Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Merapi

De Universiteit Maastricht heeft in de Universitas Gadjah Mada in Yogyakarta (Indonesië) met haar 55.000 studenten een heel grote broer. Dankzij Mundo-projecten kunnen UM-medewerkers van verschillende faculteiten daar geregeld neerstrijken om hun kennis te delen met de collega's daar. Ik was er verleden week.

De campus is enkele vierkante kilometers groot. Het ontwerp ervan getuigt van een Aziatisch gevoel voor verhoudingen. Zoals in Parijs het Louvre, de Arc de Triomphe en La Défense in elkaars verlengde liggen, zo loopt hier een brede avenue van het onafhankelijkheidsmonument naar het hoofdgebouw. Wie vóór het monument gaat staan en pal naar het noorden kijkt, ziet in de verte in het midden van vijf vlaggenmasten de top van het gevleugelde puntdak van het Gedung Pusat. En als er geen bewolking is, zie je precies daarachter nog een top. De vulkaan Merapi, dertig kilometer ver, maar onmiskenbaar de Rector Magnificissimus.

Met zo'n jongen in de buurt moet je voorzichtig zijn. Je weet dat daaronder de aarde voortdurend aan het borrelen is en dat die berg niet meer is dan een deksel dat slecht op het pannetje past. Er hoeft maar weinig te gebeuren om de hele boel over te laten koken en dan is Jogja in last. De berg wordt daarom met egards behandeld en er wordt alles aan gedaan om vat te krijgen op zijn nukken en kuren.

In Indonesië kan het omgaan met natuurgeweld gevarieerder worden aangepakt dan in Nederland. Van president tot toekang betjak is iedereen ervan overtuigd dat geesten ons leven bepalen. Zo weigert de president al jaren het presidentiële paleis in Jakarta te betrekken omdat er ergens nare geesten zitten. In Jogja's postkantoor wordt geregeld een KNIL-kolonel in een wit tropenpak gesignaleerd. En Javaanse mannen zul je nooit tegen een boom zien plassen, want daarin kan een geest wonen die dat niet apprecieert.

Slechts enkelen is het gegeven om die geesten te zien. Die mensen zijn in Indonesië hard nodig om de natuur het hoofd te kunnen bieden. Zo heeft iedere vulkaan een "sleuteldeskundige" (de juru kunci, djoeroe koentsjie), die meer weet van de geest van de berg dan anderen. Wie naar de top wil, moet eerst langs de juru kunci om te weten waar het veilig is.

De juru kunci van de Merapi was Mbah Marijan, die inmiddels (ook buiten Indonesië) een legende is. Bij eerdere uitbarstingen was hij op de berg gebleven. Zijn omgeving vertrouwde erop dat hij wist wat hij deed en bleef ook. En ook al stroomde de lava aan beide kanten langs zijn dorpje Kepuharjo, iedereen bleef ongedeerd. In 2010 was het anders. Mbah Marijan wilde al dagen met niemand praten en zeker niet met journalisten. Hij stuurde iedereen van de berg af maar bleef zelf achter om te bidden, want een juru kunci hoort op zijn post te blijven. Journalisten en evacuatieteams sloegen zijn waarschuwingen evenwel in de wind en werden samen met hem overvallen door een gloeiende gaswolk, die met 300 km per uur op Kepuharjo afkwam. Het lijk van Mbah Marijan werd in biddende houding gevonden.

Het is gek, maar na een tijdje Indonesië geloof je echt dat Mbah Marijan meer van de berg afwist dan vulkanologen.

 

Fokke Fernhout

Fokke Fernhout is hoofddocent grondslagen en methoden van het recht

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)