebben, omdat stedelingen meer politiek zelfvertrouwen hebben. In de dorpen wonen relatief veel mensen die weinig kennis hebben van de politiek en denken: 'Ik doe niet mee want aan mij hebben ze toch niets'. Daar verandert een postzegelboekje niets aan."

 

Wat betreft de opkomst zat het Nationale Kiezersonderzoek er flink naast. Hoe kon dat?

"Volgens het onderzoek zou 93 procent van de Nederlanders zich naar de stembus begeven maar in werkelijkheid bleek de opkomst 80 procent. Een forse vertekening, maar verklaarbaar. Ten eerste is er het stimuluseffect. Veel potentiële niet-stemmers worden tijdens het interview, waarin veel politieke onderwerpen de revue passeren, enthousiast en gaan uiteindelijk toch stemmen. Het aantal stemmers is dan oververtegenwoordigd in de steekproef.

Ook sociale wenselijkheid speelt een rol. Respondenten willen achteraf liever niet toegeven dat ze niet hebben gestemd."

 

Maurice Timmermans

CBS-hoogleraar is bruggenbouwer

Een brug tussen de Universiteit Maastricht en het Centraal Bureau voor de Statistiek. Zo ziet prof. Hans Schmeets (50) zijn leerstoel Sociale Statistiek aan de faculteit cultuur- en maatschappijwetenschappen. De UM krijgt makkelijker toegang tot statistische gegevens en het CBS tot allerlei theorieën, die weer aanleiding geven voor nieuw onderzoek. "Ook zijn op dit moment vier CMW-studenten op het kantoor in Heerlen aan het werk."

Schmeets, die ruim twintig jaar werkt bij het CBS, richt zich op 'sociale samenhang' waaronder de participatie, het vertrouwen en de integratie van de bevolking. "Ik doe onderzoek naar de mate waarin burgers deelnemen aan sociale activiteiten, of ze betrokken zijn bij de politiek en gaan stemmen. Ook zal ik me bezighouden met de integratie van nieuwe groepen zoals de Polen."

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)