Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Verdacht lang op het toilet zitten

Maastrichtse onderzoekers publiceren over falende veiligheidsmaatregelen

Beveiligingsmaatregelen op vliegvelden en politiële opsporingsapparatuur, zoals leugendetectors, zorgen voor een schijnveiligheid. Er is vaak geen wetenschappelijk bewijs dat ze werken. Dat concluderen onder meer drie Maastrichtse psychologen in het tijdschrift Open Access Journal of Forensic Psychology.

 

Veiligheid staat bovenaan het prioriteitenlijstje van politici sinds de aanslagen in Amerika, ruim acht jaar geleden. En laatst nog was Schiphol in het nieuws omdat een Nigeriaan zonder problemen explosieven mee aan boord had genomen op een vlucht van Amsterdam naar Detroit. Alle reizigers naar de VS zullen dan ook binnenkort moeten geloven aan een volledige bodyscan op Schiphol. Volgens minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken betekent het inzetten van deze bodyscanners een flinke verbetering van de veiligheid. Maar is dat zo? “Onze bevindingen gaan niet zozeer over apparatuur dat op zoek gaat naar een voorwerp, zoals een metaaldetector of een bodyscan, maar vooral over methoden en apparaten die gedrag detecteren. Wij zijn immers gedragswetenschappers”, vertelt postdoc Ewout Meijer die samen met Harald Merckelbach en Fren Smulders van de Maastrichtse psychologiefaculteit en Europese collega’s onderzoek doet naar onder meer beveiligingsmaatregelen. “Bodyscans zijn niet mijn terrein, maar ik heb begrepen dat je je hierbij ook de vraag kunt stellen of ze zo goed werken.”

Meijer houdt zich vooral bezig met leugendetectoren, verbale analysemethoden en technieken om afwijkend gedrag op te sporen. “Ze hebben allemaal één ding gemeen: ze zijn niet wetenschappelijk onderbouwd.” Met name in de Verenigde Staten komt men met allerhande screeningtechnieken die verregaande gevolgen kunnen hebben, schrijven de Maastrichtse psychologen in het vaktijdschrift. De zogeheten Future Attribute Screening Technology speurt naar non-verbale lichaamssignalen die voorspellen of je iets slechts van plan bent. Sensoren meten de lichaamstemperatuur, de hartslag en hoeveel je zweet. Een ander voorbeeld van Amerikaanse bodem is de SPOT-methode waarbij speciaal getrainde teams de reizigers in de gaten houden.

Op Nederlandse vliegvelden bestaat een soortgelijke manier van opsporing: Search Detect React, weet Meijer. Het komt uit de koker van de Nederlandse politieacademie en de Israëlische veiligheidsacademie. Met Search Detect React wordt op lichaamstaal en gedrag gelet. Iemand die zich bijvoorbeeld verdacht lang ophoudt op het toilet of zes keer langs de balie loopt, wordt door politie of beveiligers aangesproken. “We hebben een interviewstrategie ontwikkeld waarmee we in één tot drie minuten kunnen detecteren of iemand iets te verbergen heeft”, zegt een trainer en adviseur hierover in het blad van de politieacademie.

Meijer: “Maar op welk gedrag let je? Op afwijkend gedrag ja, maar wat is dat? Als je dat niet weet, is het gedoemd te mislukken. Stress kun je op veel manieren meten, maar het zegt zo weinig. Er zijn genoeg mensen met vliegangst of een stresserig gevoel omdat ze op vakantie gaan. Dus iemand actief benaderen vanwege afwijkend gedrag is flinterdun. Onschuldigen worden valselijk beschuldigd terwijl criminelen de dans ontspringen.” Methoden waarvan niet fatsoenlijk wetenschappelijk is bewezen dat ze werken, kunnen de prullenbak in. Ze creëren een schijnveiligheid, aldus de onderzoekers. Meijer: “In de geneeskunde worden medicijnen uitgebreid getest en gecontroleerd voordat ze op de markt komen. Zo’n burden of proof moet ook hier gelden. De verantwoordelijkheid moet bij de fabrikant of de bedenker liggen. Deze moet kunnen aantonen dat het werkt en dat er wetenschappelijk bewijs voor is.”

 

 

Wendy Degens

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)