Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Eerst het proefschrift en dan de masterscriptie

Eerst het proefschrift en dan de masterscriptie

Photographer:Fotograaf: De zusjes Aalbers: Willemijn, Marlien en Elze (fotograaf Loraine Bodewes)

Promotieonderzoek: heeft het zin om kinderen met epilepsie te opereren?

Het is niet eerder voorgekomen dat een UM-student promoveert zonder een masterbul op zak. De primeur gaat naar Marlien Aalbers (26), onderzoeker in hart en nieren. Ze promoveert morgen op het onderwerp epilepsie. Helpt een operatie?

Twee weken geleden viel een ongebruikelijk bericht in de e-mailbox van Observant. Het begon met: “Wij als trotse ouders willen u graag attenderen op de aanstaande promotie van onze oudste dochter. Marlien Aalbers is in de afrondende fase van haar studie geneeskunde aan uw universiteit.  Ze gaat promoveren voordat zij haar master heeft. Nog een prettige bijkomstigheid, voor ons als ouders, is dat onze andere twee dochters die ook beiden aan de Universiteit van Maastricht studeren, bij de promotie van hun zus als paranimf aanwezig zullen zijn. Al met al behoorlijk uitzonderlijk.”

Inderdaad. Al studeren ze niet alle drie geneeskunde. Elze zit bij het University College, Willemijn doet rechten. Maar allemaal kwamen ze vanuit Batenburg (nabij Nijmegen) naar Maastricht vanwege het pgo. Aalbers: “We voelen ons niet op ons gemak als brave toehoorders in een collegezaal, wij houden van sjorren, duwen, discussiëren, we zijn eigenwijs, rumoerig. Aan onze keukentafel is vader het stilst. Of laat ik zeggen: het minst druk.”

Aalbers is de eerste UM-student die promoveert voordat ze haar masterbul ontvangt, die dus meteen ‘doctor’ wordt en de titel ‘master’ nooit zal voeren. Ze loopt nu coschappen (die vallen onder de masterfase bij geneeskunde). “Gek is dat de mensen met wie ik in het eerste jaar begon, nu arts-assistent zijn en mij beoordelen als coassistent.”

Nervus vagus

In datzelfde eerste jaar kwam haar fascinatie voor onderzoek al aan het licht. Als student-assistent zocht ze uit waarom de ene student zich wel voorbereidt op het skillslab en de ander niet. “De uitkomst was ingewikkeld. Na groepsinterviews bleek dat studenten meer keuzevrijheid wilden in het volgen van vaardigheidsonderwijs. Ik vond het fantastisch om als een detective een probleem uit te pluizen.”

Een jaar later mocht Aalbers, ook weer als student-assistent, meelopen met een onderzoeker bij neurochirurgie, sindsdien is ze er niet meer weggegaan. Ze assisteerde bij onderzoek naar epilepsie, verzamelde een hoop data, publiceerde al een review en raakte dus vertrouwd met het métier van onderzoeker. “Het was zonde geweest als ik toen 2,5 jaar coschappen had moeten lopen want er lag al een promotieonderzoek te wachten. Volgens het reglement mocht ik er als bachelor aan beginnen, iedereen mag in principe promotieonderzoek doen, ook als je geen bachelordiploma hebt.”

Haar promotieonderzoek, ook naar epilepsie, liep voorspoedig, binnen drie jaar afgerond. “Een paar maanden voor de plechtigheid hebben we officieel toestemming gevraagd aan het college van decanen en ik was opgelucht toen ze akkoord gingen. Toch vervelend als ik eerst mijn master had moeten halen en mijn proefschrift ondertussen zou verstoffen.”

Waar gaat het over? Het probleem met epilepsie is, zegt ze, dat er geen goede behandeling is. “Sommige patiënten slikken acht verschillende soorten medicijnen en hebben, naast de bijwerkingen, nog steeds last van aanvallen. Eenderde van de patiënten reageert nauwelijks op medicatie, voor hun is er een alternatief: opereren. Deze ingreep heeft Aalbers tegen het licht gehouden.”

Hoe epilepsie ontstaat is nog steeds niet duidelijk. Wel zijn er de laatste jaren meer aanwijzingen dat de aanvallen op een of andere manier samenhangen met ontstekingen in de hersenen. Op dit inzicht  is de alternatieve behandeling, die ‘nervus vagus stimulatie’ heet, gebaseerd. De nervus vagus is een grote zenuw in de hals, die de communicatie tussen de hersenen en verschillende organen regelt. Belangrijker is dat het prikkelen van deze zenuw ontstekingsremmend werkt. Patiënten krijgen tijdens een kleine operatie een elektrode rond de zenuw en een apparaatje in de borst geïmplanteerd.

“De behandeling blijkt een goeie optie, maar niet voor iedereen. Eenderde van de groep die ervoor in aanmerking komt - eenderde is soort magische verhouding in mijn promotieonderzoek – heeft er baat bij: ruim de helft minder aanvallen. Bij tweederde is er dus geen effect. Waarom is niet duidelijk, ook omdat we niet exact weten hoe de behandeling werkt. Ook valt niet te voorspellen wie er wel en niet goed op zal reageren.”

Alerter

Aalbers heeft, samen met collega’s, voor het eerst in een gedegen wetenschappelijke studie gekeken of de behandeling zijn vruchten afwerpt bij kinderen, van vier tot achttien jaar. “Dat was a hell of a job. Je moet de ouders van de kinderen ervan overtuigen om mee te doen, maar er is een kans dat de ingreep niet werkt. Ook kan het zijn dat hun kind in de controlegroep terecht komt en dus in eerste instantie geen behandeling krijgt. De Medisch Ethische Commissie wierp vragen op. Hoe lang is het ethisch verantwoord om de kinderen een behandeling te onthouden? En tot slot moesten alle kinderen, in dit geval 41, ook nog geopereerd worden.”

En wat bleek: de behandeling had geen noemenswaardig effect, de aanvallen waren net zo heftig en kwamen niet minder vaak voor.

“Toch zou ik voor zo’n operatie kiezen als ik moeder was van een kind dat niet reageert op medicijnen. Je staat met je rug tegen de muur. Bovendien is een groep van 41 misschien te klein en was de behandeling wellicht te kort. Wel bleken de kinderen beter in hun vel te zitten na de operatie, en alerter. De stemmingsverbeteringen zijn trouwens ook geconstateerd bij volwassenen. De behandeling is in Amerika zelfs goedgekeurd tegen depressie.”

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)